Οικιστικά κέντρα, από τα σημαντικότερα της Κρήτης σε όλες τις εποχές, βρίσκονται στη γεωγραφική ενότητα της Πεδιάδας:
1Τέσσερα από τα επτά μινωικά ανάκτορα της Κρήτης (Κνωσού, Μαλίων, Αρχανών και Γαλατά).
2 Τέσσερις από τις επτά πόλεις της κεντρικής Κρήτης που συμμετείχαν στον Τρωϊκό πόλεμο (Λύκτος, Μίλητος, Κνωσός και Λύκαστος).
3Έξι πόλεις των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων, από τις σημαντικότερες στην Κρήτη (Κνωσός, Λύκτος, Λύκαστος, Αρκάδες, Ελτυναία και Χερσόνησος).
4 Το δίπολο Λύκτος- Χερσόνησος είναι το μεγαλύτερο και πολυπληθέστερο οικιστικό κέντρο της Κρήτης, στους Ρωμαϊκούς χρόνους.
5Η γεωγραφική ενότητα της Πεδιάδας παραμένει σημαντικό κέντρο με πολλές οχυρώσεις, κατά τη διάρκεια των Βυζαντινών χρόνων.
6Οι απογραφές κατά την Ενετοκρατία και την οθωμανική περίοδο αποδεικνύουν, με τον καλύτερο τρόπο ότι η γεωγραφική ενότητα της Πεδιάδας είχε τον μεγαλύτερο πληθυσμό σε σχέση με τις άλλες επαρχίες της Κρήτης και ότι τα εδάφη της διατηρούν ανέκαθεν την ευφορία, την ποιότητα, και τις αναγκαίες ποσότητες, για την επάρκεια των παραγόμενων αγαθών.
7 Όλη η γεωγραφική ενότητα Πεδιάδας αποτελεί επίσης ένα θρησκευτικό κέντρο όλων των εποχών. Από την επιφανειακή έρευνα προκύπτει πληθώρα ιερών κορυφής και λατρευτικών σπηλαίων της μινωικής εποχής. Πολλά επίσης εικονοστάσια και νυμφαία κοντά σε πηγές και λατομεία, των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων. Ανακαλύψαμε τα θεμέλια σημαντικού ιερού, πιθανότατα εκείνου που είχε αφιερωθεί στην Αρτέμιδα την Σκοπελίτιδα, σε περιοχή του Καινούργιου Χωριού. Πολλά είναι και τα νυμφαία και τα σπηλαιονυμφαία της ρωμαϊκής περιόδου. Πλήθος επίσης τα χριστιανικά λατρευτικά κέντρα, καθότι ήδη από τη βυζαντινή περίοδο και την περίοδο της ενετοκρατίας κτίζονται εκατοντάδες ναοί. Η Ιερά Μονή Αγκαράθου είναι το σημαντικότερο θρησκευτικό κέντρο, με παγκρήτια και πανελλήνια ακτινοβολία, καθώς και το ιερό προσκύνημα της Αγίας Μαρίνας στη Βόνη.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η επιφανειακή έρευνα της γεωγραφικής ενότητας της Πεδιάδας έριξε φως διαχρονικά από το νεολιθικό άνθρωπο έως τον σύγχρονο στον αγώνα του για επιβίωση πλέον των επτά χιλιάδων ετών. Η ανθρώπινη δημιουργία στα χωρικά και χρονικά πλαίσιά της καταγράφεται με τα αρχαιολογικά δεδομένα, τη μελέτη των όποιων υπολειμμάτων, που αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
Η αποτελεσματική συνεργασία με τις Κοινότητες και τους κατοίκους των χωριών απο τις αρχές της δεκαετίας του ʼ80 καθώς και οι προβολές διαφανειών που πραγματοποιούσα για τα ιστορικά και αρχαιολογικά δεδομένα της περιοχής, τους βοήθησαν ώστε αυτή η επιφανειακή έρευνα να αναδείξει με τον καλύτερο τρόπο την άγνωστη τοπική ιστορία και να αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς στη διεθνή βιβλιογραφία με τις είκοσι πέντε δημοσιεύσεις και συμμετοχές σε διεθνή συνέδρια.
