Τα δεινά τα οποία υπέστητε από μακρών ήδη χρόνων και τα οποία υφίστασθε έτι εκ της επικρατούσης πλήρους αναρχίας, αι καταστροφαί των οικογενειών και περιουσιών σας ευρισκομένων εις την διάθεσιν αχαλινώτου φανατισμού και την διαρπαγήν βαρβάρου όχλου εξήγειραν το εθνικόν αίσθημα και συνεκίνησαν ολόκληρον το Ελληνικόν.
Η αξιοθρήνητος αύτη κατάστασις λαού ομοφύλου, ομοθρήσκου και κοινάς έχοντος μεθʼ ημών τας τύχας και την ιστορίαν δεν ηδύνατο να είνε επί πλέον ανεκτή.
Η Α.Μ. ο Βασιλεύς των Ελλήνων και υψηλός μου Κύριος απεφάσισε να θέση τέρμα εις την κατάστασιν ταύτην διά της στρατιωτικής καταλήψεως της νήσου.
Εν ονόματι της Α.Μ. του Βασιλέως των Ελλήνων Γεωργίου του Αʼ. καταλαμβάνω την νήσον Κρήτην και κηρύσσων τούτο προς τους κατοίκους της, άνευ διακρίσεως θρησκεύματος ή εθνικότητος, υπόσχομαι εν ονόματι της μεγαλειότητός Του ότι θα προστατεύσω την τιμήν, την ζωήν, την περιουσίαν και θα σεβασθώ τας θρησκευτικάς πεποιθήσεις των κατοίκων της φέρων προς αυτούς ειρήνην και ισοπολιτείαν.
Η υπουργική διαταγή προς τον κ. Βάσον
Εις το χθεσινόν φύλλον της “Εφημερίδος της Κυβερνήσεως” εδημοσιεύθη η προς τον συνταγματάρχην κ. Βάσσον διαταγή του κ. υπουργού των Στρατιωτικών, επί τη εις Κρήτην αναχωρήσει του στρατιωτικού σώματος της κατοχής.
ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ
Προς τον αρχηγόν του σώματος της κατοχής της Κρήτης συνταγματάρχην κ. Βάσσον Γιμολέοντα.
Τα εν Κρήτη διαπραχθέντα μέχρι τούδε επήνεκγον εις την δυστυχή νήσον αληθή αναρχίαν, καθʼ ήν αι οικογένειαι των Χριστιανών και η περιουσία αυτών έμειναν εκτεθειμένα εις την διάθεσιν του αχαλινώτου φανατισμού και εις την διαρπαγήν του όχλου.
Η Ελληνική κυβέρνησις δεν ηδύνατο επί πλέον νʼ ανεχθή την αξιοθρήνητον κατάστασιν, εις ήν περιήχθησαν οι επί της νήσου ομόφυλοι πληθυσμοί, μεθʼ ών συνδέεται δια της θρησκείας και διά δεσμών ιερών.
Δια τούτο απεφάσισε νʼ αποστείλη στρατόν, όπως καταλάβη την νήσον, αποκαταστήση την τάξιν και την ειρήνην εν αυτή· του στρατού δε τούτου την διοίκησιν ενεπιστεύθη εις υμάς.
Αποβιβαζόμενος μετά του υφʼ υμάς στρατού εις Κρήτην και εν καταλλήλω μέρει θέλετε εν ονόματι του Βασιλέως των Ελλήνων Γεωργίου του Αʼ καταλάβει την νήσον ταύτην, αποδιώκων τους Τούρκους εκ των φρουρίων και κατέχων αυτά· πάσαν ενέργειαν υμών θέλετε στηρίζει εις τους κειμένους ελληνικούς νόμους εν ονόματι του Βασιλέως και υπʼ ευθύνην της Ελληνικής Κυβερνήσεως.
Αμα τη αποβιβάσει υμών θέλετε εκδώσει την σχετικήν προκήρυξιν περί της κατοχής.
Εν Αθήναις τη 1 Φεβρουαρίου 1897.
Ο Υπουργός
Ν. ΣΜΟΛΕΝΙΤΣ
Η διακοίνωσις
της Κυβερνήσεως
Η Τουρκική κυβέρνησις φοβουμένη μη ο τορπιλλικός στόλος επιτεθή κατά τουρκικών ατμοπλοίων άτινα ήθελον τυχόν αποσταλή με στρατόν και πολεμοφόδια εις Κρήτην απεφάσισε νʼ αποστείλη δια Γαλλικών ατμοπλοίων των εταιριών Φραισσινέ και Θαλασσίων Διαπορθμεύσεων, επί τούτω και το αναμενόμενον χθες εις Πειραιά γαλλικόν ατμόπλοιον καθυστέρησεν.
Εκ της διακοινώσεως όμως ήν η ημετέρα Κυβέρνησις απέστειλε προς τας Δυνάμεις εικάζεται ότι ο τορπιλλικός στόλος θα εμποδίση πάν ατμόπλοιον όπερ υπό οιανδήποτε σημαίαν ήθελεν αποπειραθή νʼ αποβιβάση τουρκ. στρατόν εις Κρήτην.
Η διακοίνωσις της Κυβερνήσεως ήτις απεστάλη εις όλας τας Μ. Δυνάμεις περιλαμβάνει ότι η Ελλάς υπείκουσα εις την κοινήν του λαού εξέγερσιν δια τα δεινοπαθήματα των εν Κρήτη χριστιανών εφʼ ών η Ευρώπη δεν δύναται νʼ αμφισβητήση την προστασίαν του Ελλην. κράτους καθʼ ό Ελλήνων απάντων, απεφάσισε να εμποδίση την αποβίβασιν νέου τουρκικού στρατού εις Κρήτην, στρατού ούτινος η παρουσία ήθελεν εξερεθίση επί μάλλον την αγριότητα του Μωαμεθανικού στοιχείου, όπερ εσχάτως απέπτυσε πάντα χαλινόν και προέβη εις ανηκούστους βιαιοπραγίας.
Προς τούτο εξέπλευσεν ο ελληνικός στόλος έχων διαταγάς αντί πάσης θυσίας να παρεμποδίση την αποβίβασιν στρατού διʼ οιουδήποτε ατμοπλοίου και υπό οιανδήποτε σημαίαν ήθελεν αποσταλή εις Κρήτην. Προέβη δηλαδή η Κυβέρνησις εις δεδηλωμένον αποκλεισμόν της Κρήτης (blocus declare).
Η διακοίνωσις κατά τι μεταβεβλημένη απεστάλη και εις την τουρκικήν Κυβέρνησιν δια του εν Κων/πόλει ημετέρου πρέσβεως κ. Μαυροκορδάτου.
Αναφέρει δε η προς την Τουρκίαν διακοίνωσις και την αδυναμίαν αυτής της τουρκικής Κυβερνήσεως προς συγκράτησιν της τάξεως εν Κρήτη.
Η τουρκική Κυβέρνησις δια του Ασήμ βέη έκαμε προχθές τας παραστάσεις περί ών και το σχετικόν τηλεγράφημα του εθνικού Πρακτορείου, παραστήσασα ότι η συγκράτησις της τάξεως δεν δύναται να τηρηθή εν Κρήτη δια των ελληνικών πλοίων τα οποία εξάπτουν τα πνεύματα επί πλέον και επομένως ανάγκη νʼ ανακαλέση ταύτα η ελληνική Κυβέρνησις.
Ο κ. Σκουζές αντέταξεν ως εμάθομεν ότι όχι μόνον κατά το διάστημα της παρουσίας των ελληνικών πλοίων εν Κρήτη δεν εξήφθησαν επί πλέον τα πνεύματα, αλλά και κατηυνάσθησαν. Επομένως εφʼ όσον η παρουσία των ελληνικών πλοίων συντελεί εις τον σκοπόν διʼ όν απεστάλησαν δεν θʼ ανακληθώσιν εκ Κρήτης.
(Εμπρός 4 Φεβρουαρίου 1897)

