Τον μορφωτικό και ιστορικό πλούτο της Βικελαίας που σήμερα απαξιώνει δια των εκπροσώπων της, αλλά και της δικής της αδιαφορίας για την τύχη της, η πόλη του Ηρακλείου, εκθείασαν και τίμησαν με πολλές ευκαιρίες ιδρύματα, φορείς, πνευματικοί παράγοντες. Μεταξύ αυτών ασφαλώς είναι η βράβευση από την Ακαδημία, το 1995, για το θαυμαστό εκδοτικό της έργο και η συνεργασία μαζί της κορυφαίων επιστημονικών και ερευνητικών ιδρυμάτων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, όπως, για παράδειγμα, η περίφημη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη της Βενετίας.

Ξεχωριστή, και έντονα συμβολική, όμως είναι η τιμή που απένειμε η ίδια η Ε.Ε. το 1994. Τότε η Βιβλιοθήκη τέθηκε υπό τον εξονυχιστικό έλεγχό της, καθώς είχε ενταχθεί στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Recite στο πλαίσιο του οποίου είχε χρηματοδοτηθεί ώστε να εξασφαλίσει τα μικροφίλμς του εξαιρετικά σημαντικού για την ιστορία της Κρήτης βενετσιάνικου αρχείου που υπάρχει στη Μαρκιανή. Ο απεσταλμένος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Δανός πανεπιστημιακός Bill Stevenson ήταν εκείνος που ανέλαβε αυτό τον έλεγχο ώστε να διαπιστώσει αν η Βικελαία ήταν πράγματι ένας σοβαρός εταίρος που σωστά χρηματοδοτήθηκε για την απόκτηση των αρχείων. Ήταν η περίοδος που στην Ελλάδα και στην Ευρώπη γίνονταν πολλές συζητήσεις για παράνομες κοινοτικές χρηματοδοτήσεις, για κονδύλια που εισέπρατταν φορείς, αλλά δεν χρησιμοποιούνταν για το λόγο που δόθηκαν. Ο κοινοτικός επιθεωρητής επισκέφτηκε τη Βικελαία, όπως και άλλους φορείς, επηρεασμένος και καχύποπτος εξαιτίας του γενικότερου κλίματος. Όμως έφυγε εντυπωσιασμένος! Λίγες ημέρες αργότερα συνέταξε έκθεση προς τα όργανα της Ε.Ε. με την οποία επιβεβαίωσε με απόλυτο τρόπο ότι τα κονδύλια χρησιμοποιήθηκαν όπως όριζε το πρόγραμμα. Η Βιβλιοθήκη κατάφερε με τα χρήματα που πήρε να κάνει επιπλέον 100.000 μικροφωτογραφίσεις χειρογράφων, πέραν αυτών που όριζε η σχετική σύμβαση, γεγονός πρωτοφανές για όλη την Ε.Ε. Δηλαδή με τα ίδια κονδύλια να παραχθεί πολύ περισσότερο έργο. Αλλά δεν σταμάτησε εκεί, καθώς έδωσε στη Βικελαία το χαρακτηρισμό της Ακαδημίας Επιστημών της Κρήτης, αφού εντυπωσιάστηκε απʼ αυτό που εξέφραζε η Βικελαία! Έγραφε στην αναφορά του προς την Κομισιόν, την οποία κοινοποίησε τότε στον Νίκο Γιανναδάκη: «Η Βιβλιοθήκη είναι μια μορφή Ακαδημίας Επιστημών για την Κρήτη και λειτουργεί ως βιβλιοθήκη, αρχείο, μουσείο, διοργανωτής εκθέσεων, διαλέξεων, και ως μια σοφή κοινότητα»! Μάλιστα, χωρίς να έχει τεθεί κανένα θέμα, ο εντυπωσιασμένος Δανός σημείωνε ότι στη Βενετία, εκτός από τα αρχεία που είχε ζητήσει η Βικελαία, υπήρχαν επίσης πολλά ακόμη με έγγραφα που είχαν παραχθεί στη Δημοκρατία του Αδρία, μεγάλου ενδιαφέροντος για την Κρήτη, τα οποία μελλοντικά θα μπορούσε να προμηθευτεί η Βιβλιοθήκη του Ηρακλείου. Αργότερα ο αξιωματούχος της Ε.Ε. επανήλθε και πρότεινε στη Βικελαία να ξεκινήσει αυτή η προσπάθεια για την απόκτηση και των άλλων αρχείων. Όμως πλέον ήταν τόσα πολλά αυτά που είχε μπροστά της η Βιβλιοθήκη, ώστε και πραγματική Ακαδημία να ήταν δεν θα μπορούσε να ανταποκριθεί.

Ο τίτλος τιμής αυτός ασφαλώς ακολουθεί και θα ακολουθεί για πάντα τη Βιβλιοθήκη, όσο κι αν η άγνοια και αδιαφορία αυτής της πόλης την αμφισβητεί και την θέτει σε άλλες προτεραιότητες…