Για την ανάγκη νέων σχολιασμένων εκδόσεων των έργων του Νίκου Καζαντζάκη (με έγκυρη κριτική εισαγωγή, ερμηνευτικά σχόλια και σημειώσεις) θα μιλήσουν σήμερα η διδάκτωρ Κοινωνικής Λαογραφίας Παναγιώτα Χατζηθεοχάρους και η διδάκτωρ Ιστορίας της Εκπαίδευσης Ελένη Γιοβάννη.
Στην περίληψη της εισήγησής τους αναφέρουν τα παρακάτω:
Το πολυσχιδές έργο του Νίκου Καζαντζάκη διαβάστηκε και αγαπήθηκε από ολόκληρες γενιές σύγχρονές του και μεταγενέστερες, οι οποίες επηρεάστηκαν βαθιά από τη ρηξικέλευθη κοσμοθεωρία του.
Σκοπός της έρευνάς μας ήταν να διαπιστώσουμε την κατάσταση στην οποία βρίσκονται σήμερα από εκδοτική άποψη τα έργα του Ν. Καζαντζάκη. Συγκεκριμένα, και όσο ο χρόνος μας το επέτρεπε, κάναμε έρευνα στα βιβλιοπωλεία για να ενημερωθούμε για την αγοραστική κίνηση των βιβλίων και τα αντίτυπα που διαθέτουν. Δυσκολευτήκαμε να βρούμε ακόμη και σύγχρονα αντίτυπα σε πολλά μεγάλα βιβλιοπωλεία του κέντρου της Αθήνας.
Στη συνέχεια επισκεφτήκαμε εύκολα προσβάσιμες βιβλιοθήκες, για να καταγράψουμε τα αντίτυπα που είναι κατατεθειμένα εκεί. Εντοπίσαμε ελάχιστες παλαιότερες εκδόσεις των έργων του Ν. Καζαντζάκη από αυτές, κυρίως, που κυκλοφορούσαν όταν ζούσε. Λίγα αντίτυπά τους βρίσκονται στις δημόσιες βιβλιοθήκες και στα Σπουδαστήρια της Φιλοσοφικής Σχολής. Τα περισσότερα τα βρήκαμε σε βιβλιοθήκες ιδιωτών.
Η Έρευνά μας στηρίχτηκε, κυρίως, σε πρωτογενείς πηγές, όπως οι εκδόσεις των έργων του Ν. Καζαντζάκη, όσες απʼ αυτές μπορέσαμε να εντοπίσουμε, καθώς και στη σχετική Βιβλιογραφία.
Αφού συγκεντρώσαμε τις διάφορες εκδόσεις τις ταξινομήσαμε κατά χρονολογική σειρά σε τρεις φάσεις.
Στην α΄ φάση (1906-1963) περιλαμβάνονται οι εκδόσεις που κυκλοφόρησαν όσο ο Καζαντζάκης ζούσε και τα πρώτα χρόνια μετά το θάνατό του. Στη β΄ φάση (1964-1995) περιλαμβάνονται οι εκδόσεις της Ελένης Καζαντζάκη, ενώ στην γ΄ φάση (1995 έως σήμερα) τα βιβλία που εκδόθηκαν, επανεκδόθηκαν ή ανατυπώθηκαν μετά την εκχώρηση των συγγραφικών δικαιωμάτων στον Πάτροκλο Σταύρου.

