Της Κατερίνας Μυλωνά

«Το θεωρώ ιστορικό γεγονός αυτό που έγινε στο Αρκαλοχώρι τις προάλλες.

Αισθάνθηκα υπερηφάνεια και ως Ελληνίδα και ως μέλος αυτής της εκδήλωσης


Η Κρήτη και ο μινωικός πολιτισμός απέκτησαν παγκόσμια εμβέλεια χάρη στην προσφορά του Έβανς και το έργο που άφησε πίσω του στην Κνωσό.

Το παραπάνω υπογραμμίζει η καθηγήτρια Κλασσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Ιλινόις στο Σικάγο, κ. Ναννώ Μαρινάτου, κόρη του σπουδαίου αρχαιολόγου, Σπυρίδωνα Mαρινάτου, η οποία βρέθηκε στην Κρήτη για να μιλήσει στην εκδήλωση που διοργάνωσε ο Σύλλογος Ενεργών Πολιτών Αρκαλοχωρίου με θέμα τα ιερά σπήλαια του τόπου.

Η κ. Μαρινάτου μιλά στην «Π» για τη μελέτη της πάνω στην αλληλογραφία του πατέρα της με κορυφαίους επιστήμονες, Έλληνες και ξένους, της εποχής, τον Έβανς και κρίνει την κατάσταση στην οποία βρίσκονται σήμερα τα ευρήματα του πατέρα της.

Το κείμενο της συνέντευξης έχει ως εξής:

Μόνο το όνομά όπως έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την Κρήτη, εσάς ποιες είναι οι σχέσεις όπως με το νησί;

«Έχω αφιερώσει όλη μου την καριέρα στο μινωικό πολιτισμό. Έρχομαι κάθε χρόνο στην Κρήτη και οι σχέσεις με το Μουσείο και τους συναδέλφους είναι πολύ στενή και στο συναισθηματικό και στο επαγγελματικό επίπεδο».

Στην εκδήλωση μιλήσατε για τη σχέση του Έβανς με τον πατέρα όπως, το Σπυρίδωνα Μαρινάτο, ποια ήταν;

«Ο Έβανς, όπως είναι γνωστό, πρωτοήρθε στην Κρήτη το 1900. Το 1926, όταν ήταν ήδη άνω των 70, διορίσθηκε ο πατέρας μου νεαρός επιμελητής και βοηθός του Στέφανου Ξανθουδίδη στο μουσείο Ηρακλείου. Ξαφνικά, πεθαίνει ο Ξανθουδίδης και τον διαδέχεται ο πατέρας μου ως διευθυντής το 1928. Μαγεύτηκε με τον Εβανς επειδή αναγνώρισε την ακεραιότητα τού χαρακτήρα του, την τιμιότητά του και κυρίως την ιδιοφυΐα του και μεγάλη γενναιοδωρία προς την Κρήτη. Εν τω μεταξύ, παρόλο πού ο μεγάλος σοφός ( λόγω ηλικίας) σπάνια ερχόταν πλέον στήν Κνωσσό, παρακολουθούσε με μεγάλο ενδιαφέρον τις πολύ σημαντικές ανασκαφές του Μαρινάτου στο Αρκαλοχώρι, στην Δρήρο και την Αμνισό και έγραφε ενημερωτικά άρθρα στο ΤΙΜΕS του Λονδίνου για το πλατύ κοινό αναφερόμενος στον Μαρινάτο σαν τον «πολύ δυναμικό εφορο αρχαιοτήτων». Επίσης, δημοσίευσε πολλά από τα ευρήματά του Μαρινάτου στο «Palace of Minos».

Η συμβολή του Έβανς στο Αρκαλοχώρι ήταν και χρηματική;

«Ναι όταν είδε ότι τελειώνουν τα χρήματα για την ανασκαφή του σπηλαίου, προσέφερε 50 λίρες, σημαντικό ποσό για την εποχή. Πρέπει να πω ότι ήταν φοβερά φτωχή η αρχαιολογική υπηρεσία τότε, να σκεφτείτε ότι οι φύλακες ήταν τόσο κακοπληρωμένοι- αυτό το γνωρίζω από αλληλογραφία της εποχής- που αναγκαζόντουσαν να δανείζονται μία και δυο δραχμές για να βγάλουν το μήνα. Οι αρχαιολόγοι πληρώνονταν λίγο καλύτερα αλλά και αυτοί είχαν πολύ μικρά εισοδήματα. Ο Έβανς ανεγνώρισε την σημασία της ανασκαφής του Αρκαλοχωρίου, και την πενία της αρχαιολογικής υπηρεσίας και για αυτόν τον λόγο βοήθησε.»

Πώς κρίνετε το γεγονός πως με πρωτοβουλία του συλλόγου ενεργών πολιτών Αρκαλοχωρίου ανοίχτηκαν για πρώτη φορά κιβώτια με όπως παραπάνω θησαυρούς;

«Είναι πρωτοφανής και αξιοθαύμαστη η πρωτοβουλία, και συγχαίρω θερμά τον σύλλογο. Είναι ενθαρρυντικό ότι οι πολίτες παίρνουν ενεργό μέρος στην διατήρηση της κληρονομιάς τους. Ως γνωστό οι αρχαιολογικοί πόροι είναι περιορισμένοι ενώ τα ευρήματα στην Κρήτη είναι αμέτρητα και πληθαίνουν με κάθε ανασκαφή. Για να συντηρηθούν και να εκτεθούν χρειάζονται δέκα μουσεία και πολυάριθμοι συντηρητές. Τέτοια χρήματα δεν υπήρχαν στην Ελλάδα ούτε τότε ούτε τώρα, οπότε πολλά κιβώτια έμειναν και μένουν κλειστά. Μόνο αν οι πολίτες ενεργοποιηθούν και προσφέρουν σε τοπικό επίπεδο τον ενθουσιασμό τους και ίσως και κάποιους πόρους κάτι θα γίνει κάτι.

Το θεωρώ ιστορικό γεγονός αυτό που έγινε στο Αρκαλοχώρι τις προάλλες. Αισθάνθηκα υπερηφάνεια και ως Ελληνίδα και ως μέλος αυτής της εκδήλωσης».