Του Αλέκου Α. Ανδρικάκη [email protected]

Όταν η Κρήτη αποχαιρετούσε τον Ελευθέριο Βενιζέλο

Ο θάνατός του, στις 18 Μαρτίου 1936, μέσα από τα ρεπορτάζ των εφημερίδων και σπάνιες φωτογραφίες από την κηδεία στο Ακρωτήρι




Το φέρετρο με τον Βενιζέλο, σκεπασμένο με την ελληνική σημαία, στον σιδηροδρομικό σταθμό της Λυών



Τα παιδιά του Σοφοκλής και Κυριάκος στο πλοίο “Κουντουριώτης” συνοδεύουν τη σορό του πατέρα τους (“Εθνος”, 27 Μαρτίου 1936)



Ο Βενιζέλος νεκρός στο Παρίσι (“Εθνος”, 24 Μαρτίου 1936)

Παρίσι, Τετάρτη 18 Μαρτίου 1936, ώρα 10.30 το πρωί. Η καρδιά του Ελευθερίου Βενιζέλου σταματά να κτυπά. Και μαζί «λυγίζει» η καρδιά της Ελλάδας. Η είδηση του θανάτου του μεταδίδεται αμέσως στην Ελλάδα, με έκτακτες εκδόσεις των αθηναϊκών φύλλων. Η συγκίνηση φυσικά ήταν μεγάλη για τον άνθρωπο που επί σχεδόν πενήντα χρόνια πρωταγωνίστησε στην επαναστατική και πολιτική ζωή της Κρήτης και στη συνέχεια της Ελλάδας.

Η εποχή του θανάτου του Βενιζέλου είναι κρίσιμη για τη χώρα. Διχασμός και πάλι. Μια ακόμη κρίση. Και η δικτατορία Μεταξά προ των πυλών. Για τον κόσμο των φιλελευθέρων η απώλεια ήταν τεράστια, καθώς «έφευγε» ο ιδρυτής και φυσικός ηγέτης της παράταξης. Οι εχθροί του – όχι όλοι- τον σεβάστηκαν την ώρα που βρισκόταν νεκρός πλέον μπροστά τους. Ορισμένες από τις εφημερίδες του αντίπαλου Λαϊκού Κόμματος δημοσίευσαν κείμενα που ταίριαζαν στην περίσταση. Ορισμένες άλλες σχεδόν αποσιώπησαν το γεγονός.

Στον νεκρό Βενιζέλο άσκησε επίσης έντονη κριτική η αριστερά της εποχής, μέσω του «Ριζοσπάστη».

Σήμερα, με την αφορμή της επετείου του θανάτου του, ανατρέχουμε στα αρχεία των εφημερίδων και των ημερών εκείνων και αναδημοσιεύουμε κείμενα από την είδηση που βύθισε στο πένθος και – ως είναι φυσικό- κυρίως την Κρήτη. Τα κείμενα προέρχονται από τις φιλελεύθερες εφημερίδες «Πατρίς» και «Έθνος», τη λαϊκή «Ακρόπολι», αλλά και τον «Ριζοσπάστη». Επίσης παρουσιάζουμε σπάνιες φωτογραφίες από την κηδεία του, στις 27 Μαρτίου 1936, και το πένθος των Κρητικών, που είχαν δημοσιεύσει η «Πατρίς» και το «Έθνος».

Οι εφημερίδες υπάρχουν στη Βιβλιοθήκη της Βουλής.