Η Βικελαία Βιβλιοθήκη, με τους θησαυρούς της γνώσης και της έρευνας για την ιστορία και τον πολιτισμό, έχει απεριόριστο πεδίο δράσης. Οφείλει και μπορεί να αναπτύξει πολλές δράσεις. Για να το κάνει όμως αυτό δεν φτάνει το φιλότιμο των υπαλλήλων της ή ενός ή δύο δημοτικών παραγόντων, που μπορεί να ξεφύγουν από τη λογική του υπόλοιπου δήμου. Χρειάζεται πλήρη και απόλυτη στήριξη, πεδίο να εργαστεί όπως πρέπει και να συνεχίζει να προσφέρει.

Η Ε.Ε. τώρα πλέον στηρίζει και ενισχύει αυτό τον τομέα, της ανάδειξης της πολιτιστικής, ιστορικής και αρχαιολογικής κληρονομιάς. Αυτός είναι ο τομέας στον οποίο η Ελλάδα έχει ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι όλων των άλλων εταίρων της. Τα εκατομμύρια των επισκεπτών της χώρας μας δεν έρχονται μόνο για τον ήλιο και όσες παραλίες απέμειναν. Έρχονται γιατί γνωρίζουν τι αντιπροσωπεύει η Ελλάδα στον τομέα της ιστορίας και του πολιτισμού. Άρα αυτό το στοιχείο μπορεί να αποδειχτεί η δική μας απάντηση στη σημερινή (και) οικονομική κρίση της ελληνικής κοινωνίας.

Η στάση του δήμου Ηρακλείου στην πράξη δείχνει ότι ούτε υπερήφανος είναι για τη Βιβλιοθήκη του, ούτε διάθεση να τη στηρίξει έχει. Η νέα μορφή της καλλικρατικής αυτοδιοίκησης μπορεί όμως να δώσει λύσεις. Αν ο δήμος θεωρεί – όπως δείχνει τώρα- ότι η Βιβλιοθήκη είναι βάρος για τους ιθύνοντές του, υπάρχει άλλος δρόμος. Ίσως η λύση να μπορεί να δοθεί από την περιφέρεια. Ο νέος νόμος της αυτοδιοίκησης διαμορφώνει τις προϋποθέσεις η υπηρεσία (…) της Βικελαίας να μεταταγεί ως έχει στην αιρετή περιφέρεια Κρήτης. Η μετάταξη των υπαλλήλων δεν είναι μια δύσκολη υπόθεση. Υπάρχει το νομικό πλαίσιο.

Η προϋπάρχουσα νομοθεσία λύνει και το πρόβλημα της περιουσίας της υπηρεσίας, όπως προέκυψε από το κληροδότημα του Δημητρίου Βικέλα. Νομικοί στους οποίους απευθυνθήκαμε μάς ξεκαθάρισαν ότι εφόσον στη διαθήκη του Βικέλα υπάρχει η πρόβλεψη ότι η βιβλιοθήκη του, απʼ την οποία δημιουργήθηκε αρχικά η Δημοτική Βιβλιοθήκη, είναι δωρεά στο δήμο Ηρακλείου, αυτό μπορεί να αλλάξει με απόφαση του Πρωτοδικείου. Και αν δήμος και περιφέρεια συμφωνήσουν σε κάτι τέτοιο, η διαδικασία είναι απλή και δεν διαρκεί επί μακρόν.

Ίσως αυτή λοιπόν να είναι η λύση, αν ο δήμος δεν χρειάζεται τη Βικελαία, ή θεωρεί ότι δεν τη θέλει, γιατί δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην ευθύνη του απέναντί της, σε όλα τα επίπεδα. Πάντως να παραμείνουν τα πράγματα ως έχουν σήμερα, είναι ανεπίτρεπτο. Είναι προσβλητικό για την ιστορία όχι μόνο της Βιβλιοθήκης, αλλά την ίδια την ιστορία και τον πολιτισμό της Κρήτης. Επομένως ο δήμος θα πρέπει να αποφασίσει. Ή θα πρέπει να εκπληρώσει το χρέος που έχει, ή θα πρέπει να δώσει άλλη λύση, όπως αυτή που περιγράφουμε.

Η περιφέρεια, εφόσον η πολιτική της ηγεσία επιθυμεί να δοθεί μια τέτοια λύση, έχει από την πλευρά της τη δική της ευθύνη να στηρίξει τη Βικελαία. Ας συζητήσουν το θέμα περιφερειάρχης και δήμαρχος. Η Βικελαία θα μπορέσει έτσι να αναδειχτεί σε ένα παγκρήτιο μορφωτικό ίδρυμα, που θα πρέπει να είναι ασφαλώς στους στόχους της περιφερειακής αρχής, μια «ομπρέλα» των επιμέρους φορέων του νησιού, στον τομέα της έρευνας της ιστορίας και του πολιτισμού, της διάσωσης και προβολής των αρχειακών συλλογών, των εκδόσεων, της οργάνωσης επιστημονικών συνεδρίων, εκθέσεων κ.α. Και τελικά, την προβολή του νησιού, μέσω όλων αυτών. Τις δυνατότητες, παρά την αποδυνάμωσή της, τις έχει και τώρα η Βικελαία. Ούτε ο έρωτας για τα ωραία και θαυμαστά λείπει απʼ τους ανθρώπους της, ούτε η φαντασία στο σχεδιασμό. Με την προϋπόθεση να βρεθούν στο κατάλληλο περιβάλλον που οφείλουν να δημιουργήσουν είτε η δημοτική Αρχή είτε η Περιφέρεια.