Ήταν παράλληλα κι ένας οραματιστής: "Θεωρούσε ότι η ανθρωπότητα ήταν σε πολύ άσχημη θέση και θα χρειάζονταν 200 χρόνια (ως το 2100) για να μπορέσει να βγει απ' αυτή την κρίση και να αλλάξει τροχιά. Ήταν σαν να μπορούσε να δει το μέλλον..."
Αλλά πρώτα απ' όλα ήταν Κρητικός. "Ήταν ερωτευμένος με την Κρήτη. Ήταν το σπίτι του, οι ρίζες του. Πάντα είχε ένα μικρό κουτί, όπου είχε φυλαγμένο χώμα από την πατρίδα του. Ταυτόχρονα όμως ήταν και πολίτης του κόσμου, καθώς ταξίδευε πολύ και κάθε φορά που επισκεπτόταν μια χώρα δεν ήταν απλός τουρίστας αλλά προσπαθούσε να καταλάβει την “ψυχή” της" σημειώνει η επιστήθια φίλη του.
Αναφέρεται ακόμη στη διαρκή του αναζήτηση για τον Θεό και τη φύση εκτιμώντας πως δύο από τα έργα του, η "Ασκητική", που έγραψε σε πολύ νεαρή ηλικία, και το τελευταίο του έργο, η "Αναφορά στον Γκρέκο", που ο θάνατος δεν του επέτρεψε να ολοκληρώσει, είναι οι δύο πνευματικές του διαθήκες.
Τι θα έλεγε για την Ελλάδα
του σήμερα
Τι θα σκεφτόταν άραγε ο Νίκος Καζαντζάκης για την κατάσταση στην Ελλάδα σήμερα, αν ζούσε; "Δεν μπορώ να γνωρίζω τι ακριβώς θα σκεφτόταν, αλλά ξέρω πως ήταν πατριώτης" απαντά η κ. Renoux. Θυμάται, ωστόσο, πως "όταν ήμασταν στην UNESCO υπέφερε για την κατάσταση στην Ελλάδα το 1947".
Την απάντηση ίσως και να μπορούσαμε να την αναζητήσουμε σε μια από τις συνεντεύξεις των τελευταίων χρόνων της ζωής του, στον Pierre Sipriot, το 1955: "Ανέκαθεν ένοιωθα πως ζούμε και υπάρχουμε σε δυο Ελλάδες. Η μια είναι αυτή που μας 'πεθαίνει' και η άλλη αυτή που μας δίνει ανάσες αλλά και αφορμές να νιώθουμε περήφανοι. Κι αν το όνειρό μας για μια άλλη Ελλάδα έχει ακόμα χρώμα, είναι γιατί κάποιοι μεγάλοι Έλληνες ήξεραν να το ζωγραφίζουν έτσι ώστε η όποια ουτοπία να μετατρέπεται σε θαύμα...".
