Του Αλέκου Α. Ανδρικάκη, [email protected]

Τέσσερα καταστήματα και… ένα εντευκτήριο στα ισόγεια, τον ημιώροφο και τον τελευταίο όροφο του μεγάρου «Αχτάρικα», σύμφωνα με τη μελέτη του δήμου…

Ιδού ποια τύχη επιφυλάσσει ο δήμος στους θησαυρούς της Βιβλιοθήκης που στα επίσημα έγγραφα της Ε.Ε. έχει χαρακτηριστεί Ακαδημία Επιστημών της Κρήτης.

Κι όμως μόλις την περασμένη Τετάρτη ο δήμαρχος δήλωνε ότι σύντομα η Βικελαία θα βρίσκεται στο πλήρως ανακαινισμένο «Αχτάρικα» για να διευρύνει τις δυνατότητές της…

Ενώ σε άρθρο του στην «Π», τον Μάιο του 2009, σημείωνε ότι ο δήμος προχώρησε στη ριζική ανακατασκευή του κτιρίου ώστε να δημιουργηθεί ένας άνετος και σύγχρονος χώρος που θα αποτελέσει τη μόνιμη στέγη της «Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών», σύμφωνα με το όραμα του μάρτυρα δημάρχου Μηνά Γεωργιάδη…


Τελικά σʼ αυτή την πόλη τα πάντα κρίνονται με βάση το κέρδος… Σʼ αυτή τη λογική θυσιάζεται ακόμη και αυτός ο ναός του πνεύματος, της ιστορίας και της γνώσης, η ιστορική Βικελαία Βιβλιοθήκη, αυτήν που σεβάστηκαν οι γερμανικές και οι αγγλικές βόμβες οι οποίες έπεσαν στα υπόγειά της στην κατοχή. Δεν είναι μόνο η απίστευτη απαξίωση των θησαυρών της με το στοίβαγμά τους επί 6 χρόνια στα υπόγεια με τα ποντίκια, η υποβάθμιση της σπουδαίας Βιβλιοθήκης με την άρνηση του δήμου να ορίσει πολιτικό υπεύθυνο και επιτροπή εποπτείας, να στηρίξει τις δράσεις της (ακόμη και τις εκδόσεις της «ξεχνά» να παρουσιάσει εδώ και πέντε μήνες). Σήμερα αποκαλύπτουμε τον οριστικό σχεδιασμό του δήμου για τη χρήση του «Αχτάρικα», που μας οδηγεί να υποστηρίξουμε ότι πλέον δεν έχουμε να κάνουμε με εγκληματική αμέλεια απέναντι στη Βικελαία, αλλά με συνειδητή επιλογή συρρίκνωσης και καταστροφής της, άρα με ένα έγκλημα προμελετημένο. Κι αυτό γιατί το κτίριο «Αχτάρικα» δεν ετοιμάζεται από το δήμο για τη Βιβλιοθήκη, αλλά για μπαρ και καφετέριες, και ό,τι περισσέψει για τη Βικελαία! Τα αρχεία, οι εφημερίδες, τα βιβλία, οι θησαυροί 7 αιώνων, ανυπολόγιστης ιστορικής αξίας, τέτοιας που ελάχιστες πόλεις στον κόσμο έχουν το προνόμιο να διαθέτουν, θα πρέπει να στριμωχτούν σε δύο από τα πέντε επίγεια επίπεδα του κτιρίου. Στα ισόγεια, στον ημιώροφο και στον τελευταίο όροφο θα λειτουργήσουν τέσσερα καταστήματα, μπαρ, καφετέριες, ή εντευκτήρια, όπως ονομάζονται επισήμως στα σχέδια! Όσα από τα αρχεία της Βικελαίας δεν χωρέσουν στον πρώτο και τον δεύτερο όροφο, θα πρέπει να μπουν στα υπόγεια του μεγάρου. Που βεβαίως δεν είναι υπόγεια με την κλασσική έννοια, αφού πλέον ο υπόγειος χώρος είναι το τμήμα του τείχους που αποκαλύφθηκε κατά τις εργασίες, και το οποίο θα πρέπει να παραμείνει ανοικτό, χωρίς να μπορεί να γίνει οποιαδήποτε παρέμβαση. Τα αρχεία, δηλαδή, αντί να είναι προστατευμένα, σε ειδικούς χώρους, σε σταθερές θερμοκρασίες, θα πρέπει να μπουν μέσα στο τείχος, στο οποίο δεν επιτρέπεται να γίνει η οποιαδήποτε παρέμβαση! Κι έτσι θα είναι ευάλωτα όχι μόνο σε ποντικούς, αλλά και στην υγρασία και σε κάθε άλλο κίνδυνο…



Το σχέδιο για το κτίριο

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τη μελέτη την οποία με πιεστικό και βιαστικό τρόπο πέρασε ο δήμος από το Τοπικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο λίγο πριν από τις εκλογές, στα νέα «Αχτάρικα» προβλέπονται οι εξής χρήσεις:

-Στο υπόγειο, που όπως προαναφέραμε είναι πλέον το τείχος, ανοικτό – εκ των πραγμάτων- και χωρίς δυνατότητα προφύλαξης από τις καιρικές συνθήκες (και όχι μόνο) θα υπάρχουν τα αρχεία και όσα βιβλία δεν μπορούν να μπουν στις προθήκες, το τμήμα μικροφωτογράφισης και οι ηλεκτρομηχανικές εγκαταστάσεις του κτιρίου.

-Στο ισόγειο και στον ημιώροφο προβλέπονται τρία καταστήματα γενικής χρήσης, όπως χαρακτηρίστηκαν επίσημα, και η παιδική βιβλιοθήκη. Στη βιτρίνα, πάντως, του κτιρίου θα είναι τα ιδιωτικά καταστήματα και στην πίσω πλευρά, που έχει είσοδο από τη στοά, η παιδική βιβλιοθήκη.

-Στον πρώτο όροφο θα είναι οι βιβλιοθήκες και το αναγνωστήριο.

-Στον δεύτερο όροφο προβλέπεται να λειτουργήσει η αίθουσα εκδηλώσεων, η γνωστή αίθουσα «Θεοτοκόπουλος», μέσα στην οποία θα υπάρχει το οπτικοακουστικό τμήμα, η βιβλιοθήκη Σεφέρη ενώ θα υπάρχουν και γραφεία.

-Στο τελευταίο επίπεδο, εκεί όπου κάποτε λειτουργούσε ο σκακιστικός όμιλος, δημιουργείται μπαρ, εντευκτήριο όπως επίσημα ονομάζεται, ενώ θα υπάρχουν σʼ όλο το χώρο τραπεζοκαθίσματα για… ένα ποτό…

Είναι άγνωστο πού θα στεγαστούν τα εκατομμύρια χειρόγραφα και οι εφημερίδες ώστε να είναι προφυλαγμένα αυτά τα αρχεία αλλά και να γίνεται η έρευνα. Πολύ πιθανό, όπως είναι διαμορφωμένο το σχέδιο του κτιρίου και καθώς οι χώροι που δίνονται στη Βικελαία δεν αρκούν για την ανάπτυξη ούτε μέρους των υφιστάμενων θησαυρών της, να χρησιμοποιηθούν και τα υπόγεια της Αντιστάσεως για τη φύλαξη αρχείων και εφημερίδων!

Με τη σημερινή αποκάλυψη επιβεβαιώνεται ότι η μελλοντική τύχη που επιφυλάσσει η δημοτική αρχή για τη Βιβλιοθήκη είναι ακόμη πιο σκληρή απʼ ό,τι τώρα. Αντί να αναπτυχθεί η Βικελαία στο δικό της κτίριο, εκεί όπου επί δεκαετίες έδινε το δικό της φως της γνώσης σʼ όλη την πόλη, θα περιοριστεί στους δύο ορόφους, και θα «συγκατοικήσει» με επιχειρήσεις διασκέδασης. Στις δύσκολες εποχές του παρελθόντος, η Βιβλιοθήκη είχε γείτονα μόνο μια επιχείρηση εστίασης. Τώρα θα έχει τέσσερις!



Οι υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα…

Κι όμως μόλις την περασμένη Τετάρτη ο δήμαρχος του Ηρακλείου Γιάννης Κουράκης, σε δελτίο τύπου ενόψει της τιμητικής εκδήλωσης που οργάνωνε η πρεσβεία της Ουγγαρίας, προεδρεύουσας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξέφραζε το σεβασμό του στη Βικελαία και την απόφασή του για τη στήριξή της.

«Η πλήρης αξιοποίηση και απόδοση στους δημότες του πλούσιου υλικού της Βικελαίας, περιλαμβάνεται στις κορυφαίες μας προτεραιότητες», δήλωνε μόλις πριν πέντε ημέρες ο δήμαρχος σε ανακοίνωση τύπου. Και πρόσθετε: «Είμαστε πραγματικά ευτυχείς που σύντομα θα έχουμε την ευκαιρία να διευρύνουμε ακόμα περισσότερο τις δυνατότητες (της Βικελαίας) στο πλήρως ανακατασκευασμένο και ανακαινισμένο κτίριο «Ακτάρικα» που συγκεντρώνει όλες τις προϋποθέσεις για ιδανική λειτουργία μιας σύγχρονης βιβλιοθήκης».

Ενώ τον Μάιο του 2009, στο πρώτο από τα δύο ένθετα αφιερώματα της «Π» στη Βιβλιοθήκη έγραφε για το θέμα του κτιρίου:

«Από την πρώτη στιγμή θεωρήσαμε ότι η Βικελαία δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο και ανεπαρκή χώρο. Γιʼ αυτό αποφασίσαμε να προχωρήσουμε σε ριζική ανακατασκευή του μεγάρου «Αχτάρικα», ώστε να δημιουργηθεί εκεί ένας σύγχρονος και άνετος χώρος που θα αποτελέσει τη μόνιμη στέγη της. Τη «Στέγη των Γραμμάτων και των Τεχνών», όπως την είχε οραματιστεί, από το 1938 ακόμη, ο Μάρτυρας -Δήμαρχος Μηνάς Γεωργιάδης. Ένα όραμα που δυστυχώς δεν πρόλαβε να το υλοποιήσει, καθώς ακολούθησε ο πόλεμος και η εκτέλεσή του από τους Γερμανούς κατακτητές με τους 62 Μάρτυρες.

Στο σύγχρονο κτίριο το οποίο σύντομα θα είναι έτοιμο για χρήση, στοχεύουμε η Βικελαία να αποτελέσει και πάλι ένα δυναμικό πνευματικό εργαστήρι έρευνας, επιμόρφωσης και πολιτισμού. Όπως και στις μέρες του σπουδαίου εφόρου της Νίκου Γιανναδάκη, που ο πρόωρος θάνατός του άφησε δυσαναπλήρωτο κενό στο πνευματικό Ηράκλειο…»

Στην πραγματικότητα με την ανακαίνιση του μεγάρου η νυκτερινή διασκέδαση θα κάνει πιο δυναμική παρουσία, σε βάρος της Βιβλιοθήκης…