Άλλο ένα κομμάτι στο παζλ ή ακόμα ένας γρίφος; Η μαρμάρινη κεφαλή της Σφίγγας, που βρέθηκε στον τρίτο θάλαμο και σε απόσταση 14 μέτρων από τον κορμό της στην είσοδο του αρχαίου τάφου της Αμφίπολης, άνοιξε νέο κύκλο συζητήσεων για το τι μπορεί να κρύβει το μνημείο.

Το νέο ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί το κεφάλι της Σφίγγας, που -σημειωτέον- ζυγίζει περίπου 100 κιλά, βρέθηκε στο εσωτερικό του τάφου και μάλιστα τόσο βαθιά, σε απόσταση 14 μέτρων από την είσοδο, χωμένο μέσα στην άμμο.

Σύμφωνα με πληροφορίες από την ανασκαφική ομάδα, το κεφάλι της Σφίγγας φαίνεται να έχει «ξεκουμπωθεί» από το σώμα που βρίσκεται στην είσοδο, αφού υπάρχουν εγκοπές τόσο στο κεφάλι, όσο και στο σώμα, και το ένα κουμπώνει πάνω στο άλλο με απόλυτη ακρίβεια.

Με απλά λόγια, μοιάζει σαν κάποιος να «ξεκούμπωσε» το κεφάλι από το σώμα της Σφίγγας, να το πήρε παραμάσχαλα, να προχώρησε στο εσωτερικό του τύμβου και αφού διένυσε απόσταση 14 μέτρων να το άφησε κάτω, ανέπαφο, χωρίς να το σύρει ή να το σπάσει.

Ποιος το έκανε αυτό και για ποιον λόγο, είναι ερωτήματα που σε αυτή τη φάση της ανασκαφής δεν μπορούν να απαντηθούν.

Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν αποκλείεται το σενάριο ο τύμβος στην αρχή, αμέσως μετά την κατασκευή του δηλαδή, να ήταν επισκέψιμος και έπειτα από κάποια χρόνια να αποφασίσθηκε να σφραγιστεί με χώμα, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει.

Πώς βρέθηκε όμως τόσο μακριά από το σώμα;

«Είναι ένα μυστήριο. Προφανώς μετακινήθηκε από ανθρώπινο χέρι» δήλωσε η κ. Στεφανίδου-Τιβερίου.

«Δεν ήταν εύκολο να πεταχτεί από μόνο του τόσο βαθιά στο εσωτερικό του τάφου. Μόνο σε σεισμούς μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο, αλλά τότε καταρρέουν τοίχοι και υπάρχουν άλλες φθορές, ενώ εδώ υπάρχουν κλειστοί χώροι», εξηγεί.

Και προσθέτει: «Είναι αξιοσημείωτο ότι δεν έχει σημαντική φθορά το κεφάλι της Σφίγγας. Μόνο η μύτη και τα χείλη είναι σπασμένα, συνήθη σημεία που φθείρονται με την πτώση των κεφαλών στο έδαφος».

Γιατί οι τυμβωρύχοι

να το πετάξουν εκεί

και μάλιστα με προσοχή;

«Πιθανότατα το κομμένο κεφάλι -που ήταν ένθετο στο σώμα- να είναι έργο τυμβωρύχων, αλλά γιατί να το πετάξουν εκεί και μάλιστα με προσοχή, ώστε να έχει υποστεί μόνο μικρές φθορές;» αναρωτιέται το στέλεχος του ΥΠΠΟ.

Για τον καθηγητή Αρχαιολογίας, Πέτρο Θέμελη, η θέση που βρέθηκε η κεφαλή της Σφίγγας δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας ότι ο τάφος δεν έχει συληθεί.

 Μιλώντας στην πρωινή εκπομπή του Mega, ο κ. Θέμελης είπε ότι υπάρχουν σαφείς ενδείξεις παραβίασης από τα σπασμένα κεφάλια των Σφιγγών, τα σπασμένα φτερά, την απουσία των συνδέσμων των σιδερένιων και στα χέρια ακόμα των Καρυατιδών έλειπαν οι σύνδεσμοι».

 Ο καθηγητής δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να μην υπάρχει τίποτα μέσα «εκτός, αν όπως σε ορισμένους άλλους τάφους, υπάρχουν κνήμες κτιστές, τοιχογραφίες στους τοίχους» που είναι στοιχεία σταθερά. Από την πλευρά της, η καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γεωργία Κοκκορού - Αλευρά έκανε λόγο για «έργο εξαιρετικής ποιότητας», σημειώνοντας: «Σε μια πρώτη ανάγνωση μπορούμε να πούμε ότι μοιάζει πολύ με τις Καρυάτιδες και ότι ενδέχεται να είναι έργο του ίδιου εργαστηρίου».

Η ίδια, ωστόσο, υπογράμμισε πως «η μεγάλη απόσταση που βρέθηκε το κεφάλι της Σφίγγας από το σώμα επιβεβαιώνει την άποψη που θεωρεί ότι το μνημείο είχε συληθεί, κάτι που ήταν προφανές και από τις τεράστιες τρύπες στους τοίχους κι από την επίχωση με άμμο μεταξύ άλλων».

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα χρειαστεί χρόνος για να μπουν οι επισκέπτες στο μνημείο.