Ανάπτυξη άραγε είναι οι πολλές αντιπαροχές, τα αμέτρητα μπαρ και οι παρεμβάσεις οι οποίες πάντα συνοδεύονται με το ερώτημα «ποιος επωφελείται αυτή τη φορά»;
Κύριε δήμαρχε, θυμάστε που διακηρύξατε ως νεαρός βουλευτής στη βουλή ότι η οικονομία δεν μπορεί να κυριαρχεί επί της πολιτικής και της κοινωνίας;
Σήμερα, 15 χρόνια μετά, τι σας άλλαξε τόσο;
Πέρασαν πολλά χρόνια από τότε που ο σημερινός δήμαρχος του Ηρακλείου Γιάννης Κουράκης διακήρυττε ότι η οικονομία δεν μπορεί να καθορίζει τους όρους της πολιτικής και της κοινωνίας, δεν μπορεί να κυριαρχεί. Νεαρός βουλευτής, εκφράζοντας τότε την καθαρή σοσιαλιστική αντίληψη, έλεγε από το βήμα της βουλής, με απλά λόγια και μάλλον με εξεγερμένη συνείδηση, ότι είναι αδιανόητο η αγορά να καθορίζει τους όρους του παιγνιδιού στην πολιτική και στην κοινωνία. Μεγάλη, καθαρή κουβέντα, μειοψηφική όμως από τότε σʼ ένα ΠΑΣΟΚ που είχε ήδη κυβερνήσει πολλά χρόνια κι είχε αρχίσει να δείχνει σημάδια όχι μόνο κόπωσης, αλλά ιδεολογικής και πολιτικής αλλοτρίωσης και φθοράς, ακόμη και διαφθοράς.
Ο ίδιος πίστευε αυτή την αναφορά, που τότε τον έφερε απέναντι σε πολλούς κυβερνητικούς αξιωματούχους του κόμματός του. Ήταν βίωμά του, όμως, αυτό που έλεγε, καθώς ο ίδιος μόλις είχε εκλεγεί βουλευτής, κόντρα στο πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο της εποχής, που είχε κάνει τα πάντα για να μην ενταχθεί καν στο ψηφοδέλτιο του ΠΑΣΟΚ το 1993. Εκείνος, με τα πρωτόλεια σοσιαλιστικά πιστεύω, τα κατάφερε, κόντρα και στο κομματικό κατεστημένο της πόλης, δίνοντας τη μάχη μόνο με τους φίλους του.
Τα χρόνια πέρασαν. Σήμερα ο Γιάννης Κουράκης έχει πίσω του 9 βουλευτικά χρόνια και δέκα υφυπουργικούς μήνες, ενώ ξεκινά την τρίτη του δημαρχιακή θητεία. Αυτών των χρόνων στην πολιτική προηγήθηκαν 6 συνδικαλιστικά χρόνια στη θέση του προέδρου του Εργατικού Κέντρου και μια θητεία στα έδρανα του δημοτικού συμβουλίου Ηρακλείου. Τώρα είναι η ώρα για έναν απολογισμό μιας μακράς πορείας. Απολογισμός που υπογράφεται όχι από έναν πολιτικό του αντίπαλο, αλλά από έναν επί χρόνια προσωπικό φίλο. Από κάποιον που δεν αναζήτησε την εύνοια του ισχυρού, γιατί δεν τον συνάντησε στα χρόνια της δόξας και της παντοδυναμίας του, δεν του υποκλίθηκε για να εισπράξει μισθό συμβούλου, αφού συναντήθηκαν πολύ νωρίτερα, στα χρόνια της κοινής αριστερής νεότητας, των φεστιβάλ και των ρεφενέ.
Λίγες ημέρες πριν από τις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές – εκείνες που έδωσαν και πάλι το επικίνδυνο για τη λειτουργία της πόλης 70% - έγραφα ότι ο Γ. Κουράκης εργάζεται για την πόλη, και εργάζεται πολύ. Αλλά πιθανώς σε λάθος στόχο κι αφήνει πολλούς γύρω του να χορεύουν. Όπως τα ποντίκια όταν η γάτα λείπει. Η άποψη δεν άλλαξε. Πώς θα μπορούσε, άλλωστε, μέσα σε πέντε μόλις μήνες;
Η πόλη του Ηρακλείου όντως άλλαξε τα τελευταία χρόνια. Βελτιώθηκε όμως; Αναπτύχθηκε; Έγινε καλύτερη; Για τους κατοίκους της υπήρξαν ωφέλειες; Η απάντηση εξαρτάται από το τι εννοούμε ανάπτυξη και ωφέλεια.
Αν ορίζουμε την έννοια της ανάπτυξης με οικονομικούς όρους, στη λογική του Κερδώου Ερμή για ορισμένους, η απάντηση είναι θετική. Είναι όμως ανάπτυξη τα πολλά μπαρ και οι καφετέριες; Η κατεδάφιση κάθε παλιού στοιχείου στην πόλη για να γίνουν πολυκατοικίες με αντιπαροχή, τσιμέντο και κέντρα διασκέδασης;
-Είναι ανάπτυξη η κατάληψη κάθε ελεύθερου χώρου, ακόμη και τον διαβάσεων τυφλών, για να απλωθούν τα τραπεζοκαθίσματα;
-Είναι ανάπτυξη η έξωση της Βικελαίας για να λειτουργήσουν καφετέριες;
-Είναι ανάπτυξη το κλειστό αρχαιολογικό μουσείο;
-Είναι ανάπτυξη σε καιρό σφοδρής κρίσης, ένδειας χιλιάδων Ηρακλειωτών, να δίνεις 140.000 ευρώ για διασκεδαστικές καρναβαλικές εκδηλώσεις, που δεν αφήνουν τίποτε περισσότερο στην πόλη πέραν ενός ολιγόωρου ξεφαντώματος; Γιατί, φυσικά, ένα καρναβάλι δεν είναι πολιτισμός, αφού δεν στηρίζεται στα ήθη και τα έθιμα ενός λαού (δεν γίναμε δα και Βενετία…), δεν δημιουργεί, δεν ψυχαγωγεί. Ξεσκάς και ξεσπάς μόνο. Όπως με μια βραδιά στα μπουζούκια… Άλλο ψυχαγωγία, άλλο διασκέδαση.
-Και, εν τέλει, τι είδους ανάπτυξη γίνεται σε μια πόλη όταν οι θησαυροί και τα ντοκουμέντα της ιστορίας της (υπο)λογίζονται με βάση τη σχέση κόστους –οφέλους και καταστρέφονται σε κάποια υπόγεια, αντί να είναι στη βιτρίνα μας;
Μάθαμε ότι ανάπτυξη είναι να κάνουμε μπαρ, πολλά μπαρ, καφετέριες, να έχουμε νυχτερινή ζωή. Να εκτονωνόμαστε.
Μάθαμε ότι ανάπτυξη είναι να κρατάμε κλειστό το αρχαιολογικό μουσείο και μισάνοικτη τη Βικελαία με τους θησαυρούς της στα υπόγεια με τα ποντίκια, αντί να είναι «κορώνα στο κεφάλι μας». Να περιορίζουμε τις βιβλιοθήκες για να λειτουργούν μπαρ.
Στην πόλη του «greek souvlaki» και της «greek salad», κάποτε ο σημερινός δήμαρχός της αναφώνησε πολύ υπερήφανος, ότι πολιτισμός είναι να λειτουργεί η υπηρεσία καθαριότητας και να καθαρίζει την πόλη! Την αυτονόητη και στοιχειώδη υποχρέωση από την αρχή της δημιουργίας της αυτοδιοίκησης, την ανήγαγε σε υψηλής στάθμης και επιπέδου θέμα.
Τελικά, σʼ αυτή την πόλη του άδοξου παρόντος, αλλά του ένδοξου παρελθόντος, ταυτίζουμε την έννοια της ανάπτυξης μʼ αυτήν του κέρδους. Αυτή, κύριε δήμαρχε, είναι σοσιαλιστική άποψη; Τι σχέση έχει η σημερινή κατάσταση στην πόλη με τη διακήρυξή σας από βήματος βουλής το 1996;
Από τότε πέρασαν πάνω από 15 χρόνια, δυστυχώς άλλαξαν πολλά, και μαζί τους άλλαξε κι ο ίδιος. Κι ακόμη κι αν δεν το κατάλαβε (παρότι πολλές φορές μερικοί, εκείνοι που δεν επεδίωκαν από τη σχέση τους μαζί του, πλούτη και δόξα, του το επεσήμαιναν διαρκώς) άλλαξε και πλέον εκείνο που ο ίδιος εκπροσωπεί ή στηρίζει, ονομάζεται από το Ηράκλειο «πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο». Κι αυτό δεν αλλάζει ακόμη κι αν εκείνος τώρα απαξιώνει τις διαφορετικές, κριτικές φωνές. Όπως κάποτε το τότε πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο απαξίωνε τη δική του κριτική άποψη.
Αλέκος Α. Ανδρικάκης
[email protected]

