Ήταν από τις πιο μαύρες στιγμές της αεροπορίας. Και από τις χειρότερες για την Ελλάδα και την Κύπρο. Την παραμονή της Παναγίας το Boeing 737-300 μετετράπη σε “ιπτάμενο φέρετρο” για τους 121 επιβάτες του.

Το κυπριακό αεροσκάφος με κωδικό πτήσης HCY 522 απογειώθηκε στις 09:00 από τη Λάρνακα με κατεύθυνση προς Αθήνα και Πράγα. Στις 09:37 εισήλθε στο ελληνικό FIR, όπου έγινε αυτομάτως η ταυτοποίηση του αεροσκάφους στο ραντάρ της ΥΠΑ.

Στις 10:07 ο πύργος ελέγχου του αεροδρομίου «Ελ. Βενιζέλος» επιχείρησε να επικοινωνήσει με το αεροσκάφος για να αρχίσει η διαδικασία καθόδου, αλλά δεν υπήρξε ανταπόκριση. Ο πύργος ελέγχου συνέχισε τις επανειλημμένες κλήσεις και στη συχνότητα κινδύνου.

Αφού δεν κατέστη δυνατή η επικοινωνία, στις 10:20 ελεγκτής εναερίου κυκλοφορίας της ΥΠΑ τηλεφώνησε σε ομόλογό του στο αεροδρόμιο Λάρνακας και ο τελευταίος τον ενημέρωσε ότι είχε αναφερθεί πρόβλημα στο σύστημα κλιματισμού του αεροσκάφους.

Αμέσως ειδοποιήθηκε η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, η οποία με τη σειρά της υπέβαλε αίτημα στην Πολεμική Αεροπορία να ερευνήσει το περιστατικό, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου περί αντιτρομοκρατικής ομπρέλας, καθώς το αεροσκάφος της Helios Airways ήταν ουσιαστικά αγνώστου ταυτότητας.

Στις 10:25 η ΥΠΑ ενημέρωσε το Εθνικό Κέντρο Συντονισμού Ερευνας και Διάσωσης, ενώ την ίδια ώρα το κέντρο ελέγχου περιοχής Αθηνών ενημέρωσε το Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων ότι το αεροσκάφος αντί να αναφέρει μέσω ασυρμάτου τη θέση του -στο σημείο όπου κανονικά θα άρχιζε η διαδικασία προσγείωσης- άρχισε να κάνει δεξιόστροφους κύκλους γύρω από την περιοχή Κέας, Κύθνου.

Στις 10:30 τέθηκαν σε δίλεπτη ετοιμότητα αεροσκάφη επιφυλακής της Πολεμικής Αεροπορίας και ταυτόχρονα ειδοποιήθηκε ο υπουργός Αμυνας, ο οποίος έδωσε εντολή να ακολουθηθεί η διαδικασία «renegade», όπως προβλέπεται από τους διεθνείς κανονισμούς και τα εθνικά σχέδια, για αεροσκάφη που δεν επικοινωνούν με τον πύργο ελέγχου.



Τι είδαν οι χειριστές των F-16



Δεδομένου ότι δεν υπήρξε ανταπόκριση σε συνεχείς απόπειρες επικοινωνίας «σηκώθηκαν» στις 10:55 από την Αγχίαλο δύο F-16 και απέκτησαν την πρώτη οπτική επαφή με το πολιτικό αεροσκάφος στην Κέα γύρω στις 11:20. Οι χειριστές των μαχητικών πλησίασαν σε κοντινή απόσταση ώστε να διαπιστώσουν γιατί δεν υπήρχε ανταπόκριση από πλευράς αεροσκάφους στα σήματά τους.

Το πρώτο F-16 πλησίασε σε απόσταση ενός μέτρου, ενώ το δεύτερο έμεινε πίσω του σε θέση βολής, όπως προβλέπει ο συναγερμός «renegade».

Οι χειριστές διαπίστωσαν ότι ο συγκυβερνήτης ήταν πεσμένος στο πιλοτήριο, ίσως λιπόθυμος, ενώ ο κυβερνήτης δεν βρισκόταν στη θέση του. Στην κοντινή οπτική επαφή, οι χειριστές διέκριναν δύο άτομα στο πιλοτήριο, τα οποία φάνηκε να επιχειρούν να ανακτήσουν τον έλεγχο του αεροσκάφους. Παραμένει άγνωστο εάν ανήκαν στο πλήρωμα ή επιβάτες.

Οι πιλότοι των F-16 -οι οποίοι κατέθεταν συγκλονισμένοι επί 2,5 ώρες στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας- διαπίστωσαν επίσης ότι οι μάσκες οξυγόνου ήταν ενεργοποιημένες στην καμπίνα του αεροσκάφους. Η κατάσταση από «ύποπτο renegade» μετατράπηκε σε «renegade», γεγονός που σημαίνει ότι το αεροσκάφος είναι ανεξέλεγκτο και ίσως θέσει σε κίνδυνο κατοικημένες περιοχές.

Ελικόπτερο Super Puma προσέγγισε την περιοχή της Μακρονήσου και δύο τορπιλάκατοι και μία φρεγάτα κατευθύνθηκαν στην περιοχή νότια της Εύβοιας, ώστε αν το αεροσκάφος πέσει στη θάλασσα να είναι κοντά τα σωστικά μέσα. Διατέθηκαν 47 πυροσβεστικά οχήματα, 200 άνδρες, οκτώ πυροσβεστικά αεροσκάφη και τρία πυροσβεστικά ελικόπτερα.

Ακολούθησε στις 12:07 η συντριβή του αεροσκάφους δυόμισι χλμ έξω από το Γραμματικό, σε ορεινή, μη κατοικημένη περιοχή.

Στις 12:51 κατέφθασαν στον τόπο του δυστυχήματος τα δέκα πρώτα ασθενοφόρα. Συνολικά εστάλησαν 35 ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ, δύο οχήματα του ειδικού τμήματος ιατρικής καταστροφών, δέκα κινητές ιατρικές μονάδες, δύο οχήματα στελεχωμένα με ιατρικό προσωπικό, πέντε μοτοσικλέτες του ΕΚΑΒ και ένα όχημα διοίκησης.



Αμερικανοί εμπειρογνώμονες



Ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Αθήνα Τσαρλς Ρις επικοινώνησε το απόγευμα της Κυριακής με τον Υπουργό Μεταφορών και Επικοινωνιών για να τον ενημερώσει ότι όπως προβλέπεται από νόμο των ΗΠΑ, όταν πέσει αεροσκάφος αμερικανικής κατασκευής η ομοσπονδιακή επιτροπή διερεύνησης ατυχημάτων ΗΠΑ στέλνει εμπειρογνώμονες, οι οποίοι υπό την έγκριση και τον έλεγχο των ελληνικών Αρχών θα βοηθήσουν στην έρευνα.

Ο πολιτικός κόσμος

Ο πρωθυπουργός Κ.Καραμανλής επέστρεψε εσπευσμένα από την Τήνο προκειμένου να προεδρεύσει έκτακτης σύσκεψης στο Μέγαρο Μαξίμου με τη συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών Π.Μολυβιάτη, Εσωτερικών Πρ.Παυλόπουλο, Εθνικής Αμυνας Σπ.Σπηλιωτόπουλο, Ανάπτυξης Δ.Σιούφα και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Θ.Ρουσόπουλο.

Στην Αθήνα επέστρεψε εσπευσμένα από την Πάρο ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου, εκφράζοντας από τον τόπο της συντριβής την οδύνη του για το δυστύχημα και τα συλλυπητήριά του προς τους συγγενείς των θυμάτων. Ο κ. Παπανδρέου είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Κ.Καραμανλή.

Η γενική γραμματέας του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα εξέφρασε τη βαθιά θλίψη της για τον άδικο και τραγικό χαμό τόσων ανθρώπων_ εξέφρασε παράλληλα τα συλλυπητήριά της προς τις οικογένειες των θυμάτων, ευχόμενη να αποσαφηνιστούν τα αίτια του τραγικού δυστυχήματος. Στην Αθήνα επέστρεψε από την Τήνο και ο πρόεδρος του ΣΥΝ Αλέκος Αλαβάνος, αναφέροντας πως ο φετινός εορτασμός του Δεκαπεντάυγουστου σκιάζεται από τον πόνο για την απώλεια δεκάδων ανυποψίαστων συνανθρώπων μας, ανάμεσά τους και πολλών παιδιών. Ο κ. Αλαβανός ζήτησε εις βάθος έρευνα για τα αίτια του δυστυχήματος. Τη βαθιά θλίψη και τα θερμά συλλυπητήριά της, καθώς και των μελών της Βουλής προς τις οικογένειες και τους συγγενείς των θυμάτων της αεροπορικής τραγωδίας εξέφρασε η πρόεδρος του ελληνικού Κοινοβουλίου Αννα Μπενάκη-Ψαρούδα στον πρόεδρο της Βουλής της Κύπρου Δημήτρη Χριστόφια.