Περνάμε τον Πλαταμώνα με πλούσια νερά, βαθύσκια δέντρα και δάσος που αγγίζει τη θάλασσα ν’ αγκαλιάζει υπέροχα ξενοδοχεία, σπίτια, εστιατόρια, κέντρα και μαγευτική πλαζ. Δίπλα μας το Κάστρο του Πλαταμώνα, Βυζαντινό Φρούριο, άριστα διατηρημένο και διαμορφωμένο για να δίνονται καλλιτεχνικές παραστάσεις. Εδώ λέγεται ότι υπήρχε η αρχαία πόλη Ηράκλεια, με έδρα επισκόπου. Η κοιλάδα των Μουσών αριστερά μας, μια γραφική πράγματι περιοχή, με πλούσιο πράσινο και νερό, που μόνο νεράιδες μπορούσαν να κατοικούν.
Το Λιτόχωρο αριστερά μας, μια πόλη με ιστορία και παράδοση στις προσβάσεις του Ολύμπου που δέχεται όμως και το δροσερό χάδι της αύρας του Θερμαϊκού, αφού απέχει μόλις λίγα χιλιόμετρα από την υπέροχη παραλία του που σφύζει από κοσμοπολίτικη δραστηριότητα.
Το όνομά του βγαίνει από το Λιθόχωρο, από τους πολλούς λίθους που έχει η περιοχή, γύρω από το θεϊκό βουνό, δεν παύει να είναι περιζήτητο παραθεριστικό κέντρο. Χτίστηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και κυρίως μετά το 1453 από ξυλοκόπους και ναυτικούς. Είχε θαρραλέους και τολμηρούς ναυτικούς που έπαιξαν σπουδαίο ρόλο μαζί με την κλεφτουργιά του Ολύμπου στις Εθνεγερσίες.
Λιτοχωρίτης ο περίφημος καπετάνιος του Ολύμπου Λάππας που πήρε μέρος στην Επανάσταση του 1770 στα Ορλωφικά. Αλλά και στην Επανάσταση του 1878 έγινε έδρα επαναστατικής κυβέρνησης με πρόεδρο τον Ευαγ. Βλαχόπουλο.
Στα 1912 Λιτοχωρίτες ναυτικοί βοήθησαν τον ναύαρχο Βότση να τορπιλίσει μέσα στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης το τουρκικό πολεμικό Φετίχ Μπουλέν.
Το Δίον, πέντε χιλιόμετρα από την Κατερίνη, δείχνει μια μικρή πινακίδα, αριστερά στην πορεία μας. Αρχαία πόλη στα πόδια του Ολύμπου, χτισμένη και αφιερωμένη στο Δία στον οποίο ήταν αφιερωμένος και ο ωραιότατος ναός.
Χτισμένο από τους αρχαίους Περεβούς, γίνεται γνωστή η ιστορία του στην περίοδο της βασιλείας του Μακεδόνα βασιλιά Αρχέλαου (413-399 π.Χ.) του Μεταρρυθμιστού, όπως λέγεται. Είχε έκταση 300 στρεμμάτων και γίνονταν αγώνες κάθε 4 χρόνια, ισάξιοι εκείνων των Ολυμπιακών.
Οι ανασκαφές έφεραν “στο φως” την αρχαία πόλη, όχι όμως και τον ναό του Δία. Φαίνεται ότι για τους Μακεδόνες βασιλείς είχε ιδιαίτερη σημασία γιατί πριν από κάθε τους εκστρατεία έρχονταν στο Δίον για να προσευχηθούν, αλλά εδώ επίσης γιόρταζαν τις νίκες τους.
Αναφέρεται μάλιστα ότι ο Μ. Αλέξανδρος μετά τη νίκη του Γρανικού ποταμού στη Μ. Ασία εναντίον των Περσών, έστειλε στο Δίον 25 προτομές των φίλων του στρατηγών, που είχε φιλοτεχνήσει ο γλύπτης Λύσιππος, όπως και τα πρώτα του λάφυρα τα δώρισε στην πόλη. Τις προτομές αυτές τις μετέφεραν στη Ρώμη όταν κατέλαβαν την πόλη οι Ρωμαίοι το 148π.Χ. Στην πόλη αυτή έδωσε την πρώτη του παράσταση με τις Βάκχες, ο Ευριπίδης, στενός φιλος του Αρχέλαου. Η πόλη καταστράφηκε από τον βασιλιά των Αιτωλών Σκόπα το 320 π.Χ. για να την ξαναφτιάξει αργότερα ο Κάσσανδρος. Στην πόλη αυτή πέθανε όπως λέει ο σχετικός μύθος ο Ορφέας όπου και ετάφη. Τον φόνευσαν μάλιστα οι γυναίκες του Δίου, όταν είδαν τους άνδρες τους να τις εγκαταλείπουν και να τον ακολουθούν, τραγουδώντας με τη λύρα του το χαμό της αγαπημένης του γυναίκας Ευριδίκης.
Ζήλεψαν λέει την Ευριδίκη που τόσο είχε μαγέψει το μεγάλο αυτό μουσικό και τις αφιέρωνε τόσο ωραία και μελαγχολικά τραγούδια. Οταν δε πήγαν να πλύνουν τα χέρια τους, στο παρακείμενο ποτάμι Βαφήρ, αυτό αρνήθηκε να τους δώσει το νερό του και άνοιξε η γη και το κατάπιε. Η Πίδνα, η Βυζαντινή Κίτρους, στο ιστορικό στερέωμα της περιοχής αυτής της Πιερίας. Τη βρίσκουμε από τον 7ο π.Χ. αιώνα, που τη Βυζαντινή εποχή μετονομάζεται σε Κίτρους, όνομα που φέρνει και σήμερα ο μητροπολίτης Αικατερίνης. Εδώ κατά την παράδοση υπάρχει ο τάφος της Ολυμπιάδας μητέρας του Μ. Αλέξανδρου, η οποία, κυνηγημένη μετά τον θάνατο του γιου της, από τον Κάσανδρο, κατέφυγε εδώ προστατευμένη από τον Πολυπεράρχοντα διάδοχο του Αντίπατρου και προστάτη της οικογένειας του Μ. Αλέξανδρου.
Κυρίευσε την πόλη, σκότωσε την Ολυμπιάδα, αιχμαλώτισε την Ρωξάνη και τον γιο του Μ. Αλέξανδρου και παντρεύτηκε την Θεσσαλονίκη, της οποίας το όνομα έδωσε στην πόλη που ίδρυσε μετά προς τιμήν της.
Και τέλος τα Στενά της Πέτρας, μια πόλη φρούριο στα Πιέρια που υπεράσπιζε όλη την περιοχή. Την κατέλαβαν οι Περεβοί, οι Θεσσαλοί, οι Ρωμαίοι, οι Βυζαντινοί και τέλος οι Τούρκοι, όταν στην πόλη βασίλευε η όμορφη Ρόιδω.
Το κόψιμο του νερού από την παρακείμενη πηγή από τους Τούρκους, ανάγκαζε τις γυναίκες του φρουρίου να βγαίνουν κρυφά τη νύχτα και να προμηθεύονται νερό, αν όμως οι Τούρκοι δεν πήραν είδηση τις γυναίκες, είδαν όμως μια γάτα που τις ακολούθησε και τη μυστική είσοδο που έβγαιναν.
Παραβίασαν την πόρτα και όρμησαν στο κάστρο. Ο αγώνας ήταν άνισος. Η πόλη κυριεύτηκε και η όμορφη Ρόιδω για να μην πιαστεί αιχμάλωτη, γκρεμίστηκε με το παιδί της στους βράχους του φρουρίου και σκοτώθηκε.
Και τώρα, στην πανένδοξη και πανέμορφη γη των Μακεδόνων. Στο ξεχωριστό αυτό κομμάτι της Ελλάδας, που όλα εδώ είναι μεγάλα, βουνά, κάμποι, ποτάμια, πολιτείες και άνθρωποι. Λέγεται ότι η λέξη Μακεδών σημαίνει τον εύσωμο, τον γιγάντιο στο σώμα, τον ωραίο άνθρωπο. Ολα είναι πιο βαθιά, πιο σκούρα.
Το γαλάζιο του ουρανού και της θάλασσας, το πράσινο των δέντρων, το χρώμα της γης, οι φάτσες των ανθρώπων. Στην Μακεδονία δεν ξαφνιάζεται ο επισκέπτης, ούτε εντυπωσιάζεται από τους μεγάλους κίονες της Ολυμπίας, των Δελφών και του Παρθενώνα. Οι ισχνοί κίονες της Πέλλας φαίνονται ακόμη ισχνότεροι στο πλαίσιο της βαθύχρωμης πλατειάς πεδιάδος που τους τριγυρίζει.
Το Βυζάντιο όμως εδώ έχει αφήσει βαθιά χαραγμένο το πέρασμά του σε όλη την έκταση της Μακεδονίας. Τα βυζαντινά μνημεία αποτελούν ένα ανεκτίμητο θησαυρό που μαζί με τους απείρου κάλλους θησαυρούς της Βεργίνας που η αρχαιολογική σκαπάνη του Μ. Ανδρόνικου έφερε “στο φως”, για να τυφλώσει με τον ήλιο του το σύμβολο της μακεδονικής δυναστείας, που έφτασε μέχρι τα Ιμαλάια, τους όψιμους σφετεριστές και κάπηλους της Ιστορίας του Εθνους μας.
Tρία μεγάλα ποτάμια υπάρχουν μέχρι τα προάστια της Θεσσαλονίκης: Ο Αλιάκμονας που είναι το μεγαλύτερο σε μήκος ποτάμι της Ελλάδας με 500 περίπου χιλ. που χύνεται 20 χιλιόμετρα νότια του Αξιού, στο Θερμαϊκό Κόλπο.
Στον ίδιο Κόλπο εκβάλλει και ο Λουδίας μήκους 35 χιλ. και ο Αξιός ή Βαρδάρης μήκους 295 χιλ. από τα οποία τα 82 ανήκουν σε ελληνικό έδαφος.
Απογευματάκι της Μ. Πέμπτης φτάσαμε στην όμορφη Θεσσαλονίκη, στην κόρη αυτή του Θερμαϊκού, αδελφή του Μ. Αλέξανδρου από άλλη μητέρα.
Το 315 π.Χ. χτισμένη από τον Κάσανδρο, προς τιμήν της γυναίκας του. Μια πανέμορφη κόρη, μια νεράιδα που με ξέπλεκα ξανθά μαλλιά αχνοπετάει απ’ το Επταπύργιο στα δροσερά νερά του Θερμαϊκού και ξαναγυρνά για να αποθέσει στα Αγια Πόδια του Μυροβλήτη, προστάτη Αγίου της, ταπεινά, την λατρεία και την πίστη της. Μια πόλη ευλογημένη, πλούσια, μεγάλη, ωραία, πανένδοξη, δαφνοστεφανωμένη και αγιασμένη.
Μια πόλη που ακόμη και κατά καιρούς επίδοξοι, ξενόφερτοι μνηστήρες της την λάτρεψαν με πάθος, δίνοντας τα πάντα για να την αποκτήσουν.
Αγιασμένα, πανέμορφα απομεινάρια της βυζαντινής της δόξας η πεντάκλιτη Βασιλική του θαυματουργού προστάτη της Μυροβλήτη Αγ. Δημητρίου με ζωγραφιές του πανσέληνου και μωσαϊκά. Χτίστηκε από τους πρώτους Χριστιανούς το 323 μ.Χ. Στη συνέχεια, ξαναχτίστηκε το 414 μ.Χ. από τον Λεόντιο, έπαρχο των Ιλλυριών. Και το 629-634 μ.Χ. μετά από πυρκαγιά.
Η σημερινή χτίστηκε το 1917 ύστερα από τη μεγάλη πυρκαγιά που έκαψε ολόκληρη σχεδόν την πόλη.
Κάτω από την Αγία Τράπεζα πιστεύεται ότι βρίσκεται ο τάφος που ετάφη ο προστάτης μάρτυρας Αγ. Δημήτριος. Κάτω δε από το ιερό του Ναού βρίσκονται οι κατακόμβες, που είχε φυλακισθεί ο Αγιος όπου και μαρτύρησε το 290 μ.Χ. επί αυτοκράτορος Διοκλητιανού.
Για τους ερευνητές εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα ο τάφος του Αγ. Δημητρίου δηλαδή το σημείο στο οποίο είχε ταφεί ο Αγιος.
Επί Τουρκοκρατίας αλλά και μέχρι σήμερα, πιστεύεται ότι ο τάφος του Αγ. Δημητρίου βρίσκεται στο πρόκτισμα, στο άκρο αριστερόν του Νάρθηκα, το οποίο πιθανότατα θα ήταν βαπτιστήριον.
Κατά τον καθηγητή Σωτηρίου, ο τάφος του Αγίου δεν βρίσκεται ούτε εις το κιβώριον (τάφος) του άνω Ναού, αλλά ούτε εις το κιβώριον της κρύπτης, αλλά ότι δια τους βυζαντινούς τάφους του Μυροβλήτου Αγίου Δημητρίου θα ελογίζετο η Αγία Τράπεζα, εις την θέσιν της οποίας ευρέθη κατά τας έρευνας υάλινον δοχείον με υπολείμματα αίματος του Αγίου Δημητρίου αναμφιβόλως.
Το όνομα “Μυροβλήτης” του απεδόθη διότι εκ της υπογείου του κρύπτης, ανέβλυζεν αενάως θείον μύρον. Πλήθος δε πιστών συνέρρεαν δια να τιμήσουν τον Αγιον ή να ζητήσουν την βοήθειάν του. Μεταξύ των θεραπευθέντων και ο έπαρχος των Ιλλυρίων Λεόντιος ο οποίος σε εκδήλωση ευγνωμοσύνης, ανέγειρεν στην θέσιν του μικρού ναΐσκου που έκτισαν οι πρώτοι Χριστιανοί το 323 μ.Χ. νέον περικαλλή ναόν το έτος 412-414, συνέχεια του οποίου είναι ο σημερινός ναός του Αγίου.
Εις τον “υπερένδοξον και σέμνωμα και καύχημα” των απέδωσαν οι Θεσσαλονικείς κατά καιρούς την διάσωσιν της πόλης τους, από επιδρομείς βαρβαρικών λαών.
Ετσι, κατά την πρώτη υπό των Αβάρων πολιορκίαν της Θεσσαλονίκης (583) εθεάθη ο Αγιος όχι ως οπτασία αλλά ως ζωντανός στρατιώτης φέρων την πανοπλίαν του, ανατρέποντας τους επιδρομείς που αναρριχώντο εις τα τείχη.
Σε δεύτερη επίθεσή τους οι Άβαροι βοηθούμενοι και υπό των Σκλαβίνων ανερχόμενοι σε εκατό χιλιάδας, ετράπησαν σε φυγήν δια νυκτός, επειδή είδαν έναν μεγαλοπρεπή άνδρα ιππεύοντα κατάλευκον ίππον και φέροντα λευκόν ιμάτιον όστις ηγείτο μυριάδων στρατού. Αλλοτε πάλι όταν η Θεσσαλονίκη επολιορκήθη από τους Δραγουβίτες και Σαγουδάτες από ξηράς και θαλάσσης, εθεάθη ο Αγιος Δημήτριος φέρων λευκήν χλαμίδα περιτρέχων το τείχος και ακολούθως βαδίζων επί της θαλάσσης ως αν εβάδιζεν επί της ξηράς, τρέπων εις φυγήν τους επιδρομείς. Σε ανάμνησιν δε της σωτηρίας της πόλης τους, οι Θεσσαλονικείς κατασκεύασαν στην δεξιά παραστάδα του τέμπλου του ναού, ψηφιδωτή εικόνα του Αγίου και έγραψαν κάτωθεν αυτής: “Κτίσας θεωρείς του πανένδοξου δρόμου, εκείθεν, ένθεν, μάρτυρος Δημητρίου, του βάρβαρον κλύδωνα βαρβάρων στόλου μετατρέποντος και πόλιν λυτρούμενον” Που θα πει: (Τους κτίσαντες την πανένδοξον οικοδομήν βλέπεις από την μιαν και την άλλην πλευράν του μάρτυρος Δημητρίου όστις μετέτρεψε την βάρβαρον επιδρομήν του στόλου των βαρβάρων απολυτρώσας ούτω την πόλιν”).
Ο Ναός της Αγίας Σοφίας του έτους 690-730 μ.Χ. επί αυτοκράτορος Λέοντος Ισαύρου του Γ’. Είναι ο δεύτερος ναός της Αγίας Σοφίας που χτίζεται μετά την Α’ Οικουμενική Σύνοδο της Νικαίας το 325 μ.Χ. Η πρώτη είναι της Κωνσταντινουπόλεως. Από το έτος 1585 μέχρι το 1912 ήταν Τζαμί.
Η Παναγία των Χαλκέων. Το κόσμημα αυτό της Θεσσαλονίκης κτίστηκε από τον Χριστοφ. Κατεπάνω Λογγοβαρδίας το 1407. Το όνομά της από τα χαλκουργεία που υπήρχαν εκεί γύρω. Μέσα υπάρχει ο τάφος του ιδρυτή της. Κτισμένη ολόκληρη με πλίθες ώστε αρχιτεκτονικά να φαίνεται ανάλαφρη.
Η Παναγία η Αχειροποίητος. Κτίστηκε το 430-450 μ.Χ. Το όνομα αχειροποίητος το πήρε μετά τον 12ο αιώνα επειδή φυλαγόταν εκεί κάποια εικόνα της Παναγίας “αχειροποίητος” δηλαδή δεν είχε γίνει με ανθρώπινα χέρια.
Είναι ορθογώνια με τρεις στέγες, πρωτοχριστιανικής, βασιλικής ελληνιστικής, αρχιτεκτονικής. Μια επιγραφή τούρκικη στον πέμπτο κίονα μας πληροφορεί ότι ο Σουλτάνος Μουράτ κατέλαβε την Θεσσαλονίκη το τουρκικό έτος 833, που αντιστοιχεί με το ελληνικό 1430. Είναι η πρώτη εκκλησία της Θεσσαλονίκης που έγινε Τζαμί. Το 1930 λειτούργησε ως χριστιανική.
Αλλα ιστορικά μνημεία της πόλης είναι η Αψίδα του Γαλέριου η λεγόμενη Καμάρα που υπάρχει στο αριστερό μέρος της Εγνατίας, κτισμένη με πλίθες και ανάγλυφα πελεκημένα σε πέτρα, που απεικονίζουν σκηνές από την πολεμική ζωή και τις νίκες του Γαλέριου το 297μ.Χ. επί των Περσών.
Για να μείνουν αιώνιοι οι θρίαμβοί του αυτοί στους ανθρώπους, έκτισε το 303 την αψίδα αυτή. Δεν ήταν μόνη της, αλλά αποτελούσε ένα σύνολο αρχιτεκτονικό μαζί με άλλη αψίδα, που στο σημείο επαφής τους σχημάτιζαν τρούλο. Αρχικά η Εγνατία περνούσε κάτω απ’ αυτή.
Η Ρωμαϊκή Ροτόντα (σήμερα Αγ. Γεώργιος). Αυτό το κυκλικό οικοδόμημα το κτισμένο με τούβλα είναι ρωμαϊκό και κανείς δεν ξέρει τον αρχικό προορισμό του.
Πιθανώς να προοριζόταν για μαυσωλείο του Γαλέριου. Τον 5ο μ. Χ. αιώνα ο Θεοδόσιος ο Μέγας το μετέτρεψε σε εκκλησία χριστιανική.
Ο Λευκός Πύργος. Κτίστηκε τον 15ο αιώνα από τους Βενετσιάνους. Ηταν μέρος του τείχους που προστάτευε την πόλη, συνέχεια του Επταπυργίου. Χρησίμευε σαν φυλακή.
Τον 18ο αιώνα μέσα σ’ αυτόν έγινε η μεγάλη σφαγή των Γεννιτσάρων από τον Σουλτάνο Μαχμούτ και ονομάστηκε Πύργος Αίματος. Αργότερα, και μετά το 1912 ονομάστηκε Λευκός Πύργος και είναι το συμβολικό γνώρισμα της Θεσσαλονίκης. Μπροστά, το άγαλμα του ναυάρχου Βότση, που τορπίλισε μια τουρκική ναυαρχίδα το 1912, μέσα στο λιμάνι.
Η Θεσσαλονίκη ελευθερώθηκε από τους Τούρκους στις 26 Οκτωβρίου 1912 και συνελήφθησαν 35 χιλ. στρατ. και 2 στρατηγοί αιχμάλωτοι. Κατελήφθη το 1430.
Το Πανεπιστήμιο λειτουργεί από το 1925 με το όνομα “Αριστοτέλειον” τιμώντας το όνομα του μεγάλου Μακεδόνα φιλοσόφου και δασκάλου του Μ. Αλέξανδρου Αριστοτέλη, από τα Στάγειρα της Χαλκιδικής.
Η Διεθνής Εκθεση λειτουργεί από το 1926 και διαρκεί 22 μέρες.
Στη Θεσσαλονίκη έγινε η δολοφονία του βασιλέως Γεωργίου του Α’ στις 5 Μαρτίου 1913. Από το 1925 λειτουργεί η Ελεύθερη Ζώνη Επικοινωνίας μεταξύ των άλλων Βαλκανικών Λαών ως δείγμα φιλίας, συνεργασίας και καλής γειτονίας.
Από τη Θεσσαλονίκη περνούσε η Ρωμαϊκή Εγνατία Οδός που άρχιζε από το Δυράχιο και έφτανε στην Κωνσταντινούπολη μήκους 1000 ρωμαϊκών μιλίων ή 1500 σημερινών χιλιομέτρων. Στη Θεσσαλονίκη γεννήθηκε ο αναμορφωτής της νέας μεταμουσουλμανικής Τουρκίας Κεμάλ Ατατούρκ στην οδό Αγ. Δημητρίου 22. Η οικία αυτή σήμερα είναι Μουσείο.
Νωρίς το βράδυ παρακολουθήσαμε στον παρακείμενο Ναό του ξενοδοχείου μας Κυρίλλου και Μεθοδίου την Ακολουθία των 12 Ευαγγελίων και νωρίς το πρωί της Μ. Παρασκευής μετά το ευλαβικό μας προσκύνημα στον Ι. Ν. του Αγίου Δημητρίου, αναχωρήσαμε για Σέρρες.
Με διάρκεια διαδρομής περίπου 2 ωρών σ’ ένα κάμπο καταπράσινο από λογής - λογής καλλιέργειες, φτάνουμε στις Σέρρες, στην πολιτεία με τις λεύκες.
Μια πόλη που ξαναχτίστηκε μετά το 1913, που κάηκε υποχωρούντων των Βουλγάρων κατά το μεγαλύτερό της μέρος, πάνω δε ωραίο σχέδιο με πλατείες με άνθη, πάρκα με πράσινο και ωραία κτίρια και λεωφόρους, όπως εκείνη της Μεραρχίας.
Στην είσοδο της πόλης μπορούμε ακόμη να δούμε κομμάτια της παλιάς πόλης που αν και δεν αποτελούν γραφικότητα, θυμίζουν όμως ένα κομμάτι της ιστορίας της.
Είναι η πόλη των Σιρροπαιόνων που ο στρατηγός του Δαρείου Αρτάβαζος μετέφερε στην Μ. Ασία και ο Ξέρξης περνώντας απ’ εδώ άφησε στους Σιρροπαίονες την φύλαξη των ιερών φοράδων του άρματος του Ηλίου.
Διάφοροι κατά καιρούς μνηστήρες πέρασαν από δω. Φράγκοι, Βούλγαροι, Τούρκοι χωρίς να μπορέσουν να αλλοιώσουν την ταυτότητα των κατοίκων της.
Ο Βυζαντινός στρατηγός Νικηφόρος το 800 μ.Χ. με στρατιωτική φρουρά που εγκατέστησε εδώ, της έδωσε ζωντάνια και δύναμη.
Το Βυζαντινό Κάστρο στον λόφο Κουλά με το βυζαντινό εκκλησάκι του Αγ. Νικολάου με ψηφιδωτά που έχτισε ο Θεόδωρος Αγγελος Κομνηνός το 1224 σε ανάμνηση της νίκης του εναντίον των Φράγκων είναι ο αψευδής μάρτυρας της δύναμης, της δόξας και της ελληνικότητας της πόλης αυτής.
Η θέα από τον λόφο αυτό της πόλης είναι πανοραμική, την οποία είχαμε και εμείς την τύχη να απολαύσουμε, το δροσερό αυτό πρωινό της Μ. Παρασκευής που φτάσαμε εκεί.
Στην πόλη αυτή το 1821 ο Εμμ. Παππάς κήρυξε την επανάσταση, λευτερώθηκε όμως το 1913. Εδώ έπεσε πολεμώντας ο Μακεδονομάχος και γνωστός από τα σχολικά εγχειρίδια Καπετάν Μητρούσης το 1908 πολεμώντας τους Κομιτατζήδες.
Τον 10ο αιώνα επί Βασιλείου του Βουλγαροκτόνου Β’, εδώ κρίθηκε το παιχνίδι με τον Τσάρο των Βουλγάρων Σαμουήλ κατατροπώνοντάς τον.
Κατελήφθη δύο φορές από τους Βουλγάρους και αναγεννήθηκε μετά την φοβερή πυρκαγιά που άφησαν πίσω τους φεύγοντας.
Συνεχίζεται
* Ο Μανόλης Σαβοϊδάκης είναι συνταξιούχος δάσκαλος

