Η γενική εντύπωσις εκ των από του βήματος της Βουλής και από του εξώστου του υπουργείου των Οικονομικών δηλώσεων του κ. Δηλιγιάννη είνε λίαν ψυχρά.
Λέγεται δε ότι ο κ. πρωθυπουργός από της παρελθούσης Πέμπτης ευρίσκεται εις μυστικάς διαπραγματεύσεις περί του τρόπου καθʼ ον θα υποχωρήση εις τας απαιτήσεις των Δυνάμεων.
Δεν είμεθα θετικώς βέβαιοι περί του γεγονότος, μολονότι ο κ. Δηλιγιάννης παρέχει πολλάς τούτου ενδείξεις. Αλλʼ οι παρακολουθούντες προσεκτικώτερον τα πράγματα βεβαιούσιν ότι η από πέντε ημερών αιφνιδία στασιμότης των ενεργειών της κυβερνήσεως, η μη πρόσκλησις των ηλικιών, η μη αναχώρησις των “Σπετσών” και άλλα τινά αποδεικνύουσιν ότι ο κ. Δηλιγιάννης ευρίσκεται εις κακήν οδόν.
Κατά τας δηλώσεις του κ. Δηλιγιάννη εν τη Βουλή οι ναύαρχοι εν Χανίοις προέβαλον εις τον κ. Ράϊνεκ πέντε επιθυμίας. Φαίνεται λοιπόν, ότι ο κ. πρωθυπουργός σκέπτεται να ικανοποιήση πάσας τας επιθυμίας ταύτας ή μέγα μέρος αυτών. Τι θα γείνη όμως κατόπιν ενταύθα, μόνον ο Θεός γνωρίζει.
Αι διεξαγόμεναι διαπραγματεύσεις. - Η εξέλεγξις των διαταγών
Οι ναύαρχοι του εν Χανίοις ηνωμένου στόλου των Δυνάμεων υπέβαλον προς τον μοιραρχοντής θωρηκτής μοίρας κ. Ράϊνεκ και διʼαυτού και προς τον αρχηγόν κ. Βάσσον πέντε όρους απαραβάτους και αμετατρέπτους, τους οποίους ο κ. Πρωθυπουργός απεκάλεσεν εν τη Βουλή επιθυμίας.
Οι όροι ούτοι είνε καθʼ α ηδυνήθημεν να μάθωμεν πρώτον η από των φρουριακών πόλεων ας κατέλαβεν η διεθνής κατοχή και εις ακτίνα 6 μιλλίων ζώνη την οποίαν δεν επιτρέπουν εις τον ελληνικόν στρατόν να υπερπηδήση και εάν ήθελε προσβληθή υπό των Τούρκων. Δεύτερον να παύση από της θαλάσσης πάσα εκ μέρους των πλοίων ημών εχθροπραξία και ενίσχυσις των επαναστατών, εντός της διαγραφείσης ζώνης τυχόν ευρισκομένων. Τρίτον η υποχρέωσις όπως ο υπό τον κ. Βάσσον στρατός μείνη ακίνητος επί της θέσεως εν η ευρίσκεται αφίνων πάσαν τυχούσαν ενέργειαν εις τους επαναστάτας. Τετάρτον να μη επιβιβασθή αλλος στρατός εις τας περιοχάς των υπό της διεθνούς κατοχής προστατευομένων πόλεων. Και πέμπτον νʼαποσχώσι παντός υπόπτου κινήματος μέχρις ου λύσωσι το ζήτημα ειρηνικώς αι Δυνάμεις.
Αυταί είνει αι προτάσεις των ναυάρχων, οι οποίοι μέχρις ου οι προταθόντες όροι των γίνωσιν αποδεκτοί υπό της ελληνικής Κυβερνήσεως, θα ερευνώσι παν ελληνικόν πλοίον καταπλέον εις Χανιά, θα εμποδίζωσιν αυτό εν η περιπτώσει περιέχει πολεμεφόδια, θα κανονιοβολώσι δε τους παραβάτας των όρων αυτών και θα εξελέγχωσι και αυτάς τας διαβιβαζομένας διαταγάς της Κυβερνήσεως, η οποία επρότεινε να συζητηθώσιν αι επιθυμίαι των ναυάρχων.
Η απάντησις του κ. Βάσσου
Η απάντησις του κ. Βάσσου, αρχηγού του στρατού της κατοχής, προς τους ναυάρχους των ξένων πλοίων διαβιβασθείσα διά του κ. Ράϊνεκ έχει ως εξής:
Προς τον αρχηγόν της θωρηκτής Μοίρας
Κύριε μοίραρχε
Εκ των επιστολών σας και της δηλώσεως της 9/21 Φεβρουαρίου εξάγω, ότι αι απαιτήσεις των κ.κ. ναυάρχων δεν συμφωνούσι προς τας διαταγάς και οδηγίας της Κυβερνήσεως μου· νομίζω όμως αναγκαίον να επαναλάβω σαφώς και ευκρινώς ότι δεν θα προσβάλω τα Τουρκικά φρούρια τα ευρισκόμενα υπό την προστασίαν των Χριστιανικών Μεγάλων Δυνάμεων.
Τούτο δεν το έπραξα· αν και ηδυνάμην προχθές καταδιώκων τον τουρκικόν στρατόν και τους τουρκοκρήτας εις το πεδίον των Λειβαδίων να εξακολουθήσω την καταδίωξιν μέχρι των πυλών του φρουρίου, προς ο αγεληδόν προσέτρεχον, ανέκοψα όμως την καταδίωξιν εις πλέον της ώρας απόστασιν, συμμορφούμενος προς τας διαταγάς της Κυβερνήσεώς μου, τούτο και δύναμαι να πράξω.
Κατά δε τα άλλα θα εξακολουθήσω τας επιχειρήσεις μου εκτελών την δοθείσαν μοι εντολήν. Σας παρακαλώ νʼανακοινώσητε τα ανωτέρω εγγράφως προς τον κ. Ναύαρχον.
Εν Στρατοπέδω Πλατανιά
9/21 Φεβρουαρίου 1897.
Ο αρχηγός του στρατού της κατοχής Κρήτης Τιμ. Βάσσος
Το τηλεγράφημα της Κεντρ. Επιτροπής
Προς τους λαούς της Ευρώπης
Ο υπό των Ευρωπαϊκών στόλων, εφʼ ων κυματίζει η σημαία του Σταυρού καταπυροβολούμενος ομόθρησκος Κρητικός λαός ποιείται έκκλησιν εις τα ευγενή και φιλελεύθερα αισθήματα του πεπολιτισμένου Κόσμου, καταγγέλλων την ανήκουστον δια τον παρόντα αιώνα απανθρωπίαν Στόλων χριστιανικών συμπραττόντων μετά βαρβάρων Μουσουλμάνων και φονευόντων μαχητάς αγωνιζομένους υπέρ της επικρατήσεως του ανθρωπίνου Δικαίου, του Πολιτισμού και της Ελευθερίας.
Επικαλουμένη Δικαιοσύνην εν ονόματι σφαγιαζομένου Κρητικού Λαού, ικετεύει θερμώς αδελφούς λαούς Ευρώπης και Αμερικής να υπερασπίσωσι την Τιμήν και το Δίκαιον της υπέρ της ελευθερίας αυτής αγωνιζομένης μεγαλομάρτυρος Κρήτης.
Αθήνησι τη 10 Φεβρουαρίου 1897.
(“Εμπρός”, Τρίτη 11 Φεβρουαρίου 1897)
