Η επανάσταση του 1866 και η εικόνα της Ανάστασης που τιμώρησε τους Τούρκους

Δύο χρονογραφήματα του Ι. Κονδυλάκη για τη Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα, δημοσιευμένα πριν από ένα και πλέον αιώνα

Σπάνια κείμενα του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα με την υπογραφή των κορυφαίων του πνεύματος, της τέχνης, της πολιτικής και των εθνικών αγώνων


Σπάνια κείμενα των κορυφαίων του πνεύματος, της τέχνης, της πολιτικής και των εθνικών αγώνων, γραμμένα κατά το 19ο ή στις αρχές του 20ου αιώνα, παρουσιάζομε από αυτή εδώ της στήλη κάθε Δευτέρα. Κείμενα που είτε είχαν δημοσιευτεί σε εφημερίδες και περιοδικά της εποχής, είτε δημοσιεύονται για πρώτη φορά.

Για παράδειγμα, κείμενα των μεγάλων λογοτεχνών, όπως ο Νίκος Καζαντζάκης ή ο Ιωάννης Κονδυλάκης, τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται στις συλλογές και τα βιβλία τους.

Έτσι θα μπορέσομε να γνωρίσομε, και ενδεχομένως να βοηθήσομε στη διάσωση άγνωστων κειμένων, μεγάλων μορφών της διανόησης, της πολιτικής, των πολιτικών, επαναστατικών και κοινωνικών αγώνων της Κρήτης και των Κρητικών.

Σήμερα, με αφορμή τη Μεγάλη Εβδομάδα, αλλά και το Πάσχα, αναδημοσιεύομε δύο κείμενα του Ιωάννη Κονδυλάκη, που με τη μορφή χρονογραφημάτων, είχαν παρουσιαστεί πριν από ένα και πλέον αιώνα στην εφημερίδα «Εμπρός», στην οποία επί χρόνια υπήρξε αρχισυντάκτης.

Το πρώτο απʼ αυτά με τον τίτλο «Αναμνήσεις», την Κυριακή του Πάσχα 14 Απριλίου 1902. Αναφέρεται σʼ ένα περιστατικό που σημειώθηκε στο χωριό του, τη Βιάννο, στη διάρκεια της μεγάλης επανάστασης του 1866. Τότε οι Τούρκοι μπήκαν στο χωριό του, το κατέστρεψαν, και μαζί βεβήλωσαν την εκκλησία. Όταν όμως προσπάθησαν να καταστρέψουν μια παλιά εικόνα της Ανάστασης, τυφλώθηκαν, και μόνο όταν σταμάτησαν να την ακουμπούν, κατάφεραν να ξεφύγουν. Η εικόνα στη συνέχεια χάθηκε και βρέθηκε αργότερα.

Το δεύτερο χρονογράφημα είχε δημοσιευθεί επίσης στο «Εμπρός», την Κυριακή του Πάσχα 17 Απριλίου 1905. Αυτή τη φορά προσεγγίσει μια μορφή μισητή για τους χριστιανούς, τον Ιούδα τον Ισκαριώτη.

Στη συνέχεια αναδημοσιεύομε και τα δύο χρονογραφήματα, με πρώτο αυτό που αφορά στην Ανάσταση στη διάρκεια της επανάστασης του 1866. Η σειρά των εφημερίδων υπάρχει στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος. Φυσικά ο Ι. Κονδυλάκης υπογράφει ως Διαβάτης.

Αλέκος Α.Ανδρικάκης