Του Γιώργου Καλογεράκη Δασκάλου-Ερευνητή

Κεφάλαιο 3

Νομίζω ότι πρέπει να κάνω μια περιγραφή για όσους δεν γνωρίζουν το Καστέλλι της Πεδιάδος και το εκεί αεροδρόμιο με τα γύρω χωριά και γνωρίσματα. Το Καστέλλι απέχει από το Ηράκλειο 35 χιλιόμετρα και κείται στην πεδιάδα της Επαρχίας Πεδιάδος του Νομού Ηρακλείου. Ανατολικά του χωριού υψώνονται μερικοί λόφοι και πιο πίσω το βουνό Αφέντης, μεταξύ δε των λόφων και του βουνού, είναι τα χωριά Ξυδάς, Κασταμονίτσα και Αμαριανό. (Πάνω από την Κασταμονίτσα στο βουνό, υπήρχε λημέρι, όπου συνήθως έμεναν αντάρτες – Εγγλέζοι και πότε-πότε σε συνεδριάσεις που γινόταν πήγαιναν και δικοί μας της 133).

Προς νότον σχεδόν κολλητά είναι το Διαβαϊδέ και μετά το Λιλιανό, Αγία Παρασκευή και πιο ψηλά στο βουνό η Αρμάχα και το Γεράκι. Στο βάθος δε και μακριά το Αρκαλοχώρι κλπ. Προς βορράν είναι η Πολυθέα επίσης κολλητά, μετά το Μπιτζαριανώ και χωρίς δρόμο μετά το Καρουζανώ. Προς δυσμάς έχομε κοντά τα χωριά Καρδουλιανώ, Βαρβάρω, (Αρχάγγελος), Μουχτάρω Θραψανό Αποστόλους και Σμάρι. Μεταξύ των χωριών Καστέλλι-Λιλιανό-Μουχτάρω-Βαρβάρω και Καρδουλιανώ ευρίσκεται το Αεροδρόμιο που αποτελείται από τον κύριο διάδρομο, από Βορρά προς Νότο, και πολλούς άλλους δευτερεύοντες που οδηγούσαν μέσα από τα λιόφυτα στις ρεμίζες των αεροπλάνων, με τη φυσική κάλυψη των δένδρων. Όλη αυτή την περιοχή την γύρισα πάμπολλες φορές με τα πόδια ή μοτοσικλέτα για να τη γνωρίσω σπιθαμή προς σπιθαμή για ευνόητους λόγους.

Το γραφείο της υπηρεσίας μου βρισκόταν στην πλατειούλα του χωριού, στον όροφο ενός σπιτιού. Ήταν χωρισμένο στα 2 με ένα χώρισμα, μέσα κοιμάται ο Josef και έξω ήταν 2 γραφεία, μια ξυλόσομπα, ένα μπαλκόνι που συγκοινωνούσε με την διπλανή ταράτσα και έβλεπε προς το χωριό και ένα μικρό μέρος του αεροδρομίου ! Εκτός το Josef και εμένα το γραφείο επάνδρωνε ένας Γερμανός που ήταν και ο σωφέρ, μεγάλος στην ηλικία και ένας ντόπιος Έλληνας ο Μανώλης Βουμβουλάκης, μέτριος στο ανάστημα με γυαλιά μυωπίας, καλοσυνάτος και εγγράμματος. Ήταν ο γραμματικός του γραφείου, τετραπέρατος άνθρωπος, ο οποίος ανέλαβε να με φιλοξενήσει στο σπίτι του μια και δεν είχα βέβαια βρει κατάλληλο μέρος να μείνω !

Aυτά όλα βέβαια συμβαίνουν την πρώτη μέρα που πήγα στο Καστέλλι. Η οικογένειά του ήταν σχετικώς μεγάλη, η μητέρα του ζούσε, 2 αδελφοί μεγαλύτεροι και η αδελφή του η Ανδρονίκη, δεν έμεναν όμως στο ίδιο σπίτι ! Την επομένη το πρωί, αφού φάγαμε κάτι, πήγαμε στο γραφείο απʼόπου με το Josef και 2 στρατιώτες πήγαμε στο αεροδρόμιο, όπου παρατεταγμένοι οι εργάτες κατά Κοινότητες. Ο Μανώλης, με τις ανάλογες καταστάσεις, έκανε προσκλητήριο σε κάθε Κοινότητα και μετά οι εργάτες διεμοιράζονταν στις δουλειές του αεροδρομίου.

Αυτό γινόταν κάθε πρωί, έκτοτε και μέχρι τότε βέβαια, διότι εκτός από τους απόντες έπρεπε να γνωρίζομε και τους παρόντες οι οποίοι έπρεπε από 1.000 περίπου που ήσαν να είναι τουλάχιστον 1.800 για να επανδρώνουν όλες τις δουλειές, χτισίματα, μπαζώματα, λατομείο, διανοίξεις κλπ., όλες χειρονακτικές. Όμως ήταν ήδη χειμώνας, κρύο, κακουχίες, κακό φαγητό, γιʼαυτό και παρουσιάζονταν τόσες απουσίες. Ο Josef Raiter, ήταν σκληρός άνθρωπος και ξυλοφόρτωνε σχεδόν κάθε μέρα όσους δυστροπούσαν την προηγουμένη και είχαν καταγγελθεί διαφοροτρόπως. Αυτό βέβαια το έκανε όχι μόνον από σαδισμό, αλλά για να κατατρομοκρατήσει τον κόσμο και να σπάει την θέλησή του για κάποιου είδους αντίσταση στη δουλειά. Μετά από αυτήν την παράσταση κάθε πρωί, πηγαίναμε ύστερα στο Γραφείο, όπου άρχιζε η ρουτίνα της δουλειάς !

Σαράντα κοινότητες και χωριά ήσαν υποχρεωμένα να στέλνουν επιταγμένους εργάτες στα έργα του αεροδρομίου, ανά δεκαπενθήμερο που σημαίνει ότι έπρεπε να εγκαταλείπουν οι άνθρωποι τα χωράφια των από τα οποία και ζούσαν, για να έρχονται εναλλάξ κάθε δεκαπέντε μέρες.

Κάθε μέρα έρχονταν Πρόεδροι Κοινοτήτων με δώρα για τους Γερμανούς, (αυγά και κότες κυρίως), και παρακαλούσαν να μειωθεί ο αριθμός των επιταγμένων. Αλλά όλο και κάμποσοι απουσίαζαν δικαιολογημένα και αδικαιολόγητα και αυτό εξαγρίωνε τους Γερμανούς που οι ανάγκες τους όλο και μεγάλωναν, δεδομένου ότι ο πόλεμος της Αφρικής πλησίαζε και όπως προέβλεπαν, θα ήταν ένας αγώνας αδυσώπητος, ανελέητος, και έπρεπε να συγκρατηθούν οπωσδήποτε, γιʼαυτό και έσπευδαν με την ψυχή στα δόντια να ετοιμάσουν τα αεροδρόμια της Κρήτης Τυμπακίου-Καστελλίου-Ηρακλείου, ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις επερχόμενες ανάγκες του πολέμου.

Η εμβέλεια του αεροδρομίου Καστελλίου έφθανε μέχρι την επαρχία Βιάννου. Στην Πάνω Μεσσαρά μέχρι Σχοινιά, Αρκαλοχώρι, Αλάγνι, Μελέσες και γύριζε από Αποστόλους μέχρι Κασταμονίτσα, Αμαριανό. Είχαμε καλούς και κακούς Προέδρους Κοινοτήτων και ενώ εμένα στην ουσία η δουλειά μου ήταν να παρακολουθώ κάθε στρατιωτική κίνηση, να εντοπίσω τις αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες, να αποσπώ πληροφορίες για μελλοντικές κινήσεις των Στρατιωτικών δυνάμεων, αποθηκών καυσίμων, πυρομαχικών κλπ. έπρεπε κάθε μέρα να διερμηνεύω τα παράπονα και τις παρακλήσεις των κοινοταρχών, να δικαιολογώ τα αδικαιολόγητα, έπρεπε και να προσπαθώ να αποτρέπω τις προσωπικές καταδόσεις λόγω προσωπικών διαφορών και ένα σωρό άλλα πράγματα που δεν κάνουν τους Συνέλληνες να υπερηφανεύονται.

Δεν φαντάζομαι να υπάρχει γωνιά της γης όπου οι άνθρωποι μοχθηροί όντας από την φύση τους, φιλοχρήματοι και συμφεροντολόγοι να μην προβαίνουν σε κατάπτυστες πράξεις προδοσίας των γειτόνων τους, αδιαφορώντας για τις συνέπειες!

Έτσι και εδώ στο Καστέλλι, πόσα και πόσα δεν θα έχει να μαρτυρήσει η σόμπα, πόσες ανώνυμες επιστολές και καταγγελίες δεν κατέτρωγε, επί του ασφαλούς βέβαια, γιατί κανείς δεν μπορούσε να αποδείξει ότι το γράμμα έφτασε στο Γραφείο. Ήταν επικίνδυνο βέβαια αυτό που έκανα, αλλά και αναγκαίο γιατί δεν μπορούσα να ανεχθώ τέτοια υποβάθμιση της Εθνικής μου συνείδησης ! Το πράγμα βέβαια γινόταν εξαιρετικά δύσκολο όταν έρχονταν προσωπικώς, (και δεν ήταν λίγοι δυστυχώς), να καταγγείλουν συγχωριανούς των. Τι να έκανα ; Ε ! ότι μπορούσα ! Αν έβλεπα ότι γινόταν έλεγα μια άλλη ιστορία στον Josef και διαβεβαίωνα τον χωριάτη πως θα φροντίσομε !

Εξʼάλλου εγώ για όλες αυτές τις δουλειές ήμουν ανεπαρκής και έπρεπε σιγά σιγά να πλαισιωθώ φανερά και από μερικούς έμπιστους συνεργάτες, πράγμα που έκανα με πολλή μεγάλη προσοχή. Κάνοντας μια μικρή παρένθεση εδώ, θα δώσω στον αναγνώστη να καταλάβει πια ήταν η εργασία της υπηρεσίας μου. Έπρεπε όπως προείπα κάθε δεκαπενθήμερο να στέλνεται ορισμένος αριθμός εργατών που τα βράδια έμεναν σχεδόν ομαδικώς στο Βαρβάρω, στην ουσία μέσα στο αεροδρόμιο. Για τους δύστροπους και συλλαμβανομένους απουσιάζοντες, (εστέλνοντο από τις Κοινότητες με ονομαστική κατάσταση), υπήρχε το κατσέτ, με το σύρμα. Εκεί έγκλειστοι και τιμωρημένοι συνήθως με ραβδισμούς υφίσταντο την ταλαιπωρίαν της ανυπακοής των !

Ο καιρός περνούσε, το καλοκαίρι έφθανε και η δουλειά πολλαπλασιαζότανε, γιατί είχε αρχίσει η οργανωμένη ανυπακοή, οι εργάτες δεν ερχόταν και η υπηρεσία μας έπρεπε να οργανώνει νυχτερινές εφόδους στα χωριά να τα κυκλώνει και να μαζεύει όλους τους ικανούς προς εργασίαν. Καταλαβαίνεται πόσο δύσκολη και επίπονη δουλειά ήταν αυτή και τι ρίσκο έπαιρνα όταν έπρεπε να ειδοποιήσω τα χωριά για την επικείμενη επιδρομή των Γερμανών. Είχα εν τω μεταξύ βέβαια γνωρίσει και πολλούς καλούς ανθρώπους, που με την βοήθειά τους προλαμβάναμε ότι μπορούσαμε. Ο καλύτερος φίλος μου και συνεργάτης ήταν ο Γιώργος Πολεμαρχάκης, τσαγκάρης στο χωριό που η οικογένειά του έμενε στην Κασταμονίτσα. Καλός και ανδρείο παλικάρι και θερμός πατριώτης. Πολλά βράδια πηγαίναμε και μέναμε στην Κασταμονίτσα γιατί γινόταν νυχτερινοί βομβαρδισμοί αρκετά συχνά.

Εν τω μεταξύ ο Josef είχε αντικατασταθεί και εμείς είχαμε μεταστεγασθεί στο Γραφείο όπου ήταν σχεδόν όλες οι Γερμανικές υπηρεσίες Διοικήσεως, ο Βουμβουλάκης είχε αποχωρήσει και ο πόλεμος εμαίνετο ήδη στην Β. Αφρική. Ο Μonty είχε αρχίσει την αντεπίθεσή του και η αντίστροφη μέτρηση για τα στρατεύματα του Ρόμελ είχε αρχίσει. Η δουλειά είχε αυξηθεί κατακορύφως κάθε 10 μέρες περίπου κατέβαινα στο Ηράκλειο και παρέδιδα τις πληροφορίες που είχα γραμμένες σε τσιγαρόχαρτα και είχα στρίψει τσιγάρα, στο ραφείο του Νίκου Κόκκινου στην οδό Καλοκαιρινού, (Πλατειά Στράτα). Ο Σήφης, (Μιγάδης), είχε φύγει στο βουνό, διότι τον είχαν εντοπίσει οι Γερμανοί και αρχηγός του κλιμακίου της 133 είχε αναλάβει ο Μιχάλης Ακουμιανάκης.

Στο μεταξύ και συν τη πάροδο του χρόνου, είχα γνωρίσει αρκετούς πατριώτες που ειργάζοντο για λογαριασμό άλλων ίσως αντιστασιακών οργανώσεων και με τους οποίους παρόλο που ποτέ δεν είχαμε ανοιχθεί καθαρά για συνωμοτικούς λόγους, αναταλλάσαμε πληροφορίες μεταξύ μας. Ένας απʼαυτούς ήταν ο Γιώργος Χατζηδάκης (έτσι τουλάχιστον ελέγετο). Μηχανικός εργολάβος που ειργάζετο εκεί. Θυμούμαι ένα περιστατικό που αξίζει να το αναφέρω ! Μια Κυριακή ήταν ένα πανηγύρι σε ένα κοντινό χωριό και είχαμε πάει καλεσμένοι από τον πρόεδρο, ο προϊστάμενός μου επιλοχίας Χάνς και όλο το προσωπικό του Γραφείου ! Την βραδιά εκείνη είχε προγραμματισθεί ένα σαμποτάζ στα καύσιμα-αεροπλάνα αποθήκες κλπ. του αεροδρομίου και δεν ξεύρω πως το είχαν μάθει οι Γερμανοί και περίμεναν οργανωμένοι καταλλήλως ! Εγώ έπρεπε να ειδοποιήσω μια και περιήλθε στην γνώση μου αυτό, αλλά δεν αφορούσε ούτε την 133, αλλά δεν είχα και την δυνατότητα να ειδοποιήσω που. Έτσι είχα την ιδέα και είχα βγάλει αναμνηστικές φωτογραφίες με τους Γερμανούς και σε μία από πίσω έκανα δήθεν μια αφιέρωση γράφοντας την είδηση που γνώριζα για να αποτρέψω την καταστροφή και τη χάρισα στον κ. Χατζηδάκη σαν ανάμνηση. Το διάβασε, κατάλαβε και μου είπε ένα ευχαριστώ με γέλιο, έκανε ότι έπρεπε και δεν έγινε το σαμποτάζ που θα κατέληγε σε τραγικό φιάσκο για τα παλικάρια μας, που θα παίρνανε μέρος.

Έγινε πολύ αργότερα στις αποθήκες καυσίμων. Ο Κίμων Ζωγραφάκης ξεύρει! Ο κ. Γιώργος Χατζηδάκης, όταν του ζήτησα απλά ένα σκαρίφημα για τις θέσεις των ψεύτικων αεροπλάνων και όλων των σχετικών με την άμυνα του αεροδρομίου, απλά μου το έδωσε χωρίς να με ρωτήσει απολύτως τίποτε !

Ο καιρός περνούσε, ήδη στην Αφρική τα πράγματα είχαν ανατραπεί προς όφελος των Συμμάχων, τα στρατεύματα του Ρόμελ είχαν εξουδετερωθεί. Είμαστε στο 1943 όταν τα μέτωπα του πολέμου άνοιξαν στην Ευρώπη με την απόβαση των Συμμάχων στη Σικελία. Ήδη η Αμερική είχε μπει για τα καλά στον πόλεμο, οπότε ήλθε η μοιραία πτώση της Ιταλίας. Ο Μπαντόλιο συνθηκολόγησε, παρεδόθη η Ιταλία, έπαυσε εκτός εξαιρέσεων να διαθέτει στρατεύματα στον άξονα και η τροπή του πολέμου ήταν ήδη προδιαγεγραμμένη. Ήταν πλέον θέμα χρόνου η συντριβή του εχθρού σε όλα τα μέτωπα. Ας μην ξεχνάμε βέβαια και το Ρωσικό μέτωπο που και αυτό είχε πάρει την αντίστροφη μέτρηση εις βάρος καταφανές πλέον των Γερμανών. Την Ιταλία είχαν πια καταλάβει τα Γερμανικά στρατεύματα υπό κατοχήν και αμύνοντο εναντίον των αποβάσεων των συμμάχων στην καθαυτού Ιταλία (Άντζιο κλπ.).

Εκείνη λοιπόν την περίοδο, το Καστέλλι έπαψε να έχει ενδιαφέρον από στρατιωτικής πλευράς και μου ζητήθηκε από τον Ακουμιανάκη να εγκαταλείψω την θέση μου και να κατεβώ στο Ηράκλειο γιατί είχε έλλειψη στελεχών και η δουλειά ήταν πάρα πολλή για λόγους συντονιστικούς, ανάμεσα στα διάφορα κλιμάκια της 133 με τους εγκαταστημένους ασυρμάτους στα διάφορα βουνά. Προϊστάμενος στο Ηράκλειο Άγγλος ήταν ο Ταγματάρχης Τομ Ταμπάμπιν.

Βέβαια και με τον νέο προϊστάμενο τον Χανς είχαμε αναπτύξει μεγάλο θάρρος, ήτανε πολεμιστής της Κριμαίας, τότε αυτοί οι πολεμιστές είχαν ένα ιδιαίτερο διακριτικό, κοιμόμαστε στο ίδιο σπίτι για λίγο καιρό, και θυμάμαι ότι όταν κοιμόταν του έκλεβα από το σημειωματάριό του το σύνθημα 10 ημερών μήπως και χρειασθεί. Δεν χρειάστηκε ποτέ και ήταν ένα ανόητο μάλλον ρίσκο! Πριν να προχωρήσω στο πως αποχώρησα θα αναφερθώ σε ένα περιστατικό που συνέβη στην Βιάννο γιατί αξίζει τον κόπο και σαν αποτροπή καταστροφής αλλά και σαν καταγραφή ιστορική !

Σε μια αποστολή στο χωριό Πεύκος Βιάννου και σε όλη την περιφέρεια ήμουν εγώ με τον Χανς και ένα άλλο Γερμανό συνοδό, δεν καλοθυμούμαι για πιο λόγο. Τα μεσημέρια μας κάνανε τραπέζι οι Κοινοτάρχες συνήθως και οι Γερμανοί πίνανε τόσο που μεθούσανε συνήθως. Μετά τον Πεύκο και καθώς πηγαίναμε με ζώα για τον Αμιρά, ένας ντόπιος χωριάτης «καλός πατριώτης», με πλησίασε και μου έδωσε μιαν έγγραφον καταγγελία, με ονόματα λεπτομέρειες για τους αντάρτες του Μπαντουβά και ένα σωρό άλλες πληροφορίες ! Ευτυχώς οι Γερμανοί ήσαν μεθυσμένοι και τους ξεγέλασα με ένα παραμύθι, το δε γράμμα το κράτησα και το έδωσα στον δάσκαλο του χωριού Αμιρά, ένα σπουδαίο Πατριώτη, τον οποίον οι Γερμανοί εξετέλεσαν, όταν έκαναν τις μαζικές εκτελέσεις (ολοκαύτωμα Βιάννου), μετά το επεισόδιο του Μπαντουβά με τους Γερμανούς αιχμαλώτους ! Μια και αναφέρω περί Μπαντουβά θα πω και κάτι σπουδαίο το οποίο θα συναντήσομε και αργότερα. Ο Μπαντουβάς λοιπόν με τους συνεργάτες του, είχε αποφασίσει να με απαγάγει από το Καστέλλι σαν συνεργάτη των Γερμανών, όταν ο αείμνηστος δάσκαλος του Αμιρά του έστειλε το καταδοτικό γράμμα πληροφορώντας και ποιος του το είχε δώσει. Μεταξύ των συντρόφων του Μπαντουβά ήταν και ο Μπουτζαλής παλικάρι ξακουστό, Βουρλιώτης την καταγωγή πολύ γνωστός του πατέρα μου που είχε πολύ πικραθεί μαθαίνοντας πως ο γιος του Σωκράτη, (πατέρας μου), ήταν διερμηνέας των Γερμανών. Φανταστείτε τώρα τη χαρά του όταν έμαθε με το γράμμα το αντίθετο και τότε ανεστάλη η κάθε απόπειρα εναντίον μου για μείζονες αποδείξεις τις οποίες έδωσε ο Ακουμιανάκης σε μια κοινή σύσκεψη στο λημέρι του Αφέντη ! Ήτανε τόση η αποπληροφόρηση και τέτοιας μορφής που χωρίς πολλές ερωτήσεις δεν τοʼχαν για τίποτε οι αντάρτες να σε εκτελέσουν ακόμα, κάνοντας ένα φριχτό λάθος παρασυρμένοι από παράπονα ενίων τινών!



Κεφάλαιο 4

Έπρεπε λοιπόν να φύγω από το Καστέλλι και να κατέβω στο Ηράκλειο αλλά μήπως ήταν εύκολο αυτό ; Με άφηναν οι Γερμανοί που με θεωρούσαν τόσο χρήσιμο ; Έπρεπε κάτι να σκεφθώ κάτι να κάνω. Σημειωθήτω ότι στο διάστημα αυτό οι σύνδεσμοι που προορίζονταν για το λημέρι στον Αφέντη περνούσαν από μένα και τους διευκόλυνα στην μετάβασή τους. Έβαλα λοιπόν μια μέρα έναν από αυτούς και μου έφερε ένα γράμμα δήθεν από τον Μπαντουβά, με το οποίον με απειλούσε με εκτέλεση αν δεν εγκατέλειπα πάραυτα τη θέση μου στους Γερμανούς. Τους Γερμανούς είχα αρχίσει εν τω μεταξύ να ενοχλώ, με διαρροές ότι τάχα εγκατέλειπα τη δουλειά μου και μεθούσα από το πρωί γιατί έπινα 1-2 ρακές κάθε πρωί και βρωμούσαν τα χνώτα μου, οπότε ο προϊστάμενός μου απηυδήσας με τη συμπεριφορά μου με ερώτησε τι σου συμβαίνει Νίκο ; Γιατί έχεις αυτό το χάλι ; Τι τρέχει ;

Να σου πω Χανς. Αυτό κι αυτό. Του έδειξα το γράμμα, (δεν είχε βέβαια τόπον αποστολής το γράμμα), και του είπα ότι όπως ξεύρεις εγώ εργάζομαι για να βοηθώ την οικογένειά μου που υποφέρει, αν η δουλειά μου σταθεί αφορμή και με σκοτώσουν, αυτό είναι λογικό, είναι πρέπον ; Και τον παρακάλεσα να εισηγηθεί στον Τροστ την απόλυσή μου, κάνοντας έκκληση στα τόσα φιλικά μας αισθήματα. Είχε συμβεί προηγουμένως ένα σοβαρό περιστατικό που και αυτό βοήθησε την περίπτωση της απόλυσής μου !

Σε σύσκεψη των αρμοδίων επιτελικών οργάνων υπό του Δ/τη Τροστ εξετάσθηκε το θέμα του πληροφοριοδότη στα χωριά που τα έβρισκαν άδεια τις νύχτες που πήγαιναν για παγανιά οι Γερμανοί. Οι υποψίες στράφηκαν στην Γεωργία, γραμματέα του Τροστ κατʼαρχήν αλλά και εγώ είχα παγιδευτεί. Τι να κάνω ; Αν ειδοποιούσα τα χωριά μετά την απόφαση που θα παίρναμε για εκστρατεία θα υποψιαζόντουσαν εμένα εξʼόσων η Γεωργία δεν το ήξερε. Έτσι αποφάσισα να μην ειδοποιήσω και οι υποψίες χωρίς αποδείξεις έμειναν υποψίες. Όμως με κάποια επιφύλλαξη βέβαια. Πάντως βοηθούντος και αυτού του περισταρτικού και με την άσχημη για μένα εισήγηση του Χανς στον Τροστ με διώξανε, μάλιστα ο Τροστ με κάλεσε στο Γραφείο του και μου απαγόρευσε ρητώς να εμφανισθώ ποτέ ξανά στο Καστέλλι. Μετά απʼαυτό με πήρε ο Χανς στο Γραφείο μας και με κάπως γριφώδη λόγια με αποχαιρέτισε λέγοντάς μου :

-Νίκο να πας στο καλό και να προσέχεις πολύ γιατί θα λυπηθώ αν μάθω κάτι για σένα και εύχομαι να τα καταφέρεις μέχρι τέλους έτσι ώστε αυτό να είναι το τελευταίο και χειρότερο επεισόδιό σου με τα στρατεύματα κατοχής.

Με κοίταξε θαρρετά στα μάτια και μου έσφιξε δυνατά το χέρι. Έτσι έκλεισε για μένα το κεφάλαιο του Καστελλίου και με ανάκατα συναισθήματα γιατί είχα κατά την εκεί παραμονή μου κάνει αρκετούς δεσμούς φιλικούς και ισχυρότερους ακόμα με ανθρώπους που δεν θα λησμονήσω όσο ζω. Μην ξεχνούμε ότι τότε ήμουν μόλις 20 χρονών.

Ήταν Αύγουστος του 1943 όταν εγκατέλειπα το Καστέλλι εφοδιασμένος πάντα ευτυχώς με την ταυτότητα της Γερμανικής αστυνομίας την οποίαν ξέχασαν να μου αφαιρέσουν και η οποία με βοήθησε τόσο σε ορισμένες δύσκολες αποστολές που ανέλαβα.

Θεωρώ σκόπιμο εδώ να κάνω μια μικρή παρένθεση η οποία ίσως να δίδει κάποιαν έννοιαν στα λόγια του αποχαιρετισμού μου με τον Χανς. Τους 3 τελευταίους μήνες είχε προσκοληθεί στην υπηρεσία μας ένας δεκανέας της αεροπορίας. Ήταν περιπου 38 χρονών μελαχροινός με μαύρο μουστάκι και φοβερός πότης ! Είχαμε γίνει φίλοι γιατί τον συνόδευα τα βράδια στις κρασοκατανύξεις του. Λοιπόν πολλές φορές με αυτόν τον άνθρωπο κουβεντιάζαμε με ανοιχτά σχεδόν χαρτιά. Εσυχαίνετο το Ράιχ και τον Χίτλερ με τις απαίσιες μεθόδους του και πολλές φορές μου έλεγε πως αν δεν φοβόταν για την οικογένειά του στη Γερμανία θα με παρακαλούσε να τον βοηθήσω να αυτομολήσει στους αντάρτες. Αυτά όλα στο μεθύσι του απάνω ή στο δήθεν μεθύσι του, πάντως εγώ δεν ανοιγόμουν τόσο πολύ ώστε να τους δώσω κάποιες ενδείξεις έστω εις βάρος μου. Είναι προς τιμήν του ότι δεν με συκοφάντησε στους ανωτέρους του. Κοιμήθηκα το τελευταίο βράδυ στο Διαβαϊδέ, που είχα προ καιρού νοικιάσει μια κάμαρα ανώγειο και την άλλη μέρα αποχαιρετώντας όλους τους φίλους και γνωστούς εγκατέλειψα το Καστέλλι και ξεκίνησα το δρόμο μου για το Ηράκλειο, που έμελλε να είναι ο μεγάλος δρόμος προς τον Γολγοθά μου, που άφησε τα σημάδια στο κορμί και την ψυχή μου.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ