Η είδησις, τόσον τερατώδης εφάνη, ώστε ευθύς εξ αρχής δεν επιστεύθη.
Ουδέποτε εφαντάζοντο οι ενθουσιώδεις των Αθηνών κάτοικοι ότι εν φθίνοντι δεκάτω εννάτω αιώνι η χριστιανική Ευρώπη ηνωμένη, θα έστρεφε τα τηλεβόλα αυτής κατά πολεμιστών φερόντων αναπεπταμένην την σημαίαν του Σταυρού!
- Αδύνατον! έλεγον εν τη κεντρική Αγορά διάφοροι νοικοκυραίοι οι οποίοι δεν είχον εξακριβώσει εισέτι την είδησιν, αδύνατον να επαληθεύση η τερατώδης αυτή είδησις.
- Τι λες αδελφέ! έλεγε γνωστός εργοστασιάρχης, εάν είνε αλήθεια ότι οι χριστιανιοί εβοήθησαν το μισοφέγγαρο θα πη ότι ο κόσμος εγύρισε πίσω διακόσια χρόνια!...
Το Χρηματιστήριον
Εις το Χρηματιστήριον η είδησις εβεβαιούτο από πρωΐας. Οι χρηματισταί όλοι ήσαν ανάστατοι. Κανείς δεν είχεν όρεξιν διʼ εργασίαν.
Αφήκαν μετοχάς και χρεώγραφα και αξίας και συνεζήτουν την είδησιν.
Καθόσον επροχώρει η ημέρα, η αυλή του Χρηματιστηρίου επληρούτο κόσμου και φωνών.
Ολοι ήσαν κατάπληκτοι δια το τερατώδες του πράγματος· όλοι προέβλεπον άφευκτον διακοπήν σχέσεων μεταξύ Ελλλάδος και Τουρκίας.
Τα σχολεία
και τα Γυμνάσια
Μάτην ο πρωϊνός κώδων των σχολείων και γυμνασίων προσεκάλει τους μαθητάς εις το μάθημα.
Οι περισσότεροι το έσκασαν κανόνι.
Εμειναν πέριξ των σχολείων των συζητούντες και σχολιάζοντες την είδησιν.
Επάνω οι καθηγηταί και διδάσκαλοι χωρίς όρεξιν παρέδιδον μάθημα προ των αραιώς κατειλημμένων θρονίων.
Εν γένει, μικρούς και μεγάλους, καθηγητάς, δασκάλους, επιστάτας, μαθητάς τους είχε καταλάβει νευρικός παροξυσμός επιτεινόμενος εφʼ όσον δεν ήρχοντο νεώτεραι ειδήσεις.
Η στρατιωτική λέσχη
Μετά την πρωϊνήν υπηρεσίαν των οι αξιωματικοί πάντες έσπευδον προς το κατάστημα της Στρατιωτικής Λέσχης.
Ολοι οι αξιωματικοί, αδιακρίτως βαθμού και σώματος δεν εγνώριζον με ποια χρώματα να χαρακτηρίσουν την αχαρακτήριστον και άτιμον πράξιν της “Ιουδαίας Ευρώπης”, ως την απεκάλεσεν ανώτερος αξιωματικός.
Μέχρι της μεσημβρίας τινές εξ αυτών ημφισβήτουν την είδησιν, αλλʼ ότε κατά την ώραν του φαγητού εβεβαιώθη αύτη επισήμως υπό ανωτέρου αξιωματικού ελθόντος εκ του υπουργείου των Στρατιωτικών, πάντες οι αξιωματικοί κατελήφθησαν υπό φρίκης.
- Φρίκη! Φρίκη! εφώναζον πολλοί.
Παρόμοιον συμβάν δεν αναφέρεται ουδαμού της ιστορίας των στρατών!...
- Ατιμία! έλεγον άλλοι και παρήτουν το φαγητόν τους μιστελειομένον.
Παρόμοιος αναβρασμός επεκράτει και εις πάντας τους στρατώνας.
Εις τον δικηγορικόν
Σύλλογον
Από της πρωΐας ανάστατοι οι δικηγόροι συγκαλούνται την 2αν μ.μ. εις τον σύλλογον.
Η αίθουσά του πλήρης αντηχεί εκ ζωηροτάτης συζητήσεως περί του τρόπου καθʼ ον θα εκφράσωσι προς τον βασιλέα και την κυβέρνησιν την αμετάκλητον απόφασιν του Ελληνικού λαού ότι και μετά τον κανονιοβολισμόν των επαναστατών και μετά την απότομον στάσιν των Δυνάμεων ο Ελληνικός λαός εμμένει ακλόνητος εις την απόφασιν αυτού.
Γίνονται προτάσεις όπως το συμβούλιον του Συλλόγου, η επιτροπή επί τούτου εκλεγομένη ελάβη το έργον τούτο.
Αλλʼ υπερισχύει η γνώμη των πολλών ότι πρέπει να γείνη διαδήλωσις του λαού και ότι η διαδήλωσις αύτη πρέπει να γείνη αμέσως.
Τότε οι δικηγόροι επί κεφαλής έχοντες τον πρόεδρον του συλλόγου εξέρχονται εις την αγοράν και διερχόμενοι προ των διαφόρων καταστημάτων προσκαλούσι τον λαόν εις συλλαλητήριον.
Η διαδήλωσις
Οι δικηγόροι κατερχόμενοι εν σώματι και εν βοή συνενούνται αμέσως μετά των μεσιτών και χρηματιστών οίτινες πάντες εν ακαρεί κλείουν τα γραφεία τους και εκχύνονται εις τας οδούς προτρέποντες τους διαφόρους καταστηματάρχας να κλείσουν τα καταστήματά τους και να σπεύσουν εις τα Ανάκτορα.
Ως να εδόθη το σύνθημα διʼ ηλεκτρικού σπινθήρος ένα κοινόν:
- Κράκ! Κράκ! ηκούσθη καθʼ όλην την γραμμήν των εμπορικών καταστημάτων.
Ολαις η πόρταις και τα παράθυρα εκλείσθησαν αυτοστιγμεί.
Αι πριν πλήρεις ζωής οδοί Σταδίου, Ερμού και Αιόλου, ως δια μαγικής ράβδου ενεκρώθησαν.
Ουδέ εν κατάστημα έμεινεν ανοικτόν.
Ο κόσμος, μικροί, μεγάλοι, άνδρες, γυναίκες, παιδιά, όλοι, εκ διαφόρων διευθύνσεων έσπευδον προς τα Ανάκτορα.
Ο κόσμος έσπευδε καθʼ ομάδας.
Εκ της οδού Πανεπιστημίου φαίνεται μικρά διαδήλωσις μετά σημαίας κρατουμένης υπό Κρητός ιερέως σπεύδουσα και αυτή προς τʼ Ανάκτορα.
Εν μια στιγμή η ευρεία προ των Ανακτόρων πλατεία πληρούται κόσμου ασφυκτικώς συνωστιζομένου.
-Ζήτω ο βασιλεύς! ακούονται μυριόστομοι κραυγαί!
- Ζήτω το Εθνος!
- Ζήτω το Εθνος!
- Ζήτω ο πόλεμος!
Και ο ολονέν προστρέχων κόσμος, μη ευρίσκων πλέον θέσιν, καταλαμβάνει τον κήπον των Μουσών και την πλατείαν του Συντάγματος.
Η ανθρωποπλημμύρα αυτή παριστά θέαμα μεγαλοπρεπές, μαγικόν.
Την στιγμήν αυτήν όλος ο πληθυσμός των Αθηνών ευρίσκεται προ των Ανακτόρων, από των προπυλαίων μέχρι κάτω της οδού Ερμού.
Το προχθεσινόν συλαλλητήριον παραβαλλόμενον προς την χθεσινήν αυθρόμρμητον και πάνδημον διαδήλωσιν ήτο μικροσκοπικόν.
Εν τέταρτον της ώρας παρέρχεται και αι ζητωκραυγαί και τα χειροκροτήματα δεν παύουσι.
- Ζήτω ο βασιλεύς!
- Ζήτω ο πόλεμος!
- Ζήτω η Ιταλία!
Αλλʼ ο βασιλεύς δεν εμφανίζεται.
- Ο Βασιλεύς! ο Βασιλεύς! φωνάζουν τα πλήθη.
Αίφνης ακούονται ουρανομήκεις ζητωκραυγαί και ραγδαία χειροκροτήματα.
Ολων τα βλέμματα στρέφονται προς τον εξώστην των Ανακτόρων.
Αλλʼ ουδείς φαίνεται.
Μόνον ο πρίγκηψ Χριστόφορος όστις επανήρχετο εκ των περιπάτυο εφʼ αμάξης.
Αίφνης φαίνεται ο υπασπιστής του Βασιλέως κ. Μπότσαρης νεύων προς τους διαδηλωτάς να ησυχάσουν.
Σιγή απόλυτος επικρατεί.
Ο κ. Μπότσαρης δηλοί εις τα πλήθη ότι ο Βασιλεύς απουσιάζει και να μεταβώσι εις την Βουλήν.
Προ του Βουλευτηρίου
Τα πλήθη τότε αποσύρονται απαγοητευμένα και τρέπονται προς το Βουλευτήριον.
Την ώραν εκείνην κατήρχοντο οι βουλευταί καθόσον η συνεδρίασις είχε λυθή.
Προ του ερχομένου ρεύματος του λαού οι βουλευταί ίστανται επί των βαθμίδων.
Πρώτος εκ των διαδηλωτών λαμβάνει τον λόγον ο κ. Γουναράκης όστις δηλοί προς τους βουλευτάς ότι ο λαός έρχεται να επικυρώση και ενισχύση το χθεσινόν ψήφισμά του.
Μετʼ αυτόν ο κ. Δούνης λέγει ολίγα τινά, μεθʼ ο οι κ. κ. Στάης και Πετροπουλάκης παρακαλούν τον λαόν να έχη εικοσιτετράωρον υπομονήν και σήμερον την αυτήν ώραν και εν τω αυτώ τόπω να έλθη να μάθη τας αποφάσεις της Βουλής και της Κυβερνήσεως.
Ο κ. Στάης εν ιδιαιτέρω κύκλω προσέθεσεν ότι εάν αι αποφάσεις και τα μέτρα της Κυβερνήσεως δεν είνε σύμφωνα με τας θελήσεις του Λαού αυτός και άλλοι βουλευταί εκ της Αντιπολιτεύσεως θα τεθώσιν επί κεφαλής του Λαού και θα πράξωσιν ότι δει.
Προ του υπουργείου των Οικονομικών
Μετά ταύτα η διαδήλωσις εκκινήσασα μεταβαίνει εις το υπουργείον των Οικονομικών.
Εκεί εκλέγεται επιτροπή επί κεφαλής έχουσα τον κ. Έσλιν, ήτις μεταβάσα προς τον κ. Πρωθυπουργόν εδήλωσεν εις αυτόν ότι ο λαός ενισχύων το χθεσινόν ψήφισμά του θα συντρέξη αίματι και χρήματι την Κυβέρνησιν.
Μεθʼ ο κ. Πρωθυπουργός εξελθών εις την κλασικήν ταράτσαν του υπουργείου ηυχαρίστησε τον λαόν δια τα αισθήματά του και εδήλωσεν ότι η Κυβέρνησις μένει και θα μένη άγρυπνος καθόσον τα πράγματα του Εθνους περιήλθον εις οξύτατον σημείον, προσθείς ότι δεν έχονται αληθείας τα διαδιδόμενα περί καταστροφής των χριστιανών αλλʼ ότι μόνον 15 επληγώθησαν ελαφρώς. Εν τέλει προέτρεψε τον λαόν να σεβασθή τους αντιπροσώπους των ξένων Δύναμεων καθόσον και ούτοι εξέφρασαν την λύπην τους δια το ατυχές γεγονός του κανονιοβολισμού των χριστιανών.
Ο λαός ζητωκραυγάσας διελύθη ησύχως.
(“Εμπρός”, Τρίτη 11 Φεβρουαρίου 1897)
