Χρονάκη Μαρία

Τάξη Βʼ Ενιαίου Λυκείου Καστελλίου Πεδιάδος

Σχ. έτος 2003-2004

Η διατροφή στην Κρήτη τα παλαιότερα χρόνια ήταν πάνω από όλα υγιεινή και είχε σκοπό να δυναμώσει τον οργανισμό του ανθρώπου. Τα καθημερινά γεύματα ήταν όπως και σήμερα συνήθως τέσσερα. Πρώτα από όλα ήταν το πρωινό που θεωρούνταν ένα από τα βασικότερα γεύματα της ημέρας αφού με αυτό ξεκινούσαν τη μέρα τους.

Το πρωινό περιελάμβανε κατσικίσιο γάλα που ήταν σπιτικό αφού εκείνη την εποχή οι άνθρωποι μεγάλωναν τα ζώα στα σπίτια τους. Καθώς περνούσε η μέρα, λίγο πριν το μεσημέρι έπαιρναν το δεύτερο γεύμα που τις περισσότερες φορές ήταν φρούτα είτε φρέσκα είτε αποξηραμένα όπως ήταν τα σύκα. Τα σύκα αφού τα μάζευαν το καλοκαίρι, τα άπλωναν στον ήλιο για αρκετό διάστημα κι έπειτα τα έβαζαν στο φούρνο μαζί με κλαδιά μάραθου. Αλλά και με τα σταφύλια γινόταν το ίδιο και παραγόταν η γνωστή εως σήμερα σταφίδα.

Το μεσημεριανό, που ήταν το βασικό γεύμα, κάθε μέρα ήταν και διαφορετικό. Τις περισσότερες φορές περιελάμβανε χόρτα βραστά ή βολβούς βραστούς. Ακόμα, τα σαλιγκάρια ήταν συνηθισμένο είδος τροφής για το οποίο οι άνθρωποι έψαχναν στο χώμα όταν είχε ήδη βρέξει και το έψηναν με διαφορετικούς τρόπους δηλαδή τηγανιτά, στιφάδο ή με χόντρο. Το κρέας μαγειρευόταν συνήθως τις γιορτινές μέρες ή σε ειδικές περιπτώσεις. Είδη κρέατος ήταν ο λαγός που τον κυνηγούσαν μόνοι τους και τον μαγείρευαν ως γνωστόν στιφάδο. Το χοιρινό και τα αρνιά ήταν πάλι δική τους παραγωγή αφού και αυτά εκτρέφονταν στα σπίτια. Ενα ακόμη συνηθισμένο είδος κρέατος ήταν το κοτόπουλο που εκτός από τα αυγά που ήταν υγιεινό είδος τροφής. Οσον αφορά το ψωμί, έφτιαχναν το ταχιδόψωμο που στις μέρες μας δεν είναι γνωστό. Το ταχιδόψωμο φτιαχνόταν από ταγή που ήταν βρώμη αλεσμένη με κριθάρι. Αφού το ζύμωναν, το έβαζαν στον ξυλόφουρνο να ψηθεί και το έβγαζαν όταν έβλεπαν ότι είχε ροδοκοκκινίσει, είχε δηλαδή πάρει “χρώμα”. Το βραδινό τις περισσότερες φορές περιελάμβανε φαγητά που ήταν ελαφριά και δεν υπήρχαν λίπη. Μερικά από αυτά ήταν γάλα βρασμένο, γιαούρτι, τυρί ή ελιές. Ως εναλλακτική λύση υπήρχαν τα φρούτα της εποχής όπως μήλα, πορτοκάλια, αχλάδια και άλλα.

Σχετικά με τα ποτά, τα πιο συνηθισμένα ήταν τα παραδοσιακά δηλαδή το κρασί που γινόταν από σταφύλια (μούστο) και η ρακή. Ακόμα, έπιναν καθημερινά πάνω από πέντε ποτήρια νερό γιατί τους κρατούσε ξεκούραστους.

Οι πληροφορίες αυτές μας δόθηκαν από τον κύριο Χουρδάκη Γεώργιο κάτοικο Κουνάβων Πεδιάδος που βρίσκεται σε προχωρημένη ηλικία χωρίς κανένα πρόβλημα υγείας.