Ω της εσχάτης ανανδρίας σου πεπολιτισμένη Ευρώπη! Είνε τοσούτον εκπληκτικώς άτιμος η διαγωγή των στόλων σου, ώστε θα είνε αδύνατον να πιστεύση ο κόσμος όταν εκπολιτισθή, ότι πέντε κυβερνήσεις χριστιανικαί συνεμάχησαν τόσον φανερά με την τουρκικήν βαρβαρότητα, ώστε να εμποδίσουν τας τροφάς του Στρατού, να κατάσχουν το “Λαύριον”, νʼ απειλήσουν τον στόλον μας, να κανονιοβολήσουν τους επαναστάτας και να καταστήσουν την ακτίνα της κατοχής των, ορμητήριον των τουρκικών ορδών εις τας οποίας επιτρέπουν μεν να εξέρχωνται και να επιτίθενται όταν ελπίζουν ότι θα νικήσουν, αλλά δεν επιτρέπουν εις τον ελληνικόν Στρατόν να τας καταδιώκη όταν τας σαρώνη και τας κατασυντρίβη.
Εν τη πρωτοφανεί ταύτη ανελίξει των απαισίων τούτων γεγονότων έν μόνον ερώτημα δύναται να προβληθή. Τίνες είνε περισσότερον άνανδροι μεταξύ των Στόλων οίτινες εκανονοβόλησαν, των κυβερνήσεων αίτινες διέταξαν και των λαών οίτινες θʼ ανεχθώσι την πρωτάκουστον ταύτην πράξιν.
Είνε στιγμαί καθʼ άς η υπερτάτη αγανάκτησις ζητεί φράσεις όπως χαρακτηρίση έν αίσχος. Το αίσχος αυτό το ευρίσκομεν εις τον εναγκαλισμόν της τουρκικής σημαίας μετά των σημαιών των πέντε Δυνάμεων, το ευρίσκομεν εις τους πυροβολισμούς των Τούρκων, οίτινες συνώδευσαν τους κανονιοβολισμούς των Ευρωπαίων. Ο αγών αυτών ήτο κοινός αγών κατά της ελευθερίας.
Δεν είνε δε παράδοξον, όταν εκανονιοβόλουν τους επαναστάτας τα Γαλλικά πλοία, η μουσική των να έπαιζε την Μασσαλιώτιδα! Μόνον οίκτον αισθανόμεθα δια τους ελευθέρους τούτους δούλους, αφότου η κυβέρνησίς των μετετέθη εις την Πετρούπολιν.
Θα είνε σκληρόν κατά την στιγμήν ταύτην να καταδείξωμεν προς τον Βασιλέα πόσον αξίζουσιν αι συμβουλαί και αι συμπάθειαι των υψηλών συγγενών του και πόσον ολίγον πρέπει να δίδη πλέον πίστιν εις αυτούς. Εφεξής, ο μόνος συγγενής του είναι ο ελληνικός λαός, ο μόνος φίλος του είνε ο ελληνικός λαός. Μετʼ αυτού δε ας διεξαγάγη μέχρις εσχάτων την πάλην έχων υπʼ όψει ότι δεν πολεμούμεν μόνον υπέρ της Κρήτης αλλʼ υπερασπίζομεν τα κυριαρχικά του Κράτους δικαιώματα τα βαναύσως καταπατηθέντα, υπερασπίζομεν την ελληνικήν σημαίαν την αισχρώς καταβιβασθείσαν από το “Λαύριον”, και συγκρατούμεν τους ομοφύλους πληθυσμούς της δούλης πατρίδος οίτινες βλέποντες την Ελλάδα και αύθις παρεμποδιζομένην εις την εκπλήρωσιν του ιερωτέρου των καθηκόντων της θα περιέλθωσιν εις απόγνωσιν επικίνδυνον δια τους ελληνικούς πόθους.
Η ομόθυμος εξέγερσις του Εθνους ας απαντήση εις την άτιμον αυθαιρεσίαν. Εάν επταετής αγών μετέβαλε την Ελλάδα εις ερείπια πάλιν ο ελληνικός λαός είνε πρόθυμος να μεταβάλη τα πάντα εις σποδόν και εφόσον υπάρχει μια ψυχή ζώσα εις την γήν αυτήν την ποτισμένην με το αίμα τοσούτων ηρώων θʼ αντιτάσσεται προς τους ευγενείς τούτους βαρβάρους και εφόσον υπάρχει είς βραχίων ικανός να υψωθή θα κτυπά την άτιμον απόφασιν και εφόσον υπάρχει έν στόμα ικανόν να εκφέρη κραυγήν θα βροντοφωνή πάντοτε-Προτιμώτεροι χίλιοι θάνατοι παρά το αίσχος της ανάνδρου αυθαιρεσίας της Ευρώπης.
Δεν φοβούνται κανένα όσοι έχουν ισχυράν συναίσθησιν του δικαίου των.
Αι δε οβίδες των Ευρωπαίων αίτινες έρριψαν την ελληνικήν σημαίαν εις Φρούδια, την έρριψαν δια να εγερθή μάλλον υπερήφανος υπό τας απεράντους ζητωκραυγάς των ηρωϊκών επαναστατών, την έρριψαν δια νʼ αποδειχθή πόσοι ήρωες υπήρχον εκεί πρόθυμοι δια να την στήσουν.
Εκαστος Ελλην την στιγμήν ταύτην προ της ύβρεως και της βίας δια των οποίων η Ευρώπη ζητεί να επιβληθή αισθάνεται το θάρρος νʼ αντιμετωπίση όλους τους στόλους της Ευρώπης. Εάν δε ακόμη βυθίσωσι τα πλοί μας μας μένη η ανακούφισις ότι εξοφλούμεν τέλος πάντων και με το άχθος της ευγνωμοσύνης του Ναυαρίνου την οποίαν μας έρριψαν εις το πρόσωπον τόσας φοράς.
Αλλά προ τούτου παρακαλούμεν ταπεινώς τους ημετέρους βασιλείς όπως επιστρέψωσι πάραυτα όλους τους τίτλους των επιτίμων ναυαρχιών τας οποίας φέρουσι, διότι δεν συμβιβάζεται με το πρέπον κατά την παρούσαν στιγμήν η διατήρησις βαθμών ανηκόντων εις κράτη άτινα εκανονοβόλησαν Ελληνας ζητούντες ελευθερίαν και κατέσχον πλοία φέροντα επί των ιστών την ελληνικήν σημαίαν.
(“Εμπρός”
Τρίτη 11 Φεβρουαρίου 1897)

