Των Αλέκου Α. Ανδρικάκη, Λίλιαν Δαφερμάκη

Συγκίνηση έχει προκαλέσει ο θάνατος του Νίκου Βασιλάκη που «έφυγε» χθες το πρωί στα 93 χρόνια του. Ο Ν. Βασιλάκης ήταν κορυφαία μορφή των λαϊκών αγώνων και της Αριστεράς, που αφιέρωσε χωρίς υπερβολή ολόκληρη τη ζωή του σε μάχες για τη Δημοκρατία και την πρόοδο, με τη σημαία του ΚΚΕ.

Ο Δάσκαλος όπως όλοι τον αποκαλούσαν, αγαπήθηκε βαθειά από ολόκληρη την τοπική κοινωνία του Ηρακλείου, όχι μόνο για τη σπουδαία και ανιδιοτελή προσφορά του στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, του εμφυλίου και της χούντας, αλλά και για την πολύπλευρη πνευματική δράση του, καθώς υπήρξε μεταξύ άλλων σπουδαίος λαογράφος και ιστορικός ερευνητής. Το βιογραφικό του Ν.Βασιλάκη «βαραίνουν» 20 χρόνια εξορίας με τα οποία πλήρωσε την ιδεολογία και την αντιστασιακή του δράση, όπου τα όρια της ανθρώπινης αντοχής του δοκιμάστηκαν ανελέητα από τα βασανιστήρια και τις σκληρές συνθήκες που έζησε στα ξερονήσια. Ολόκληρη η ζωή του ήταν αφιερωμένη στην προσφορά προς την κοινωνία, την οποία υπηρέτησε πάντα με ανιδιοτέλεια ως δάσκαλος, αγωνιστής της δημοκρατίας και της ελευθερίας, πνευματικός άνθρωπος και πάντα στις επάλξεις του κομμουνιστικού κόμματος.

Παρά τις μεγάλες δοκιμασίες που πέρασε στη ζωή του, ποτέ δεν τον εγκατέλειψε το χαμόγελο, το πνευματώδες χιούμορ, ενώ κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει τη γλυκύτητα και την τρυφερότητά του που φανερωνόταν σε κάθε αποστροφή του λόγου του.

Βαθιά συγκίνηση επίσης προκάλεσε σε όλους η απόφαση του αείμνηστου Δασκάλου να δωρίσει στη Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη το μοναδικής ιστορικής αξίας αρχείο του, το οποίο προέρχεται τόσο από την πνευματική όσο και την πολιτική του δραστηριότητα και αφορά στην περίοδο από τον Μεσοπόλεμο μέχρι και σήμερα. Το αρχείο είναι τακτοποιημένο σε 126 φακέλους οι οποίοι περιλαμβάνουν χιλιάδες έγγραφα όλης αυτής της περιόδου. Εκτός από τα έγγραφα, στο αρχείο του Νίκου Βασιλάκη περιλαμβάνονται 126 βιβλία, 30 σειρές περιοδικών και 7 σειρές εφημερίδων. Με αφορμή την απόφαση του να δωρίσει στη Βικελαία το σπουδαίο αυτό αρχειακό υλικό, ο Δήμος Ηρακλείου και η Βικελαία τον τίμησαν σε εκδήλωση που διοργάνωσαν στην δημοτική αίθουσα Ανδρόγεω στις 17 Ιουνίου 2009.

Ο Νίκος Βασιλάκης γεννήθηκε στο Αβδού Πεδιάδος το 1918 όπου τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο. Στη συνέχεια φοίτησε στο Γυμνάσιο Καστελλίου και αργότερα στην Παιδαγωγική Ακαδημία. Διορίστηκε δάσκαλος στην Καβάλα, ενώ δίδαξε και στην Αθήνα στους Αμπελόκηπους. Το 1941 έδωσε εξετάσεις και πέτυχε την εισαγωγή του στην Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, την οποία επέλεξε να εγκαταλείψει, προκειμένου να αγωνιστεί μέσα από τις δυνάμεις της ΟΚΝΕ της ΕΠΟΝ και του ΕΛΑΣ για την απελευθέρωση της χώρας από τους Γερμανούς. Συμμετείχε στην λαϊκή εξέγερση του Δεκέμβρη του 1944 όπου τραυματίστηκε με διαμπερές τραύμα στην κοιλιά. Το Απρίλιο του 1947 κατατάχθηκε στην ομάδα του Δημοκρατικού Στρατού με καπετάνιο τον Γιάννη Ποδιά. Συνελήφθη το Σεπτέμβριο του 1947, βασανίστηκε και φυλακίστηκε και «περιόδευσε» τα ξερονήσια ως πολιτικός κρατούμενος. Συμπλήρωσε συνολικά 20 χρόνια φυλακής .

Ο Νίκος Βασιλάκης είχε τη μεγάλη τύχη να έχει στο πλευρό του μια σπουδαία και αφοσιωμένη σύζυγο, την Παγώνα Μηλαθιανάκη, η οποία τον στήριζε και του συμπαραστάθηκε πάντα σε όλες τις δύσκολες στιγμές, που δεν ήταν και λίγες…

Η σορός του Ν. Βασιλάκη θα εκτεθεί στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγ. Μηνά σε λαϊκό προσκύνημα από τις 2.00-2.30 το μεσημέρι και στη συνέχεια θα ψαλεί η νεκρώσιμη ακολουθία.

Η ταφή του θα γίνει στον τόπο καταγωγής του στο Αβδού.

Η «Π» δημοσιεύει στη συνέχεια αναλυτικό βιογραφικό του αείμνηστου Ν.Βασιλάκη, όπως ο ίδιος το έγραψε το 2001 και το παρέδωσε μαζί με το αρχείο του στη Βικελαία, ενώ παράλληλα παρουσιάζει και κάποιες από τις επιστολές που είχε ανταλλάξει με τη σύζυγό του στην περίοδο που ήταν φυλακισμένος.

Το ΚΚΕ για την απώλεια

του Ν.Βασιλάκη

Σε ανακοίνωσή του αναφέρει: «Σε κλίμα βαθειάς οδύνης το ΚΚΕ αποχαιρετά σήμερα ένα μεγάλο αγωνιστή του κόμματος, μια σπουδαία μορφή των γραμμάτων, ένα σεμνό μαχητή της δημοκρατίας και της προόδου, τον Νίκο Βασιλάκη. Υπήρξε μια από τις κορυφαίες μορφές του αγώνα, που πρωτοστάτησε με τη σημαία του κόμματος, σε όλες τις δύσκολες στιγμές της χώρας στην περίοδο της Κατοχής, του εμφύλιου, της Χούντας και πέρασε σκληρές δοκιμασίες στα ξερονήσια και στις φυλακές όπου τιμωρήθηκε για τη σπουδαία αντιστασιακή δράση του.

Ο σύντροφος Νίκος Βασιλάκης υπήρξε μέλος και μετέπειτα στέλεχος του Κόμματος από τα νεανικά του χρόνια. Επίσης αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης μέσα από τις γραμμές της ΕΠΟΝ και του ΕΛΑΣ.

Γεννήθηκε στο Αβδού Ηρακλείου. Τέλειωσε το Γυμνάσιο στο Καστέλλι Πεδιάδος και εν συνεχεία ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου. Ήταν δάσκαλος με μεγάλη και αταλάντευτη προσφορά στο Κόμμα του και το Κίνημα. Τη δράση του ακολούθησαν πάνω από 17 χρόνια φυλακές και εξορίες χωρίς όμως να καταφέρουν να κάμψουν την πίστη του στο Κόμμα στην πάλη για τον Σοσιαλισμό.

Υπηρέτησε το Κόμμα από διάφορες θέσεις. Για πολλά χρόνια διατέλεσε μέλος της ΝΕ Ηρακλείου του Κόμματος και της Επιτροπής Περιοχής Κρήτης. Επίσης σε αλλεπάλληλες εκλογικές μάχες ήταν υποψήφιος βουλευτής του Κόμματος δουλεύοντας ακούραστα για την ισχυροποίηση του κόμματος, για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, των αγροτών, του λαού του Ηρακλείου και της Κρήτης.

Μετά τη δικτατορία ήταν από τους λίγους που πρωτοστάτησαν στην ανασύνταξη του Κόμματος στο Νομό Ηρακλείου. Επίσης αποφασιστικός και καταλυτικός για το Κόμμα ήταν ο ρόλος του κατά τη διάρκεια της κρίσης της περιόδου 1989-1991 για την ανασυγκρότηση του ΚΚΕ στο Νομό Ηρακλείου και την ισχυροποίησή του.

Τίμησε τον τίτλο του κομμουνιστή με σεμνότητα, μαχητικότητα και ανιδιοτέλεια. Βρέθηκε πάντα δίπλα στους αγώνες, στα προβλήματα και στις αγωνίες των λαϊκών στρωμάτων, σε ολόκληρο το Νομό Ηρακλείου, την Κρήτη και όπου αλλού χρειάστηκε.

Η Νομαρχιακή Επιτροπή Ηρακλείου του ΚΚΕ εκφράζει τα θερμά της συλλυπητήρια στην οικογένεια του συντρόφου μας».

Δήμος Ηρακλείου

Την πάνδημη θλίψη από την απώλεια του μεγάλου αγωνιστή Ν.Βασιλάκη εκφράζει με ανακοίνωση του και ο Δήμος Ηρακλείου, στην οποία εξάρει τη σημαντική δράση του ανιδιοτελή ιδεολόγου, που αγωνίστηκε ολόψυχα για υψηλά ιδανικά σε καιρό ειρήνης και σε καιρό πολέμου. Όπως χαρακτηριστικά τονίζει με ανακοίνωση του ο δήμαρχος Γ.Κουράκης: «Ο Νικόλαος Βασιλάκης υπέκυψε στην κοινή των θνητών μοίρα. Ένας γενναίος και θαρραλέος αγωνιστής, τόσο σε περίοδο ειρήνης όσο και πολέμου, ένας άνθρωπος γεμάτος από υψηλά ιδανικά, ένας ακούραστος εργάτης, ένας ανιδιοτελής αγωνιστής και ιδεολόγος. Διεκδικούσε για το σύνολο, πίστεψε σε ιδέες και υψηλές αξίες, παραβλέποντας τον εαυτό του και κάθε είδος υλικού αγαθού. Ο αλτρουισμός και η αυταπάρνηση ήταν το λάβαρο και η σημαία των αγώνων του, σε όλους τους τομείς της πολύπλευρης δημιουργικής δραστηριότητας του. Ο Νίκος Βασιλάκης κατά τη διάρκεια των σπουδών του μπήκε στην Αντίσταση και στη συνέχεια οργανώθηκε στην Ομοσπονδία Κουμμουνιστικών Νεολαίων Ελλάδας (ΟΚΝΕ). Πέρασε και έπαθε πολλά. Κυνηγημένος όσο κανείς άλλος για τις ιδέες του και φυσικά τους αγώνες του. Υπήρξε μέλος της Νομαρχιακής επιτροπής της προδικτατορικής ΕΔΑ, της νομαρχιακής επιτροπής του ΚΚΕ, και στη συνέχεια του Ενιαίου Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου.

Στη Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη φυλάσσεται το σημαντικότερο προσωπικό του αρχείο το οποίο προέρχεται τόσο από την πνευματική όσο και την πολιτική του διαδρομή. Ένα αρχείο που αφορά στην περίοδο του Μεσοπολέμου μέχρι και σήμερα. Για την προσφορά του αυτή, ο Δήμος Ηρακλείου και η Βικελαία βιβλιοθήκη τίμησαν τον εκλιπόντα σε ειδική εκδήλωση στην αίθουσα Ανδρόγεω, την Τετάρτη 17 Ιουνίου 2009. Ο δήμαρχος Ηρακλείου, το Δημοτικό συμβούλιο και η Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, τιμούν και ευχαριστούν τον Νίκο Βασιλάκη αντλώντας από το παράδειγμα μιας μοναδικής διαδρομής και απευθύνουν στους οικείους του θερμά συλλυπητήρια».