3ο μέρος
Με τον Εκδρομικό Επιμορφωτικό Σύλλογο Ηρακλείου
Μεσημεράκι φτάσαμε στο μαγευτικό προάστιο του Αγ. Ιωάννη 2 χλμ. από την πόλη σ’ ένα μαγευτικό τοπίο πράσινου κάλλους με θεόρατα πλατάνια και γάργαρα πεντακάθαρα νερά, που εκεί πήραμε το μεσημεριανό νηστίσιμο γεύμα μας και παρακολουθήσαμε την τελετή της Θείας Αποκαθήλωσης του Κυρίου στο μικρό παρακείμενο γραφικό εκκλησάκι.
Η Αμφίπολη, Μονοκκλησιά, η Νιγρίτα, το Σιδηρόκαστρο, ο Προμαχώνας, το Ρούπελ, το Ιστίμπεη, χαρακτηριστικοί τόποι ιστορίας, παράδοσης, δόξας, ομορφιάς και μεγαλείου του νομού αυτου. Τα περίφημα λουκούμια “Ακανέδες” από την δροσερή πηγή της Λαϊλάς είναι ό,τι καλύτερο μπορεί να προσφέρει στον επισκέπτη η πόλη. Στο νομό αυτό βάζει βαθιά την σφραγίδα του ο ποταμός Στρυμόνας, που είναι η ζωογόνος δύναμη του πλούτου και της ευμάρειας των κατοίκων της περιοχής.
Το μήκος του φτάνει τα 256 χιλιόμετρα, από τα οποία τα 122 είναι σε ελληνικό έδαφος. Ο νομός της Δράμας στην πορεία μας. Σ’ αυτόν τον ευλογημένο τόπο εγκαταστάθηκαν όπως φαίνεται πριν από χιλιάδες χρόνια άνθρωποι. Δύραμα ή Ύδραμα τον ονόμασαν εξαιτίας των πολλών νερών της περιοχής. Πρώτη μαρτυρία για την πόλη αυτή έχουμε από Άραβα ιστορικό που την θεωρεί σαν μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της Μακεδονίας τον 12ο αιώνα.
Νωρις έπεσε στα χέρια των Σέρβων (1345) και των Τούρκων (1371).
Περιτυλιγμένη από πράσινο, με πάρκα, άφθονα νερά, κήπους, ασφαλτοστρωμένους δρόμους, πλατείες, κτίρια, ξενοδοχεία και καταστήματα υπέροχα, απλωμένη στις χαμηλές πλαγιές του όρους Φαλακρού. Το περίγραμμά της είναι ένα στεφάνι από κατάλευκα σπίτια τριγυρισμένα με ανθόκηπους.
Στα “πόδια” της απλώνεται ο εύφορος κάμπος με τα καπνοχώραφα και άλλες καρπερές καλλιέργειες, που ζωογονούνται από τα πλούσια νερά του Νέστου και Αγγίτη.
Στα βόρεια ορίζεται με το βουνό της Ροδόπης που στην αρχαιότητα εθεωρείτο όρος του Διόνυσου και των Βάκχων που τελούσαν τα όργιά τους.
Στο μεσαίωνα υπήρχαν πάρα πολλά μοναστήρια, που οι Τούρκοι το ονόμαζαν (Δεσπότ νταγ) που θα πει Δεσποτοβούνι.
Πατρίδα του περίφημου Τούρκου πασά Δράμαλη που οδηγώντας μια στρατιά από 24 χιλ. πεζούς και 6 χιλ. ιππείς το καλοκαίρι του 1822 έφτασε στην Πελοπόννησο για να καταπνίξει την επανάσταση που όμως τον Ιούλιο του 1822 στις 26, κατατροπώθηκε από τον Κολοκοτρώνη στα Δερβενάκια και πέθανε αργότερα στην Κόρινθο από ντροπή και μαρασμό.
Πέρασε στα χέρια των Βουλγάρων δύο φορές στα 1912 και 1916 και λευτερώθηκε στα 1918 ύστερα από πεισματώδη μάχη και θυελλώδη έφοδο των στρατιωτών μας. Το 1941 προσπάθησαν και πάλι να εκβουλγαρίσουν την πόλη με σφαγές, εμπρησμούς και διώξεις βοηθούμενοι από τους Γερμανούς συμμάχους τους, αλλά μάταια. Αναμφίβολα η Δράμα μαζί με το Δοξάτο που απέχει μόλις 12 χιλιόμετρα από την πόλη, είναι σφραγισμένες με τη σφραγίδα της θυσίας και μπορούν, ιδιαίτερα το Δοξάτο να θεωρηθεί “Ιερή Πόλις” της Βόρειας Ελλάδας ύστερα από τις αλλεπάλληλες καταστροφές και τις εκατοντάδες τα θύματα που είχε τα τελευταία πενήντα χρόνια. Ο μητροπολίτης Δράμας, ο Σμύρνης και κατόπιν Εθνομάρτυρας Χρυσόστομος, μπήκε επικεφαλής των δυνάμεων κατά τον Μακεδονικό Αγώνα.
Επτακόσια πενήντα (750) τα θύματά του 1912-13. Πολλά και τα θύματα του 1916-1918. Και τριακόσια πενήντα τα θύματα στη Γερμανοβουλγαρική Κατοχή στις 29/9/1941. Δύο μνημεία έχουν στηθεί τώρα στη μνήμη των ηρώων και των θυσιών των περιόδων αυτών.
Ο διαπρεπής δημοσιογράφος και συγγραφέας Μακεδόνας Ν.Ι. Μέρτζος στο βιβλίο του “Εμείς οι Μακεδόνες” γράφει: “250 χιλιάδες τα θύματα του Μακεδονικού Αγώνα στα 1912-1913 και 16 στη Μακεδονία σύμφωνα με ανταποκρίσεις ξένων Αγγλικών, Γαλλικών και Ιταλικών εφημερίδων της εποχής εκείνης (ΝΤΕΪΛΪ -ΤΕΛΕΓΡΑΦ. ΜΟΝΤ, ΣΕΚΟΛΟ). Η δε Φιγκαρώ έγραφε 470 τα θύματα της Νιγρίτας.
Στο Κιλκίς, όταν μπήκε ο Ελληνικός Στρατός από τα 5000 σπίτια κανένα δεν βρήκε όρθιο εκτός από το Διοικητήριο και το Μοναστήρι των Καθολικών έγραφε η Αγγλική Τελεγράφ.
Και όμως στην πόλη αυτή με τις τόσες θυσίες, ζουν όπως λένε οι πιο χαρούμενοι και ανοιχτόκαρδοι άνθρωποι, γεμάτοι κέφι και αισιοδοξία, όπως ανοιχτός είνα ο ορίζοντας που κόβει πέρα μακριά τον πλούσιο κάμπο, με την ανάλαφρη ατμόσφαιρα. Νιώθεις ότι βρίσκεσαι σ’ έναν τόπο που έχει σαν σύνθημά του το “Αγωνίσου, Πάλεψε, Θυσιάσου, αλλά όταν βρίσκεις ευκαιρία, γλέντα για να μην χαθούν οι σταγόνες αυτές της χαράς που σου δίνει η ζωή”. Νωρίς το απόγευμα αναχωρούμε για Ξάνθη, πρώτο νομό της περιοχής της Θράκης.
Δύο μεγάλα ποτάμια, ο Νέστος δυτικά και ο Εβρος ανατολικά σημαδεύουν τα όρια στα οποία περικλείεται η δυτική Θράκη.
Το Θρακικό Πέλαγος στο Νότο και τα βουνά της Ροδόπης, ολοκληρώνουν το περίγραμμά της. Εχει μια δική της ενότητα, ιστορική, μυθολογική, ενότητα ηθών και εθίμων που την ξεχωρίζουν αλλά και την ενώνουν με την άλλη Ελλάδα.
Τόμοι ολόκληροι μπορούν να γραφούν για την πρωτότυπη λαογραφία της.
Εδώ, σ’ αυτό το χώρο που από τα πανάρχαια χρόνια έζησε και αναπτύχθηκε η φυλή των Θρακών, και αργότερα εξαπλώθηκε στη Μακεδονία και Μ. Ασία, αισθάνεται κανείς τη ζωή των αιώνων που πέρασαν. Δεν είναι τα ερείπια τα λιγοστά - άλλωστε που εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη, όσο η ατμόσφαιρα του τόπου που θα τη νιώσει να τον περιτριγυρίζει από τους Τοξότες μέχρι τις Καστανιές.
Εκείνος όμως που θα πλανηθεί στα δάση της Θράκης, που πολλά απ’ αυτά μοιάζουν αδιαπέραστα, ή θα φτάσει μέχρι τη Σαμοθράκη, θα νιώσει πιο έντονη την ατμόσφαιρα, μέσα στην οποία πλανήθηκε και ο Ορφέας και ανέπτυξαν τα τελετουργικά τους μυστήρια και οι Κάβειροι, στα οποία και ο Φίλιππος γνώρισε και παντρεύτηκε την Ηπειρώτισσα πριγκιποπούλα κόρη του βασιλιά των Μολοσσών Ολυμπιάδα και που λέγεται ότι ήπιε από το νερό της θαυματουργικής πηγής για να γεννηθεί αργότερα ο Αλέξανδρος ο Μέγας.
Θα νιώσει να κατακλύζεται από τα μυστήρια αυτά που ακόμα οι άνθρωποι δεν κατόρθωσαν να ξεδιαλύνουν και είναι γεννήματα των σιωπηλών δασών, των πνιγμένων στο πράσινο ακρογιαλιών, των ανέμων που πνέουν άλλοτε παγεροί από το βοριά, άλλοτε θερμοί από το νότο.
Σ’ αυτή την περιοχή υπάρχει ζωντανή η ιδιοτυπία της συνύπαρξης Ελλήνων και Τούρκων, που όπως κι να έχει το πράγμα, είναι μια γραφικότητα αυτό το ανακάτωμα. Η εκκλησία και το τζαμί, η Τουρκική και η Ελληνική λαλιά ζευγαρωμένες, ο ανατολίτικος αμανές και το ελληνικό λαϊκό τραγούδι, ο κοινός καφενές, οι ελληνικοί και οι τουρκικοί μαχαλάδες αλλάζουν την σκηνογραφία και χρωματίζουν με άλλα χρώματα και όχι με εκείνα που υπάρχουν στην υπόλοιπη Ελλάδα. Ολα αυτά δημιουργούν την ιδιοτυπία της Θράκης. Απογευματάκι φτάνουμε στην όμορφη Ξάνθη με τα περίφημα μοναστήρια της Παναγίας της Αρχαγγελιώτισσας και της Καλαμιώτισσας και των Ταξιαρχών και πάνω τους βιγλίζει απεγνωσμένα και διαλαλεί την παλιά του δόξα το Βυζαντινό Κάστρο, ακοίμητος φρουρός άλλοτε της πόλης, ανάμεσα σε λόφους κατάφυτους από πεύκα, έλατα, πουρνάρια, ακακίες και πρασινάδες, αμάραντο στεφάνι της πόλης. Θέαμα υπέροχο, μαγευτικό, ανεπανάληπτο. Η πόλη και ο απέραντος κάμπος απλώνονται στα “πόδια” σου σαν λαχταριστό έδεσμα στα μάτια και την ψυχή.
Είναι η πρώτη πόλη που συναντά ο επισκέπτης που ταξιδεύει στη δυτική Θράκη όπου κάνει έντονη την παρουσία του το τουρκικό στοιχείο.
Δίπλα στις εκκλησίες υψώνονται οι μιναρέδες, δίπλα στον Ελληνα περπατά ο νωχελικός Τούρκος με το φέσι, κοντά στα ελληνικά στριμώχνονται τα τουρκόσπιτα. Εδώ ανακατεύεται η πρόοδος με την ακινησία, το πάρκο με το καλντερίμι. Νιώθεις ότι περπατάς σε μια ατμόσφαιρα που δεν σου είναι και τόσο οικεία.
Ομως την νιώθεις να είναι αρωματισμένη με το άρωμα που αναδύει η πραγματική αρχοντιά. Και αμέσως σου έρχεται στο μυαλό το δίστιχο:
“Τα δαχτυλίδια κι αν πέσανε, τα δάχτυλα όμως μένουν”.
Το όνομα φέρεται να είναι από το όνομα μιας από τις Ωκεανίδες, όπως γράφει ο Ηρόδοτος. Ισως όμως και από μια αρχαία Θρακική πόλη, την Ξάνθη.
Αν η Καβάλα και ο νομός της θεωρείται το σημαντικότερο κέντρο καπνού, ο νομός Ξάνθης και η πρωτεύουσά του είναι το μοναδικό κέντρο παραγωγής και επεξεργασίας, των πιο ευγενικών καπνών που υπάρχουν στον κόσμο, και είναι τα περίφημα καπνά “Κιρέ τσιλέρ”. Πριν από τον πόλεμο η τιμή τους έφτανε τις 280 δρχ. όταν τ’ άλλα είχαν μόνο 80 δρχ.
Στο νότιο μέρος του νομού είναι η αρχαία πόλη των Αβδήρων της οποίας ελάχιστα ερείπια υπάρχουν σήμερα.
Την πόλη αυτή έχτισε ο Ηρακλής για να τιμήσει τον φίλο του Άβδηρο ο οποίος καταφαγώθηκε από τα άγρια ανθρωποφάγα άλογα του βασιλιά Διομήδη και του οποίου ο τάφος ήταν εδώ. Τα Άβδηρα ήταν μια πολυάνθρωπη πόλη και ευημερούσε και σ’ αυτή γεννήθηκαν μερικοί από τους σπουδαίους άνδρες της εποχής εκείνης, αληθινοί πρωτοπόροι της επιστήμης.
Πρώτος και καλύτερος γεννήθηκε εδώ το 470 π.Χ. ο Δημόκριτος ο πατέρας της ατομικής επιστήμης, ο εκφραστής του υλισμού, στους αρχαίους χρόνους.
Πέθανε σε ηλικία 109 ετών. Πρώτος αυτός είπε ότι τα άτομα είναι όντα μη τεμνόμενα και δεν γίνονται αντιληπτά με τις αισθήσεις και έχουν απειρία σχημάτων. Τίποτα δεν γίνεται από το τίποτα και τίποτα δεν καταστρέφεται ώστε να γίνει μηδέν. “Ουδέν εκ του μη όντος γίγνεσθαι, μηδέ εις το μη ου φθείρεσθαι”. Υψιστο αγαθόν στον άνθρωπο είναι το Ευέστω δηλαδή η ευθυμία, η ψυχική ισορροπία και η γαλήνη.
Εδώ επίσης γεννήθηκε ο σοφιστής Πρωταγόρας γύρω στα 440 π.Χ. αχθοφόρος λένε ότι ήταν το επάγγελμά του, μαθητής του Δημόκριτου και πρώτος τη τάξει ύστερα, μεταξύ των σοφιστών, αντίπαλος του ιδεοκρατισμού του Πλάτωνα του οποίου τα βιβλία έκαψαν οι Αθηναίοι γιατί τον κατηγόρησαν ως άθεο.
Υπήρξε δάσκαλος των παιδιών του Περικλή και φίλος του Ευριπίδη.
Δίδασκε ότι “πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος, των μεν όντων ως εστί, των δ’ ουκ όντων ως ουκ έστι” και ότι σταθερή αλήθεια δεν υπάρχει.
Βρήκε τους αριθμούς και τα γένη των ονομάτων, τους χρόνους και εγκλίσεις των ρημάτων. Ο Πρωταγόρας πέθανε - ή μάλλον πνίγηκε - ταξιδεύοντας για τη Σικελία όταν βούλιαξε το καράβι που ταξίδευε, κυνηγημένος από τους Αθηναίους.
Εδώ επίσης στα Άβδηρα, γεννήθηκαν ο ιστορικός και φιλόσοφος Εκαταίος και ο Αναξαγόρας. Τους Αβδηρήτες οι πρόγονοί μας όμως τους χαρακτήριζαν σαν ανθρώπους ανόητους, μωρούς και ανισόρροπους, γι΄ αυτό και η λέξη Αβδηριτισμός σήμαινε βλακεία, ανοησία, ηλιθιότητα και έλεγαν ότι γι’ αυτό έφταιγε το κλίμα του τόπου και το νερό. Οταν κάποτε πήγε στην πόλη τους ο Διογένης, είδε λέει μια μικρή πόλη με θεόρατες πόρτες και τους είπε: “Κλείστε καλά τις πύλες, θα σας φύγει η πόλη”. Ενώ δεν είχαν νερό, είχαν τεράστιες και πολυτελείς κρήνες για να τις θαυμάζουν. Ηταν λέει μεγαλομανείς γι’ αυτό στην πόλη τους καλούσαν σπουδαίους γιατρούς όπως τον Ιπποκράτη για ένα ελαφρύ κρυολόγημα. Οταν λέει ήρχοντο στην Αθήνα με αδιαφορία και περιφρόνηση έβλεπαν τα διάφορα κτίρια και άλλα αξιόλογα μνημεία και οι Αθηναίοι τους θεωρούσαν τρελούς και ανισόρροπους.
Πολλοί όμως θεωρούν τους χαρακτηρισμούς αυτούς άδικους και συκοφαντικούς.
Στα βόρεια του νομού θα βρούμε την γραφική πόλη του Εχίνου που είναι πρωτεύουσα των Πομάκων. Μια φυλή με ιδιαίτερη παράδοση στα έθιμα, ήθη, παραδόσεις και τη γλώσσα. Ο Πομάκοι είναι λαός μουσουλμανικός που κατοικεί στην περιοχή της Ροδόπης και υπολογίζονται στις 20 χιλιάδες, και εξισλαμίστηκαν τον 17ο αιώνα. Ασχολούνται κυρίως με την γεωργία, κτηνοτροφία και υλοτομία.
Συνέπραξαν πρόθυμα πολλές φορές με τους Τούρκους σε διωγμούς εναντίον των Ελλήνων. Στους Βαλκανικούς Πολέμους φρόντισαν να μην υπαχθούν στη Βουλγαρία.
Θεωρούν τους εαυτούς τους στην καταγωγή ως τους Αρχαίους Αχριάνες, τοξότες του Μ. Αλέξανδρου, αρχαία θρακική φυλή. Πομάκοι ήταν τα λεγόμενα σώματα των Βασιβουζούκων. Σήμερα ζουν αρμονικά με τους Ελληνες της Θράκης.
Στην περιοχή υπάρχει το μεγάλο φράγμα του ποταμού Νέστου μήκους 240 μέτρων, υψ. 36,40 και πλ. 7,60. Η λίμνη που σχηματίζεται έχει μήκος 2 χιλιομέτρων , πλ. 250 μέτρων και έχει χωρητικότητα υδρεύσεως 500 χιλ. στρεμμάτων.
Ο ποταμός Νέστος, ένα από τα μεγάλα υδροφόρα ποτάμια της πατρίδας μας, πηγάζει από το Τσαδί - Τεπέ της Βουλγαρίας και έχει μήκος 234 χιλ. από τα οποία 143 εντός Ελλάδας. Οι Βούλγαροι τον λένε Μέστα και οι Τούρκοι τον έλεγαν Καρα Σού. Εχει δύο βραχίονες πηγών, τον Μέλανα και τον Λευκό. Στις όχθες του στο Β’ Βαλκανικό Πόλεμο, η 7η Μεραρχία διεξήγαγε σκληρούς αγώνες από 5-18 Ιουλίου του 1913 κατά των Βουλγάρων.
Στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην γερμανική επίθεση, η ελληνική άμυνα συγκράτησε όλες τις γερμανικές επιθέσεις από 5-9 Απριλίου του 1941 μέχρι λήξεως του αγώνα και της υπογραφή της συνθηκολόγησης.
Στην παραλία του νομού μαζί με τον νομό Ροδόπης, σχηματίζεται ο Κόλπος και το λιμάνι του Πόρτο Λάγο, ένα από τα σπουδαιότερα λιμάνια της βόρειας Ελλάδας. Σπουδαίος ψαράδικος οικισμός με πρόσφορο πεδίο δράσης σε αλιευτικά προϊόντα. Η λίμνη έχει άφθονα ψάρια και εκλεκτά χέλια. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ιχθυοτροφεία. Μέσα στη λίμνη θα δούμε το γραφικό εκκλησάκι του Αγ. Νικολάου που συνδέεται με μικρή ξύλινη γεφυρούλα με την ξηρά, μήκους περίπου 100 μέτρων. Μερικοί μέσα στη λίμνη τοποθετούν την αρχαία πόλη Βιστονίδα.
Η πόλη ήταν η πρωτεύουσα του βασιλιά Διομήδη με τα ανθρωποφάγα άλογα που είχαν χάλκινα σαγόνια (τον Πόδαγρο, τον Δήμο, τον Ξάνθο και τον Λάμπωνα), τα οποια ο Ηρακλής έφερε στον ξάδελφό του Ευρυσθέα, τα άφησε όμως στον Όλυμπο και καταφαγώθηκαν από τα θηρία, λέει η μυθολογία μας. Ομως, όπως λέει η παράδοση, τα άλογα αυτά δεν ήταν τίποτα άλλο από τις ασκημόμορφες κόρες του Διομήδη που δεν μπορούσαν να αγαπηθούν από κανέναν και γύριζαν ασύδοτες.
Τις γυναίκες αυτές οι πρόγονοί μας τις έλεγαν “ίππους”.
Οταν, λέει, είναι ήσυχη η λίμνη, οι ψαράδες βλέπουν στο βυθό τα ερείπια της αρχαίας Βιστονίδας από την οποία και το όνομα της λίμνης.
Περνάμε δύο συνεχόμενες γέφυρες και μπαίνουμε στο νομό Ροδόπης, στη χώρα των μυθικών Κικόνων την οποια μάλιστα κατέλαβε ο Οδυσσέας επιστρέφοντας από την Τροία με τους συντρόφους του, αρπάζοντας ζώα, γυναίκες, και τιμαλφή, όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος. Ομως μαζί με άλλους γειτονικούς φιλικούς λαούς, νίκησαν τον Οδυσσέα και τον ανάγκασαν να φύγει από την πόλη τους τον Ίσμαρο και την χώρα τους.
Πρωτεύουσα του νομού είναι η Κομοτηνή που βρίσκεται στο βόρειο μέρος μιας μεγάλης και εύφορης πεδιάδας, της μεγαλύτερης της Θράκης, έκτασης 150 περίπου τετραγ. χιλιομέτρων και φτάνει ως τη θάλασσα και ως τα βουνά της Ροδόπης με εξαίρεση τον Ίσμαρο στο νότιο μέρος ύψους 678 μέτρων.
Η πόλη αυτή είναι με έντονο ανατολίτικο χρώμα, έχει άφθονα πάρκα και πράσινο και που Τούρκοι και Ελληνες ζουν αρμονικά, υπάρχει από τον 13ο αιώνα που καταστράφηκε η γειτονική Μουσινούπολις και οι Βυζαντινοί έφεραν και εγκατέστησαν φρουρά για να βάλουν φραγμό στις επιδρομές των βορείων φυλών αλλά ταυτόχρονα να εξασφαλίσουν την ομαλή λειτουργία της Εγνατίας οδού, η οποία περνούσε από δω. Πιστεύεται ότι το όνομα Κομοτηνή το έδωσε αρχικά ο Ιωάννης Κατακουζηνός που την ονόμασε Κουμουτζίνα. Οταν όμως την κατάλαβαν οι Τούρκοι, την έλεγαν Κιουμολτζίνα το 1362, όνομα που κρατήθηκε μέχρι το 1920 που λευτερώθηκε. Μια άλλη παράδοση λέει ότι το όνομά της το χρωστάει στην κόρη του διάσημου ζωγράφου της αρχαιότητας Παράσιου “Κομοτινή” που στα τέλη του 5ου π.Χ. αιώνα που ήταν επικεφαλής των κατοίκων της Μαρώνειας ίδρυσε αποικίες στο εσωτερικό της Θράκης. Αυτό όμως είναι μόνο μια παράδοση χωρίς επιβεβαίωση. Κι εδώ όπως και στην Ξάνθη, θα δούμε την ίδια εικόνα. Μια ανατολίτικη, μια ευρωπαϊκή. Τα τζαμιά με τους μιναράδες, τους χοτζάδες, τα τουρκόσπιτα, με τα καφάσια και τις χανούμισσες με τους φερετζέδες, τους στενούς δρόμους, τα σοκάκια, τα καφενεία και τον καφέ φτιαγμένο από τους ταμπήδες που έχουν κρατήσει τη συνταγή από την εποχή των Σουλτάνων . Και την ευρωπαϊκή με ωραία κτίρια, δρόμους ασφαλτοστρωμένους, πάρκα, εκκλησίες και καμπαναριά και ωραίες κοπέλες με σύγχρονη, μοντέρνα φορεσιά, καταστήματα, ξενοδοχεία και ωραίες πλατείες.
Η Κομοτηνή έχει τα ωραιότερα πάρκα της Ελλάδας με γήπεδα τένις, λουλούδια, ζώα και πουλιά. Αξιόλογο είναι το πάρκο με τα “Χίλια Δέντρα” έξω από την πόλη με τουριστικό περίπτερο που δίνονται διάφορες δεξιώσεις και συναυλίες.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται και το φαινόμενο της συμμετοχής στην εμπορική δραστηριότητα της πόλης, και της τουρκικής μειονότητας.
Αξιόλογη είναι η ποικιλία των ανατολικών γλυκών που θα βρούμε στα τούρκικα ζαχαροπλαστεία και των φαγητών στα τούρκικα εστιατόρια.
Στο Αρχαιολογικό της Μουσείο θα δούμε μεταξύ άλλων τη σαρκοφάγο των Αβδήρων του 5ου π.Χ. αιώνα, την πεπλοφόρο και το χρυσό κεφάλι του Μάρκου Αυρήλιου που βρέθηκε στο Διδυμότειχο.
Συνεχίζεται
* Ο Μανόλης Σαβοϊδάκης είναι συνταξιούχος δάσκαλος
Αυτό το άρθρο έχει συνέχειες