Στρατάκη Στέλλα

Μαθήτρια Βʼ Τάξης Ενιαίου Λυκείου Καστελλίου

Σχ. έτος 2003-2004

Η διατροφή των Κρητικών είναι πολύ καλή και έχει ένα ιδιαίτερο τρόπο έτσι ώστε να κρατάει τους ανθρώπους υγιέστατους για πολλά χρόνια. Οι άνθρωποι εκείνη την εποχή έτρωγαν 4 φορές την ημέρα. Σηκώνονταν πρωί-πρωί μόλις ανέτειλε ο ήλιος και μετά από το τάισμα των ζώων και των πουλερικών έτρωγαν το πρωινό τους. Αυτό συνήθως ήταν ένα φλιτζάνι γάλα πάντα κατσικίσιο ή έπιναν χαμομήλι ή και τσάι του βουνού. Το επόμενο γεύμα “κολατσιό” όπως το ονόμαζαν και ήταν μεταξύ του πρωινού και του μεσημεριανού. Σε αυτό μπορούσαν να τρώνε ψωμί, ελιές, τυρί και ντομάτα. Το τυρί ήταν δική τους παραγωγή όπως και το ψωμί το οποίο το έφτιαχναν μόνες τους οι γυναίκες με σιτάρι που καλλιεργούσαν οι ίδιοι. Τις ντομάτες όπως και άλλα λαχανικά τα καλλιεργούσαν μόνοι τους στους κήπους που διέθεταν στις αυλές των σπιτιών τους. Το μεσημεριανό γεύμα ήταν εκείνο στο οποίο οι άνθρωποι είχαν πολλές επιλογές όπως τα όσπρια, τα χόρτα, τα λαχανικά και πολλά άλλα όπως χοχλιούς (σαλιγκάρια) με χόντρο, στιφάδο, βραστούς ή και τηγανητούς. Επίσης οι άνθρωποι αυτοί εκείνη την εποχή έτρωγαν μακαρόνια και χυλοπίτες, όπως και βρουβόπιτες τις οποίες έφτιαχναν οι γυναίκες με άγρια χόρτα που έβρισκαν στην εξοχή. Το χόντρο όπως προαναφέραμε τον χρησιμοποιούσαν αντί για ρύζι, στη σούπα, στα γεμιστά και οπουδήποτε αλλού.

Εμείς εδώ σήμερα όπως γνωρίζουμε και όπως έχουμε ακούσει από τα γεύματα των παλιών ανθρώπων δεν έλειπαν τα φασολάκια, οι πατάτες, οι μπάμιες και πολλά άλλα. Επίσης ποτέ δεν έλειπαν από το τραπέζι τους τα φρούτα τα οποία φύτευαν και καλλιεργούσαν οι ίδιοι με ιδιαίτερη φροντίδα.

Τέλος, το τέταρτο γεύμα το έτρωγαν νωρίς το βράδυ (μόλις νύχτωνε) και πάντα αυτό ήταν από ελαφρύ φαγητό όπως το γάλα, το ρυζόγαλο ή και γιαούρτι το οποίο έφτιαχναν οι ίδιοι από τα ζώα τους.

Το πιο συνηθισμένο κρέας εκείνης της εποχής ήταν τα κοτόπουλα τα οποία μεγάλωναν αυτοί και ο λαγός τον οποίο κυνηγούσαν με μεγάλη μανία γιατί είχε νόστιμο κρέας που συνήθως το έκαναν κοκκινιστό ή στιφάδο. Κατσίκι και πρόβατο έτρωγαν μόνο τις γιορτές σαν ένδειξη μεγάλης χαράς.

Από όλα αυτά βέβαια ποτέ δεν έλειψαν τα γλυκά και το ποτό. Ετρωγαν λουκούμια και πολλά σταφιδόψωμα. Τα ποτά που έπιναν ήταν η κανελάδα και τα παραδοσιακά μας ποτά όπως το ρακί και το κρασί. Πάντα το χειμώνα το κρασί ήταν ένα είδος φαρμάκου καθώς οι άνθρωποι ήθελαν να θεραπεύονται από το κρύο με το να πίνουν ζεστό. Τελευταίο και κύριο στοιχείο για τη σωστή διατροφή των Κρητικών ήταν η μέγιστη χρήση νερού η οποία τους έδινε ενέργεια και δύναμη έτσι ώστε αυτοί να μπορούν να αντέχουν στην εξαντλητική δουλειά και στο καθημερινό περπάτημα πολλών χιλιομέτρων. Το νερό εκείνη την εποχή δεν το αποκτούσαν όπως το αποκτούμε σήμερα εμείς αλλά το έπαιρναν και το κουβαλούσαν στα σπίτια τους από τα πηγάδια με μεγάλες στάμνες.

Αυτή ήταν η διατροφή των παλιών Κρητικών και οι δυσκολίες που υπήρχαν τότε. Ευχαριστούμε θερμά τον κύριο Μαρκάκη Ευάγγελο κάτοικο Βόνης 75 ετών που μας έδωσε αυτές τις πληροφορίες σήμερα 2004.