Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη
Στο παρά… ένα της επίσημης έναρξης των εργασιών της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης κλιμακώνονται οι αντιδράσεις για τη διεξαγωγή της. Ήδη τέσσερις Αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες έχουν τοποθετηθεί ξεκάθαρα υπέρ της αναβολής της Μεγάλης Συνόδου, παρά τα όσα είχαν συμφωνήσει οι Προκαθήμενοί τους στο Σαμπεζύ της Γενεύης, τον Ιανουάριο του 2016. Στον χορό που ξεκίνησε η Εκκλησία της Βουλγαρίας και συνέχισε η Εκκλησία της Αντιοχείας, προστέθηκε χθες και η Εκκλησία της Σερβίας με το Πατριαρχείο Μόσχας να …σιγοντάρει τη ματαίωση της Πανορθόδοξης. Το σκηνικό που έχει πλέον διαμορφωθεί παραπέμπει σε «ανταρσία» έναντι του Οικουμενικού Πατριαρχείου που καταβάλλει ύστατες προσπάθειες ώστε να αποφευχθεί η διάσπαση και να βρεθούν όλοι μαζί στο τραπέζι για την ενότητα της Ορθοδοξίας.
Κύκλοι προσκείμενοι στο Φανάρι δεν έκρυβαν χθες την έντονη ενόχλησή τους για όσα συμβαίνουν τις τελευταίες εβδομάδες, εκφράζοντας την άποψη ότι υπάρχουν μεθοδεύσεις και «υπόγειες» διαδρομές με σκοπό να τινάξουν στον αέρα τη Σύνοδο, να τη διασπάσουν και να πλήξουν το κύρος αυτού του κορυφαίου εκκλησιαστικού γεγονότος με αρνητικό αντίκτυπο στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Μάλιστα έκαναν λόγο για «ανίερα» παιχνίδια ακόμα και με πολιτικές σκοπιμότητες στα οποία δεν μετέχει το Οικουμενικό Πατριαρχείο και διερωτώνται ευλόγως: τι μεσολάβησε από τον Ιανουάριο μέχρι σήμερα;
Πολλοί για όσα καταγράφονται τις τελευταίες ημέρες και ώρες «δείχνουν» προς τη Μόσχα, στην οποία αποδίδουν καταλυτικό ρόλο για τις ραγδαίες εξελίξεις που συντείνουν στην αναβολή της Μεγάλης Συνόδου. Όπως έχει γράψει η «Π», από τη μία ασκεί σοβαρή κριτική για την προετοιμασία της Μεγάλης Συνόδου και τα συνοδικά κείμενα και από την άλλη επιχειρεί να αναλάβει ρόλο ρυθμιστή των διαφωνιών που έχουν ανακύψει με προτεινόμενες πρωτοβουλίες που όμως δεν βρίσκουν βήμα από πλευράς Οικουμενικού Θρόνου. Η στάση της παραμένει αινιγματική, με τον Πατριάρχη Κύριλλο να έχει δώσει το στίγμα του: Και μία Εκκλησία να μην συμμετέχει, αυτό συνιστά κώλυμα για τη σύγκληση της Μεγάλης Συνόδου.
Μόλις χθες το Πατριαρχείο Σερβίας απέστειλε επιστολή στον Οικουμενικό Πατριάρχη με την οποία ζητά την αναβολή της Συνόδου, θεωρώντας ότι υπό τις παρούσες συνθήκες δεν μπορεί να συμμετέχει σε αυτήν καθώς προέχει να επιλυθούν οι διαφορές που ταλανίζουν τις τοπικές Εκκλησίες. Είδηση που έσπευσε να μεταδώσει πρώτο το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων.
Ύστατες προσπάθειες από το Φανάρι
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει ξεκαθαρίσει προς όλες τις πλευρές ότι η Πανορθόδοξη Σύνοδος θα διεξαχθεί κανονικά στις προκαθορισμένες ημερομηνίες και καλεί τους Προκαθήμενους να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων για την ενότητα της Ορθοδοξίας. Ανεπίσημα, τις τελευταίες ημέρες και ώρες υπάρχει σε εξέλιξη ένας μαραθώνιος επαφών ώστε να βρεθούν σημεία κοινής επαφής και να μην καταγραφούν απουσίες. Ορισμένοι μιλούν για «πυρετώδεις διαπραγματεύσεις σε πολλά επίπεδα». Για το Φανάρι είναι ζωτικής σημασίας η συμμετοχή όλων, καθώς δεν επιθυμεί σε καμία περίπτωση να περάσει στην ιστορία και στη συνείδηση της παγκόσμιας κοινής γνώμης μήνυμα διάσπασης της ενότητας.
Προς αυτήν την κατεύθυνση, κινούνται και τα μηνύματα που έστειλαν οι Αρχιεπίσκοποι Κύπρου και Αλβανίας, παραδοσιακοί σύμμαχοι του Οικουμενικού Πατριαρχείου, οι οποίοι διακρίνονται για τον δυναμικό τους λόγο και το έργο τους.
Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ. Χρυσόστομος επισημαίνει ότι:
«Η σύγκληση της Μεγάλης Συνόδου αποφασίστηκε ομόφωνα από δύο Συνάξεις Προκαθήμενων των Ορθοδόξων Εκκλησιών, χωρίς να προβληθεί καμία ένσταση. Το γεγονός αυτό διασφαλίζει την ενότητα και την ομοφωνία μεταξύ μας, γιʼ αυτό και θεωρούμε ότι οποιαδήποτε άλλη θέση ή πρόταση της τελευταίας στιγμής απειλεί την ενότητα αυτή και η ευθύνη θα βαραίνει όσους, έστω και άθελα τους, θα συμβάλουν στη διάσπασή της».
Και ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ. Αναστάσιος τάσσεται υπέρ της διεξαγωγής της Πανορθόδοξης. «Προφανώς τα υφιστάμενα προβλήματα είναι πολλά. Γιʼ αυτό ακριβώς και η πραγματοποίηση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου είναι επιβεβλημένη. Δεν είναι δυνατόν να λυθούν όλα. Ας αντιμετωπιστούν έστω μερικά. Είναι προτιμότερο το λίγο από το τίποτα. Η αναβολή της προγραμματισθείσας Αγίας και Μεγάλης Συνόδου θα πληγώσει τους ανά τον κόσμο ορθοδόξους και θα τραυματίσει διεθνώς το κύρος της Ορθοδοξίας.
Σε επίπεδο Κρήτης, χθες ξεκίνησαν στο Κολυμπάρι οι εργασίες της Επιτροπής για την προετοιμασία του μηνύματος της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των Ορθόδοξων Εκκλησιών. Οι εργασίες θα διαρκέσουν περίπου μία εβδομάδα και αναμένονται και σήμερα αφίξεις αποστολών οπότε και θα καταμετρηθούν απουσίες. «Ζήσαμε καθʼ όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας αλλά κυρίως τις τελευταίες ημέρες γεγονότα που μας προκάλεσαν και αγωνία και απορία πολλές φορές. Αλλά με τη Χάρη του Θεού, πιστεύουμε ότι όλα θα πάνε κατ΄ευχήν» ήταν η δήλωση του Μητροπολίτη Γαλλίας κ. Εμμανουήλ.
