Μπουμπουλάκη Εμμανουέλα

Μαθήτρια της Βʼ Τάξης

Ενιαίου Λυκείου Καστελλίου Πεδιάδος

Σχ. έτος 2003-2004

Οι Κρητικοί φημίζονται για την μακροζωία τους, και γιʼ αυτό ευθύνεται ο τρόπος διατροφής τους.

Τα γεύματα των Κρητικών ήταν τέσσερα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ξυπνούσαν αρκετά πρωί γύρω στις πέντε τα ξημερώματα. Το πρωινό τους περιελάμβανε γάλα από τα ζώα που έτρεφαν στο σπίτι. Αλλιώς έπιναν βότανα του βουνού κυρίως χαμομήλι ή φασκόμηλο.

Το επόμενό τους γεύμα ήταν ανάμεσα στο πρωινό και το μεσημεριανό, συνήθως το έπαιρναν όταν έκαναν διάλειμμα από τη δουλειά τους. Συνήθως ήταν φρούτα από το περιβόλι τους (ανάλογα με την εποχή), αλλιώς εναλλακτική λύση ήταν ένα κομμάτι ψωμί με ελιές. Το ψωμί το έφτιαχναν μόνοι τους από κριθάρι, σιτάρι ή και τα δύο μαζί αφού το ζύμωναν το έβαζαν να ψηθεί στο φούρνο του σπιτιού. Παλαιότερα σε κάθε σπίτι υπήρχε και ένας ξυλόφουρνος. Εκτός από φούρνο, κάθε σπίτι διέθετε και ζώα, κότες, πρόβατα, κατσίκες κλπ. Ετσι εκτός από γάλα, αυγά, έφτιαχναν μόνοι τους ψωμί και τυρί. Οπότε στο γεύμα τους αυτό συμπεριλάμβαναν και το τυρί.

Για το κυρίως γεύμα υπήρχε ποικιλία επιλογής. Ετρωγαν αρκετές φορές την εβδομάδα όσπρια όπως φακές, ρεβύθια, κουκιά, φασόλια κλπ. Μια ακόμα επιλογή ήταν τα χόρτα, θα μπορούσα να πω μια από τις αγαπημένες τους επιλογές. Τα συνηθέστερα χορταρικά που έτρωγαν ήταν οι χοιρομουρίδες, οι βρούβες, οι γιαχνερές κλπ. Οι βρούβες όμως ήταν στο ζενίθ της προτίμησής τους με τις οποίες έφτιαχναν και τις γνωστές σε όλους βρουβόπιτες. Επίσης έφτιαχναν οι γυναίκες του σπιτιού χυλοπίτες και μακαρόνια ζυμερά. Μια από τις αγαπημένες τους ακόμα συνήθειες ήταν και ο χόντρος ο οποίος φτιαχνόταν από γάλα και αλεσμένο σιτάρι, ο οποίος μαγειρευόταν με σαλιγκάρια, με ντομάτες και αμπελόφυλλα ή απλά σαν σούπα. Ψάρι έτρωγαν πολύ σπάνια.

Στα περιβόλια τους φύτευαν δέντρα όπως αχλαδιές, πορτοκαλιές, μανταρινιές έτσι είχαν όλο το χρόνο φρούτα. Επίσης στο περιβόλι τους φύτευαν αγγούρια, κολοκύθια, φασόλια, ντομάτες, πατάτες και αρκετά άλλα. Τις ντομάτες τις έκαναν τοματοπολτό αφήνοντάς τις στον ήλιο με αλάτι.

Το τελευταίο γεύμα ήταν αρκετά ελαφρύ. Συνήθως προτιμούσαν ρυζόγαλο ή γιαούρτι που έφτιαχναν μόνοι τους από τα ζώα του σπιτιού. Τα πρόβατα και τα κατσίκια τα ανέθρεφαν για να τα σφάξουν στις μεγάλες γιορτές Χριστούγεννα και Πάσχα. Τα γλυκά σπάνιζαν στο τραπέζι τους. Επιναν ρακί και το χειμώνα κανελάδα, ή αλλιώς ρακί με πιπέρι και πετιμέζι. Εβραζαν, το μείγμα αυτό το θεωρούσαν φάρμακο και το έπιναν το χειμώνα όταν αρρώσταιναν.

Αυτά τα στοιχεία τα συλλέξαμε από μια συζήτηση που είχαμε για τη διατροφή με τη γιαγιά μου Μπουμπουλάκη Στέλλα η οποία κατοικεί στο Καστέλι Πεδιάδος. Είναι ηλικίας 87 ετών και είναι απόλυτα υγιής. Για την κυρία αυτή μεγάλο ρόλο παίζει η ώρα του φαγητού καθώς και η ταχύτητα. Τρώει την ίδια ώρα και πάντα αργά κάθε μέρα. Σήμερα είναι μια ευτυχισμένη κυρία με τα παιδιά της και τα εγγόνια της.