Στο εξωτερικό -τονίζεται στην εισήγηση- τα έργα του Ν. Καζαντζάκη συνεχίζουν να κατέχουν τα σκήπτρα στις πωλήσεις μεταξύ των έργων Ελλήνων δημιουργών. Είναι δηλαδή ο πιο πολυμεταφρασμένος και πολυδιαβασμένος νεοέλληνας συγγραφέας. Στην Ελλάδα σήμερα πωλούνται περίπου 20.000 αντίτυπα των έργων του, σύμφωνα με στοιχεία του Πάτροκλου Σταύρου (25.000 αντίτυπα, σύμφωνα με τους βιβλιοπώλες). Οι αριθμοί αυτοί καταδεικνύουν ότι το έργο του μεγάλου Έλληνα στοχαστή και πεζογράφου του 20ού αιώνα, μισό αιώνα μετά το θάνατό του, παρά την αίγλη του δημιουργού του, παρά τη διεθνή αναγνώρισή του, παραμένει κτήμα ενός σημαντικού αλλά περιορισμένου αγοραστικού κοινού, μυημένου στη σκέψη και τις φιλοσοφικές αναζητήσεις του συγγραφέα και ευαισθητοποιημένου ως προς το αξιακό εκτόπισμά του.
Οι κυριότεροι παράγοντες γιʼ αυτό το φαινόμενο είναι ποικίλοι και δεν έχουν όλοι την ίδια βαρύτητα.
• Οι ίδιοι οι βιβλιοπώλες ομολογούν ότι δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν στα ράφια τους επαρκή αριθμό αντιτύπων
• Οι εκδόσεις που κυκλοφορούν αποπνέουν τον αέρα μιας τυπογραφικής αισθητικής που έχει πλέον παρέλθει, με αποτέλεσμα να δημιουργείται απώθηση στο αγοραστικό κοινό.
• Η απουσία του οποιουδήποτε υπομνηματισμού δυσκολεύει το ανυποψίαστο αναγνωστικό κοινό στην πρόσκτηση των ιδεολογικών αναζητήσεων του συγγραφέα, μια που έχουν διαφοροποιηθεί οι κοινωνικοί όροι και συνθήκες.
• Επίσης η έλλειψη εισαγωγικών σημειωμάτων περιορίζει τις οπτικές γωνίες προσέγγισης του πολυεπίπεδου και απαιτητικού έργου του συγγραφέα.
Από τα παραπάνω προκύπτει
• η ανάγκη να γίνει καινούρια στοιχειοθεσία με χρήση νέων ευανάγνωστων γραμματοσειρών, σε μονοτονικό.
• Απαιτούνται εκτενείς εισαγωγές, διαφορετικές σε κάθε έργο, συνταγμένες από ειδικούς μελετητές.
• Σε κάθε έκδοση χρειάζεται εκτενής ή σύντομος υπομνηματισμός που να περιλαμβάνει σχόλια λεξιλογικά και πραγματολογικά.
• Πιθανόν σε ορισμένα έργα να είναι απαραίτητη και η προσθήκη κάποιου επιμέτρου υποβοηθητικού για τη βαθύτερη κατανόηση ιδιαίτερα των φιλοσοφικών έργων του.
• Η όλη προσπάθεια ανανέωσης της εκδοτικής παρουσίας του έργου του Ν. Καζαντζάκη θα ήταν ελλιπέστατη εάν το κάθε έργο δεν δινόταν με ένα σοβαρό και ταυτόχρονα ελκυστικό εξώφυλλο που να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες αισθητικές προδιαγραφές της τυπογραφίας.
Πενήντα δύο χρόνια μετά το θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη, τα βιβλία του εξακολουθούν να κυκλοφορούν όπως οι αρχικές εκδόσεις τους. Πιστεύουμε πως είναι πρόκληση η σύγχρονη εκδοτική αντιμετώπιση του έργου του κορυφαίου Έλληνα στοχαστή και συγγραφέα και χρέος απέναντι στη νεότερη γενιά.

