-Πόσο έχει προχωρήσει η επιστήμη στην αντιμετώπιση του καρκίνου;

“Η ανάπτυξη επιστημών οπως η μοριακή βιολογία και γενετική, η βιοχημεία, η υπολογιστική βιολογία, η νανοτεχνολογία και τα νέα υλικά έχουν αλλάξει αρδην τοσο τη διάγνωση οσο και τη θεραπεία του καρκίνου. Πριν μόλις 30 χρόνια μόνο το 25% των κακοηθών νεοπλασμάτων είχε πενταετή επιβίωση, σήμερα το ποσοστό αυτο αγγίζει το 65%! Η εκρηκτική πρόοδος των ανωτέρω επιστημών μετατρέπει τον καρκίνο σε μια χρόνια από μια σαφώς θανατηφόρο νόσο. Οι ασθενείς ζουν πλέον για πολύ περισσότερα χρονια και αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για την συνολική επιβίωση τους, διότι εν τω μεταξύ νέες θεραπείες προκύπτουν που συμβάλλουν σε πολλές περιπτώσεις στην πλήρη ίαση.

-Ποιες είναι οι σύγχρονες θεραπείες;

Κατʼ αρχάς η πρόοδος στη μοριακή γενετική μάς έδωσε την δυνατότητα να έχουμε εξατομικευμένες θεραπείες ανάλογα με την γενετική ταυτότητα του όγκου. Η εξατομικευμένη φαρμακοθεραπεία έχει αυξήσει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας και έχει περιορίσει κατά πολύ την τοξικότητα και τις ανεπιθύμητες ενέργειές της. Επιπλέον δεν χάνεται πολύτιμος χρόνος για την δοκιμασία πολλών θεραπευτικών σχημάτων μέχρι να βρεθεί το πλέον αποτελεσματικό για τον συγκεκριμένο ασθενή και τον όγκο του.

Σε αντίθεση με το παρελθόν που ψάχναμε τη "μαγική αντικαρκινική σφαίρα" που στοχεύει σε ένα και μόνο βιολογικό χαρακτηριστικό του όγκου, σήμερα αναπτύσσονται "πολυδύναμες αντικαρκινικές σφαίρες", δηλαδή μια και μόνο ουσία επιτίθεται ταυτόχρονα σε πολλά βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου. Η αποτελεσματικότητα της πολυδύναμης θεραπείας είναι πολύ μεγαλύτερη διότι οι βλάβες στον όγκο είναι πολλαπλές που οδηγούν τελικά στην υποστροφή του.

Τα τελευταία χρόνια αρχίζουμε να κατανοούμε την ανοσολογία του καρκίνου με αποτέλεσμα να σχεδιάζουμε θεραπείες "αυτοΐασης" της νόσου. Αναπτύσσουμε δηλαδή ανοσολογικά φάρμακα τα οποία διεγείρουν το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς προκειμένου να καταστρέψει τον όγκο, όπως κάνει στην περίπτωση μιας λοίμωξης από έναν ιό ή ένα μικρόβιο. Μια τέτοια προσέγγιση με αρχικά πολύ ενδιαφέροντα και ενθαρρυντικά κλινικά αποτελέσματα σε ασθενείς ανακοινώθηκε στην Αμερική την προηγούμενη εβδομάδα. Δεν είναι η μόνη περίπτωση. Πολλές ανάλογες ανοσολογικές θεραπείες βρίσκονται αυτή τη περίοδο διεθνώς σε κλινική δοκιμασία.

Τα νέα υλικά και η νανοβιοτεχνολογια μάς έχουν δώσει νέα φάρμακα τα οποία αναγνωρίζουν μόνο τα καρκινικά κύτταρα και τους επιτίθενται δίχως να επηρεάζουν τους γειτονικούς υγιείς ιστούς. Η συνεπαγόμενη μείωση της τοξικότητας μας δίνει τη δυνατότητα να αυξήσουμε τη δόση αυτών των νανοφαρμάκων περιορίζοντας κατά πολύ την εξάπλωση του όγκου”.

-Το επίπεδο περίθαλψης για τους καρκινοπαθείς στην Ελλάδα παραμένει υψηλό;

“Η ελληνική ογκολογία διαθέτει εξαιρετικούς επιστήμονες, άρτια εκπαιδευμένους σε εγχώρια και κορυφαία διεθνή ογκολογικά κέντρα. Είναι πλήρως ενημερωμένοι για τις νέες θεραπείες και συμμετέχουν στην έρευνα και την ανάπτυξή τους σε συνεργασία με συνάδελφους τους στο εξωτερικό. Τα μεγάλα νοσοκομεία της χώρας και ιδιαίτερα τα πανεπιστημιακά έχουν όλα ογκολογικές κλινικές και ιατρεία. Όμως, η σύγχρονη αντικαρκινική αγωγή κοστίζει πολλά χρήματα. Μέχρι πριν την οικονομική κρίση η δαπάνη των αντικαρκινικών φαρμάκων καλυπτόταν ικανοποιητικά από την δημοσιά χρηματοδότηση. Δυστυχώς η κρίση την έχει περιορίσει, γεγονός που με ανησυχεί ιδιαίτερα. Πολύ φοβούνται ότι θα έχουμε απώλεια ασθενών τα επόμενα χρόνια λόγω ακριβώς της κρίσης.

-Ποια είδη καρκίνων συνεχίζουν να έχουν δύσκολη αντιμετώπιση και ποια καλύτερη εξέλιξη.

Οι όγκοι του νευρικού συστήματος και του εγκεφάλου, το αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος, το μελάνωμα και κάποιοι όγκοι του γαστρεντερικού συστήματος "αντιστέκονται" ακόμη στην εκρηκτική πρόοδο της ογκολογίας. Οι νέες όμως μοριακές τεχνικές μελέτης τους, οι νέες χειρουργικές μέθοδοι προσπέλασης με την αλματώδη άνοδο της εμβιομηχανικής, της ρομποτικής και των υλικών, οι νέες συσκευές εστιασμένης ακτινοβόλησης των όγκων θα φέρουν σύντομα πολύ θετικά αποτελέσματα και στους δύσκολους αυτούς όγκους”.

- Γιατί είναι τόσο σημαντική η πρόληψη στη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου;

Ένα σημαντικότατο ποσοστό των κακοηθών νεοπλασμάτων (περίπου το 65%) θεραπεύεται πλήρως αν διαγνωστεί έγκαιρα σε πρώιμα στάδια. Στις περιπτώσεις αυτές ομιλούμε για πλήρη ίαση της νόσου! Είναι λοιπόν προφανές και υπεύθυνο να είμαστε όλοι πολύ ευαισθητοποιημένοι στους ανά τακτά διαστήματα προληπτικούς ελέγχους για τα πλέον συχνά νεοπλάσματα (μαστός, προστάτης, μήτρα, έντερο, μελάνωμα, πνεύμονας). Οι προληπτικοί έλεγχοι είναι σχεδόν ανώδυνοι και εξαιρετικά αποτελεσματικοί.