Του Νίκου Φακουρέλη*

Είναι αλήθεια ότι ο Δήμος Ηρακλείου περνά στο μυαλό του κόσμου σαν ένας αμιγώς αστικός δήμος . Παρόλα αυτά με τον Καλλικράτη εντάχθηκαν στην μητρόπολη δήμοι που βασίζονται στην αγροτική παραγωγή. Αυτή τη στιγμή στον ευρύτερο δήμο μας δραστηριοποιούνται σημαντικές μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού τομέα που κατέχουν μια σημαντική θέση σε ολόκληρη την Κρήτη αλλά και ακόμη πιο πέρα. Πολλές από αυτές πραγματοποιούν σοβαρές εξαγωγές και κάποιες επιτυγχάνουν σημαντικές διακρίσεις σε διεθνείς διαγωνισμούς. Προϊόντα όπως ελαιόλαδο, κρασί, αποστάγματα, αρωματικά φυτά, κρητικά τυριά, φρούτα, κηπευτικά, σταφίδα, ξηροί καρποί - δημητριακά, μέλι, ψωμί, παξιμάδι, παραδοσιακά αλλαντικά που αποτελούν σήμερα το πρότυπο της Κρητικής Διατροφής, παράγονται τυποποιούνται και εξάγονται από το Δήμο μας. Αυτή λοιπόν τη διατροφή αλλά και την επιχειρηματικότητά μας πρέπει να διαδώσουμε προς τους χιλιάδες επισκέπτες της πόλης μας, ξένους και Έλληνες, οι οποίοι θα γίνουν και πρεσβευτές των προϊόντων μας στα δικά τους μέρη αυξάνοντας έτσι τη ζήτησή τους.

Τα εξαγώγιμα τοπικά προϊόντα είναι σε πολύ καλό δρόμο αναφορικά με τις απαιτήσεις της πιστοποίησης, με το μεγαλύτερο ποσοστό των προϊόντων να είναι πιστοποιημένα όσον αφορά την αυθεντικότητά τους, την ασφάλεια και υγιεινή και τέλος την ποιότητά τους. Οι δε παραγωγοί έχουν βελτιωθεί σημαντικά στον τρόπο τήρησης των Κανόνων Ορθής Γεωργικής Πρακτικής (χρήση φυτοφαρμάκων - λιπασμάτων, προσωπική υγιεινή, προστασία περιβάλλοντος).

Από την άλλη όμως βλέπουμε ότι το εισόδημα του αγρότη υποβαθμίζεται. Η ύπαιθρός μας από «παραγωγός», από χώρο, δηλαδή, με υψηλή διατροφική και οικονομική αξία, μεταλλάσσεται σε «καταναλωτή» και υποβαθμισμένο «πάροχο υπηρεσιών». Γιʼ αυτό και πρέπει να αναζητήσουμε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, στο οποίο ο αγροτοδιατροφικός τομέας, συνδυασμένος με τον τουρισμό, θα έχει κυρίαρχο ρόλο.

Στο μοντέλο αυτό, η Τοπική Αυτοδιοίκηση, οφείλει να διαμορφώσει νέες, βιώσιμες πολιτικές για την ύπαιθρο και τους ανθρώπους της.

Αυτή τη στιγμή στο Ηράκλειο υπάρχουν σημαντικοί φορείς υποστήριξης και προώθησης της ποιότητας των Κρητικών προϊόντων: Αγροδιατροφική Σύμπραξη της Περιφέρειας Κρήτης (πιστοποιεί την αυθεντικότητα της παραγωγής και της εντοπιότητας), Εργαστήρια Ποιότητας Τροφίμων του ΤΕΙ και του Πανεπιστημίου Κρήτης, το ΓΕΩΤΕΕ, η Ένωση Ελλήνων Χημικών, οι θεσμοί «Δρόμοι του ελαιολάδου» και «Δρόμοι του κρασιού» κ.α. που είναι πρόθυμοι για συνεργασία με το Δήμο και μπορούν να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο στη διασφάλιση της ποιότητας και στην προώθηση των Κρητικών προϊόντων.

Η θέση των Κρητικών προϊόντων θα μπορούσε να ενισχυθεί περισσότερο με τη συνεχή εκπαίδευση παραγωγών – καταναλωτών, με την άμεση εμπλοκή των γεωπόνων του Δήμου Ηρακλείου, με εντατικότερους έλεγχους και αυστηρότερες διαδικασίες πιστοποίησης, με την αναδιάρθρωση - ανανέωση καλλιεργειών, με την ενίσχυση ομάδων και εφαρμογή της συμβολαιακής γεωργίας από ομάδες παραγωγών καθώς και με τη σύνταξη εδαφολογικού χάρτη.

Στα πλαίσια του αγροτουρισμού, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν μικροί μουσειακοί - εκθεσιακοί χώροι όπου θα προβάλλεται η παραδοσιακή παραγωγή τροφίμων και ποτών σε εποχιακή βάση (real time επίδειξη) ή με χρήση ψηφιακής τεχνολογίας καθʼ όλη τη διάρκεια του έτους. Θα γίνεται άμεση κατανάλωση-δοκιμασία των προϊόντων αυτών και τέλος πώληση αυτών (π.χ. ελαιουργεία, οινοποιεία, ρακοκάζανα, τυροκομεία κ.α.). Όλα αυτά μπορούν να δημιουργηθούν στις παρυφές της πόλης (Τέμενος, Γοργολαίνη, Σκαλάνι, Παλιανή κ.α.) και θα μπορούν να αναδεικνύονται από ένα συντονιστικό πάρκο στο κέντρο του Ηρακλείου ή κοντά σε κάποιο τουριστικό χώρο μεγάλης επισκεψιμότητας. Ένα καλό παράδειγμα μουσειακού-εκθεσιακού χώρου είναι αυτό της Ένωσης Πεζών που αποτελεί πόλο έλξης τουριστών και μαθητών για τα προϊόντα ελαιολάδου και κρασιού.

Η επανεκκίνηση της αγροτικής παραγωγής στην ύπαιθρο του Δήμου Ηρακλείου δεν μπορεί παρά να περνά μέσα από την αξιοποίηση της αγροτικής και ιστορικής ταυτότητας της. Ο κυρίαρχος στόχος είναι να επαναπροσανατολίσουμε την σχέση της πόλης με την ύπαιθρο.. Εάν πράγματι πιστέψουμε στις δυνάμεις μας, αν πιστέψουμε στον πλούτο του τόπου μας τότε τα πράγματα μπορεί να είναι πολύ καλύτερα για το Ηράκλειο, τα επόμενα χρόνια. Φτάνει να ακολουθήσουμε ένα παραγωγικό μοντέλο που θα δώσει μια ανάπτυξη που δεν θα στηρίζεται σε πήλινα πόδια, όπως συνέβη δεκαετίες τώρα.

*Ο Νίκος Φακουρέλης είναι Χημικός M.Sc. απόφοιτος του Πανεπιστημίου Ohio State University (Η.Π.Α.), Υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος Ηρακλείου με την Ανεξάρτητη Δημοτική Κίνηση ΔΥΝΑΜΗ ΠΟΛΙΤΩΝ.