Τελικά τι είδους αγορά ελαιόλαδου θέλουμε; «Χρηματιστηριακή» ή ορθολογική; Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, αυτό είναι το πραγματικό δίλημμα που τίθεται τις τελευταίες ημέρες με τις απότομες ανόδους στις τιμές του ελαιόλαδου. Και επειδή το χρηματιστήριο είναι για τα …μεγάλα ψάρια, εμείς μάλλον πρέπει να επιλέξουμε τον ορθολογισμό.
Έχουμε ξαναδεί το «έργο» της απότομης ανόδου αλλά και της καθόδου των τιμών του λαδιού: Το 1991 -1992 που από 1420 δρχ στον παραγωγό το λάδι έπεσε στις 580 δρχ, τινάζοντας στον αέρα Ενώσεις και δεκάδες άλλες επιχειρήσεις. Και το 2006 – 2007 όταν αρκετοί παραγωγοί επέλεξαν αρχικά να μην πουλούν στα… 3,80 ευρώ το κιλό για να αναγκαστούν λίγους μήνες αργότερα να πουλήσουν στα 2,30 ευρώ…
Και στις δύο περιπτώσεις η αγορά έκανε να συνέλθει 6-7 χρόνια!
Φέτος προς το παρόν οι τιμές έχουν διαμορφωθεί στα 2,50 – 2,60 ευρώ στον παραγωγό, για τις οξύτητες μέχρι 3 γραμμές, από 1,80 – 1,90 ευρώ που ήταν μέχρι και το καλοκαίρι. Δεν έχουν αυξηθεί ιδιαιτέρως. Όμως το δίλημμα είναι υπαρκτό. Τι αγορά θέλουμε;
Γιατί δεν συνήλθε λοιπόν τότε η αγορά στην Ελλάδα; Επειδή τότε «τα…φώτα της ράμπας» έκλεισαν από τους Ιταλούς εμπόρους που σταμάτησαν να ενδιαφέρονται διακαώς για το κρητικό ποιοτικό λάδι ώστε να κάνουν τα γνωστά σε όλους μείγματα τους. Και διότι οι καταναλωτές δεν μπορούν να αντέξουν υψηλές τιμές στο ράφι.
Υπάρχει όμως και ένας ακόμα σημαντικός παράγοντας: Τα λάδια τότε έφυγαν στη χονδρική σε υψηλές τιμές, με τις επιχειρήσεις της τυποποίησης να υφίστανται φοβερό πλήγμα αφού δεν μπόρεσαν να τηρήσουν τα συμβόλαια τους. Η τυποποίηση άλλωστε είναι το μεγάλο θύμα όταν οι τιμές έχουν σκαμπανεβάσματα, αφού οι επιχειρήσεις έχουν υπογράψει συμβόλαια με συγκεκριμένες τιμές στις οποίες δεν μπορούν να ανταποκριθούν.
Και ένα άλλο υποθετικό ερώτημα: Αν θα έρθει στην Κρήτη ένας Ιταλός λαδέμπορας και κάνει πρόταση να αγοράσει όλο το λάδι σε χύμα μορφή με τιμή παραγωγού για παράδειγμα τα 3,20 ευρώ, οι επιχειρήσεις πρέπει να του το δώσουν; Αν το δώσουν τότε οι παραγωγοί θα απολαύσουν πράγματι καλύτερες τιμές, χωρίς να ξέρουν όμως τι τους ξημερώνει αύριο, αφού δεν θα καλυφθεί η τυποποίηση. Αν δεν το δώσουν όλο και επικεντρώσουν στην τυποποίηση, τότε κάνουν δουλειά επένδυσης για το μέλλον.
Λοιπόν τι θέλουμε; Χύμα εμπόριο με σκαμπανεβάσματα των τιμών (χρηματιστήριο) ή επένδυση στην τυποποίηση με πιο σταθερές τιμές (ορθολογισμός);
Τελικά, εδώ κρινόμαστε όλοι! Παραγωγοί, ελαιουργοί και έμποροι.
Μήπως μια τιμή στον παραγωγό που θα «περιφέρεται» κάθε χρόνο γύρω στα 2,60 ευρώ είναι προτιμότερη; Μήπως οι ελαιουργοί και οι Έλληνες χονδρέμποροι πρέπει να δουν λίγο πιο μακροπρόθεσμα το θέμα; Μήπως οι τυποποιητές πρέπει να δουν ακόμα πιο σοβαρά την ποιότητα;
Σήμερα, μιλούν στην «Π» άνθρωποι από τους χώρους των συνεταιρισμών, της τυποποίησης, των αγροτών, των ελαιουργών και της διανόησης, για τις τελευταίες εξελίξεις στις τιμές του λαδιού, ώστε να φωτίσουμε το σημαντικό αυτό ζήτημα.
