Της Κατερίνας Μυλωνά

Η τέχνη δεν παρουσιάζει την πραγματικότητα, σε ένα έργο τέχνης βλέπουμε την αλήθεια που είναι κρυμμένη πίσω από τη θέληση του καλλιτέχνη, σύμφωνα με τις περιγραφές του εικαστικού και κριτικού τέχνης, Andrea Carnemolla.

Ο χρόνος αποτελεί το κυρίαρχο στοιχείο των έργων του αφού, όπως αναφέρει ο ίδιος, ένα έργο δεν παρουσιάζει το σήμερα, όπως η φωτογραφία, αλλά τον κόσμο σε όλο το φάσμα του χρόνου.

«Η κριτική της τέχνης δεν εκφράζει μια γνώμη πάνω σʼ ένα πραγματικό φαινόμενο, όπως συχνά κάνουν οι δημοσιογράφοι, δεν βασίζεται στο προσωπικό γούστο εκείνου που την εξασκεί, αλλά προσπαθεί να αποκαλύψει την «Αλήθεια» που ο καλλιτέχνης έχει κρύψει πίσω από μια συμβολική εικόνα. Ένας καλλιτέχνης μπορεί να είναι και αυτοδίδακτος, ο κριτικός της τέχνης όμως όχι!», αναφέρει. Σύμφωνα με τον ίδιο, στην πόλη μας, η έννοια της κριτικής της τέχνης είναι συχνά παρεξηγημένη και έτσι αποκλεισμένη. «Από τότε που ζω και εργάζομαι εδώ, συχνά έχω αναρωτηθεί για τους λόγους αυτής της άρνησης χωρίς να μπορώ να δώσω μια απάντηση. Για να γίνει αυτό θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί η αρχαία έννοια του «Τόπου»», αναφέρει. Όπως περιγράφει, ο προσδιορισμός του «Τόπου» είναι μια αρχαία θέση της φιλοσοφίας: από τον Αριστοτέλη μέχρι τον Heidegger δεν σταμάτησε ποτέ να παρουσιάζεται σαν διπλό πρόβλημα που περιμένει μια φυσική και μεταφυσική απάντηση. Εδώ στην Κρήτη, έπειτα, ο προσδιορισμός του Τόπου παίρνει ένα είδος γεύσης τελείως ιδιαίτερης, λόγω εκείνου του λαβύρινθου που φαίνεται να είναι ακριβώς το θεμελίωμα αυτής της διπολικότητας. Ο λαβύρινθος είναι ο κατʼ εξοχήν τόπος αλλά συγχρόνως είναι και η άρνησή του. «Για παράδειγμα, πρόσφατα στην Βασιλική του Αγ. Μάρκου έγινε μια έκθεση (στην όποια έλαβα και εγώ μέρος) που το θέμα της ήταν, και λέω τον τίτλο: «Έν Ηρακλείω τη…», έτσι που έχει δοθεί αυτός ο τίτλος επικαλείται μια σχέση χώρου-χρόνου αρκετά αόριστου, που θα έπρεπε θα αναπτυχθεί με φιλοσοφικό, αισθητικό τρόπο και έτσι κριτικό. Μα αυτό δεν έγινε και κατά συνέπεια ο κόσμος διάβασε την έκθεση σαν να ήταν μια πανοραμική άποψη της πραγματικότητας τοπική και σημερινή, της οποίας η έννοια, σε κάποια έργα, είχε σαν αποτέλεσμα να χαθεί. Ο κριτικός λόγος θα μπορούσε να αποκαλύψει ότι ο τόπος «Ηράκλειο» άλλο δεν ήταν από την μεταφορά όλων των τόπων του κόσμου», υποστηρίζει.



Ποιος είναι



Ο Andrea Carnemolla γεννήθηκε στο Chieti της Ιταλίας.

Σπούδασε Φιλοσοφία και Αισθητική στο Πανεπιστήμιο της Νάπολης.

Από το 1968 συμμετέχει σε διάφορες εκθέσεις στην Ιταλία και στο εξωτερικό.

Το 1978 αρχίζουν οι έρευνές του πάνω στις αναμορφικές προοπτικές και τον καλούν να συμμετέχει σε μια έκθεση με τον τίτλο “Το άλλο μάτι του Πολύφημου” στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στην Bologna.

Το 1980 βρίσκεται στο Παρίσι όπου συναντά τον διάσημο εικονολόγο Iurgis Baltrusaitis ο οποίος, λαμβάνοντας υπʼ όψιν τις εμπειρίες του Carnemolla στην “Αναμόρφωση”, αποφασίζει να ανανεώσει το περίφημο δοκίμιο του πάνω στις “Διεστραμμένες Προοπτικές”, προσθέτοντας στην νέα έκδοση, σύγχρονες έρευνες. Ένα χρόνο μετά η “Officina Edizioni” εκδοτικός οίκος της Ρώμης δημοσιεύει: “Αναμόρφωση: Απόδραση και επιστροφή”, όπου συμμετέχουν κριτικά δοκίμια του Eugenio Battisti, Andrea Carnemolla, Raymon j. Masters, Filiberto Menna, και ένα πρόλογο του Jurgis Baltrusaitis.

Οι μελέτες του πάνω στην Αναμόρφωση, που αντιμετωπίζουν τα συμβολικά προβλήματα του Χρόνου και του Χώρου, τον οδηγούν να κάνει ομιλίες πάνω στο θέμα. Ανάμεσα στις πιο σημαντικές, θυμόμαστε αυτή που έγινε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του “Brera” στο Μιλάνο.

Το 1982 η καθηγήτρια Santa Fizzarotti Selvaggi: ψυχοθεραπεύτρια, κριτικός της Τέχνης και ποιήτρια καλεί τον Carnemolla να συμμετέχει σε κάποια σεμινάρια τέχνης και ψυχανάλυσης. Από εκείνη την στιγμή η Fizzarotti θα παρακολουθεί ανελλιπώς την δουλειά του καλλιτέχνη, χρησιμοποιώντας τον συχνά σαν σημείο αναφοράς για τις κριτικές της αναλύσεις.

Το 1982 παίρνει το πρώτο βραβείο ζωγραφικής “Francesco Paolo Michetti”.

Μετά την έκθεση “Οι Πηγές της Τέχνης” στο Φρούριο του Κούλε στο Ηράκλειο της Κρήτης το 1985, με την καλλιτεχνική φροντίδα της Santa Fizzarotti Selvaggi, ο Carnemolla επισκέπτεται συχνά το νησί, όπου και μεταφέρεται μόνιμα γύρω στο 1996. Το 1997 παρουσιάζει τα έργα του στην πινακοθήκη του Αγίου Μάρκου στο Ηράκλειο σε μια προσωπική έκθεση με τον εμβληματικό τίτλο “Η επιστροφή του Ίκαρου”.

Πάντα στο Ηράκλειο, ιδρύει το πολιτιστικό κέντρο “Σημείο Καμπής” που, μαζί με τον καλλιτέχνη Κωστή Δολαψή Κρασανάκη, δουλεύει, οργανώνει εκθέσεις, performance, ομιλίες και άλλα πολιτιστικά δρώμενα.

Το 2005 ο εκδοτικός οίκος “Schena” στο Bari της Ιταλίας εκδίδει “το βλέμμα του Επιμενίδη” : λογοτεχνικό έργο όπου ο Andrea Carnemolla, δια μέσου της ποιητικής αφήγησης, δίνει σώμα στην δική του πολύπλοκη έρευνα που κινείται ανάμεσα στην επιστήμη, τον Χρόνο και την Τέχνη.

Από το 2007 ο Carnemolla αρχίζει την συνεργασία του με το Πανεπιστήμιο της Pescara, πραγματοποιώντας μαθήματα με θέμα Τέχνη και κοινωνιολογία.

Η επόμενη έκθεση που σχεδιάζει θα έχει θέμα «ο μύθος και η μόδα».

Σήμερα, είναι παντρεμένος με τη σχεδιάστρια αρχαίων αντικειμένων, κ. Καίτη Αστρινάκη.