«Π»: Ποια είναι η σχέση των τίτλων στα ποιήματά σας με τον βασικό κορμό τους και σε ποιο βαθμό τα καθορίζουν;
Μάνος Λουκάκης: Βλέπω τον τίτλο του ποιήματος όχι τυπική «επικεφαλίδα»» ή σύντομη ας πούμε απόδοση του υποτιθέμενου νοήματός του. Τον βλέπω οργανικό, έστω και λίγο απείθαρχο, μέρος του ποιήματος. Με τις λέξεις του, με τις εικόνες του, με τη μουσική του. Με τη δική του, ακόμα κι ανατρεπτική, ειρωνευόμενη ή και αντιστικτική καμιά φορά, συμμετοχή στην κατασκευή και στην ατμόσφαιρα του ποιήματος. Αυτό σίγουρα κάποιους ξενίζει. Και νιώθουν βολικό νʼ αποδίδουν μονόπλευρα και εσφαλμένα αυτή μου την τακτική στις ούτως ή άλλως αναμφισβήτητες υπερρεαλιστικές παραμέτρους του έργου μου.
«Π»: Είστε εσείς ο «Χαρτομάντης»;
Μάνος Λουκάκης: Ο Χαρτομάντης, στο συγκεκριμένο ποίημα που δίνει και τον τίτλο στο βιβλίο όλο, είναι μάλλον η θεμελιώδης πλευρά του εαυτού μου. Εκείνη ας πούμε που δεν τα πάει και τόσο καλά ούτε με τα Γράμματα, ούτε με τις Τέχνες, ούτε με τη γραφή ούτε με την Ποίηση και που θα με προτιμούσε αποκλειστική λεία και νομή του χρόνου, λειτουργό της τυχαιότητας, ιεροφάντη του απαράδεκτου και διεκπεραιωτή ιδανικών εγκλημάτων-δοσμένον σε «περιπετειώδεις τροπές».
«Π»: Στα νέα ποιήματά σας επαναλαμβάνετε πολλές φορές τα ίδια μοτίβα, όπως ο γλάρος ή το κασκόλ. Υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος λόγος γιʼ αυτήν την επανάληψη;
Μάνος Λουκάκης: Εμμονές έχω. Σε εικόνες, λέξεις, αισθήσεις, πράγματα. Δεν είναι μόνο αυτές που βρήκες. Είναι πάμπολλες οι εμμονές μου και δόξα τω θεώ αξεπέραστες. Υπάρχουν μάλλον εξ αιτίας των ισχυρών ριζών τους μέσα στον κόσμο μου. Ο τοίχος, η αντηλιά, το αλμυρίκι, το πόμολο της πόρτας, η στάχτη, η άμμος, το χαλάκι της εισόδου, η σκεπασμένη ραπτομηχανή, το σπασμένο σκαλοπάτι, οι σκουριασμένοι μεντεσέδες, ο ραγισμένος στόκος στα παράθυρα, τα σκορπισμένα τζάμια στο τσιμέντο, ο ασβέστης στο λάκκο, το κρεμασμένο πουκάμισο που στεγνώνει, μια ανοιγμένη κι αδειασμένη κονσέρβα που λάμπει στο σεληνόφως , κι άλλες κι άλλες. Επίμονες παραστάσεις που πάνε κι έρχονται με τη μια ή την άλλη μορφή στα ποιήματά μου.

