Ο κατά τύπους Αρμοστής της Κρήτης και Υπατος Επίτροπος των Δυνάμεων, κατʼ ουσίαν δε πρόδρομος της ενώσεως των ηρώων Κρητών μετα των ελευθέρων αδελφών των, επάτησε χθες τον πόδα του επί της πολυπαθούς νήσου.
Από της χθες η τυραννία κατηργήθη και επισήμως, εκλήθησαν δε οι Κρήτες δια του ηγεμονικού διαγγέλματος νʼαπολαύσωσι των αγαθών της αληθούς ελευθερίας.
Ο Ύπατος Επίτροπος των Δυνάμεων, αλλά και Έλλην Πρίγκηψ, επηγγέλθη Δικαιοσύνην, ασφάλειαν και ελευθερίαν, εζήτησε δε παρά των Κρητών υπακοήν εις τους νόμους, αμνημοσύνην του παρελθόντος και εργασίαν υπέρ της πατρίδος.
Οι Κρήτες φρενητιωδώς εζητωκραύγασαν και τοιουτοτρόπως υπό τα ομματα του Θεού, υπό τα βλέμματα του πεπολιτισμένου κόσμου υπό τον γαλανόν ουρανόν και την κυανόλευκον σημαίαν μας, κηλιδουμένην κατά το εν αύτης τέταρτον από τα νωπά αίματα των αγώνων, συνήφθη συμβόλαιον ιερόν και άγιον.
Ο Ηγεμών θα συγκροτήση Κυβέρνησιν δικαίαν θα παράσχη ασφάλειαν και θα καταστήση ελευθερίαν εις την νήσον, ελευθερίαν, υπέρ της οποίας εχύθησαν ποταμοί αίματος ηρώων πολεμιστών και αθώων γυναικοιπαίδων.
Οι Κρήτες θα λησμονήσωσι τα μίση και τας έριδας του παρελθόντος, θα υποτάσσωνται εις τους νόμους και θα εργασθώσιν υπέρ της κοινής πατρίδος.
Μόνον ούτω θα επέλθη η ευημερία.
Αλλά πρόκειται απλώς περί της ευημερίας του αιματοβρέχτου εκείνου τόπου; Πρόκειται απλώς περί της γαλήνης των ακουράστων πολεμιστών; Πρόκειται απλώς περί της εξασφαλίσεως της τιμής της ζωής και της περιουσίας;
Βεβαίως όχι.
Ούτε η Ελλάς, ούτε οι Κρήτες, ούτε ο Πρίγκηψ νομίζουσιν ότι η λύσις της σήμερον πρέπει να είνε και η μόνιμος της νήσου κατάστασις. Το όνειρον όλων μας είνε να εξαλειφθή εκ της ανυψωθείσης εκεί κάτω σημαίας το ερυθρόν σύμβολον των σφαγών και να εξομοιωθή τελείως προς της Μητρός το γλυκύ έμβλημα το θωπεύσαν τοσάκις τα βασανιζόμενα τέκνα της.
Αλλά δια να εκπληρωθή το όνειρον αυτό έχομεν ανάγκην πρωτίστως της ευμενείας των Δυνάμεων. Πρέπει πάντες να πείσωμεν πάντας ότι η μεταβατική κατάστασις της σήμερον είνε κατωτέρα της ικανότητας ημών.
Πρέπει να πεισθή η Ευρώπη ότι οι Κρήτες είνε άξιοι να ενωθώσι μετά της Ελλάδος και ότι η Ελλάς είνε άξια να δεχθή εις τους κόλπους της τα τέκνα της όλα, ότι είνε άξια να τα παιδαγωγήση, να τα εισαγάγη εις τον γενικόν πολιτισμόν και να διασκορπίση την ευημερίαν εκεί που έρρεε το αθώον αίμα την γαλήνην εκεί που εμαίνετο το πυρ και ο σίδηρος του τυράννου.
Τοιαύτην σημασίαν έχει η χθεσινή ημέρα εν Κρήτη δια τον Ελληνισμόν.
Δίδεται υπό του πεπολιτισμένου κόσμου καιρός ηρεμίας δια να δοκιμασθή, οπόταν έλθη το πλήρωμα του χρόνου, των Κρητών η ικανότης περί το διοικείσθαι και της μητρός Ελλάδος η ικανότης περί το διοικείν.
Εάν μόνον σκοπός της Ευρώπης ητο ή ευημερία των Κρητών, θα ήρκει η απόστασις αυτών εκ των ονύχων του τυράννου. Αλλʼ εκτός τούτου απεστάλη και Έλλην Πρίγκηψ, η δε εξουσία του ωρίσθη μόνον εις τριετίαν.
Τι άλλο ενδεικνύουσι πάντα ταύτα η την Θείαν Πρόνοιαν, εμπνέουσαν εις τους εκτελεστάς του μεγάλου έργου αυτής την εκπλήρωσιν των πόθων του Ελληνισμού; Και θα δειχθώσιν οι Κρήτες και θα δειχθή ο Πρίγκηψ και θα δειχθώμεν πάντες ημείς κατά το τριετές αυτό διάστημα της δοκιμασίας ανάξιοι των ελπίδων του πεπολιτισμένου κόσμου;
Bεβαίως όχι.
Το συναφθέν χθες συμβόλαιον εν Κρήτη θα επιστεγάση η πλήρης επιτυχία του βραχυτάτου μέλλοντος.
Ο Υψιστος θα ευλογήση το έργον του Πρίγκηπος, όστις θα επιστρέψη πάλιν εν μέσω ημών ως ναύαρχος του Ελληνικού στόλου. Εκ της σημαίας της Κρήτης, θʼαπαλειφθή το χρώμα του αίματος δια να αφομοιωθή προς την σημαίαν της Ελλάδος και θα ριφθώσιν οι Κρήτες εις τας αγκάλας μας δια να μη αποσπασθώσι ποτέ πλέον.Ποτέ.
