Της Σοφίας Τσεντελιέρου

“Το μεγάλο σκάνδαλο είναι η «Οδύσσεια».

Είναι αδύνατο να βρει κανείς ένα αντίτυπο.

Ένα δεύτερο πρόβλημα είναι η παρουσίαση των ήδη υφισταμένων εκδόσεων”


Δυσεύρετα είναι τα βιβλία του Νίκου Καζαντζάκη όχι μόνο στο εξωτερικό, αλλά και στην Ελλάδα, με χαρακτηριστικότερο το παράδειγμα της «Οδύσσειας». Οι μεταφράσεις έχουν μείνει στάσιμες και το έργο των μελετητών του έργου του μεγάλου συγγραφέα γίνεται πολύ δύσκολο.

Όμως και οι απλοί αναγνώστες που επιθυμούν να διαβάσουν έργα του Καζαντζάκη, δυσκολεύονται να τα βρουν. Παράλληλα τίθεται θέμα ποιότητας των εκδόσεων και ανανέωσής τους.

Αυτά αναφέρει μεταξύ άλλων ο πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη Γιώργος Στασινάκης, με αφορμή τη διοργάνωση του συνεδρίου με θέμα «Οι εκδοτικές τύχες του Νίκου Καζαντζάκη στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Δημοσιεύσεις, μεταφράσεις, κριτική εισαγωγή και ερμηνευτικά σχόλια, αισθητική των εκδόσεων, προοπτικές» στο Ηράκλειο και τους Βαρβάρους.

Ο κ.Στασινάκης υποστηρίζει ότι πρέπει ένας μεγάλος εκδοτικός οίκος θα πρέπει νʼ αναλάβει τη δημοσίευση των απάντων του Καζαντζάκη, σε βιβλία που θʼ ανταποκρίνονται στις σημερινές απαιτήσεις.

Ο πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη τονίζει ότι είναι αναγκαίο να βρεθεί λύση σε σχέση με τις εκδόσεις, γιατί εκδηλώνεται ενδιαφέρον όλο και από περισσότερες χώρες για μελέτη του έργου του Καζαντζάκη. Είναι χαρακτηριστικό ότι πρόσφατα το Εκουαδόρ απέκτησε αντιπρόσωπο στην Εταιρεία και με αυτό γίνονται 108 οι χώρες που έχουν μέλη της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη σε όλο τον κόσμο! Επίσης, πέρα από τις εκδηλώσεις στην Ελλάδα, από τις 20 Σεπτεμβρίου έως τις 3 Οκτωβρίου θα γίνουν εκδηλώσεις στον Καναδά (Τορόντο, Οτάβα, Γκράμπι, Μόντρεαλ), ενώ το Νοέμβριο θα γίνουν εκδηλώσεις στις Βαλτικές χώρες και συγκεκριμένα στις 23 στη Λιθουανία, στις 25 και 27 στην Εσθονία και στις 30 στη Λετονία, σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια και τις ελληνικές πρεσβείες. Απʼ αυτό φαίνεται το έντονο ενδιαφέρον που υπάρχει για το έργο του μεγάλου στοχαστή, αλλά και η μεγάλη αναγκαιότητα για προώθηση των εκδόσεων και των μεταφράσεων που έχουν «παγώσει» εδώ και καιρό.

Η συνέντευξη του κ.Στασινάκη στην «Π» έχει ως εξής:

«Π»: Με πια αφορμή επελέγη το θέμα της εκδοτικής τύχης του Νίκου Καζαντζάκη στην Ελλάδα και το εξωτερικό για το διεθνές συνέδριο στην Κρήτη;

Γιώργος Στασινάκης: Στις πολυάριθμες εκδηλώσεις μας στην Ελλάδα και το εξωτερικό –αναφέρονται τακτικά στην εφημερίδα σας- τίθεται πάντα το ερώτημα: γιατί δεν βρίσκουμε να αγοράσουμε τα βιβλία του Νίκου Καζαντζάκη; Εξάλλου, πολλές φορές εφημερίδες και περιοδικά, στη Αθήνα και στην επαρχία, θέτουν το ίδιο ερώτημα. Η διοικούσα επιτροπή της Εταιρείας μας αποφάσισε να διοργανώσει αυτό το διεθνές συνέδριο, αφού πρώτα ζήτησε τη γνώμη ορισμένων καθηγητών και συγγραφέων.

«Π»: Ποια είναι τα προβλήματα που υπάρχουν σχετικά με τις εκδόσεις των έργων του μεγάλου συγγραφέα;

Γιώργος Στασινάκης: Στην Ελλάδα πρώτα. Είναι γνωστό ότι πολλά έργα του Καζαντζάκη (ποίηση, θέατρο, αλληλογραφία, δοκίμια, δημοσιογραφικά άρθρα και ρεπορτάζ, ημερολόγια κλπ.) δεν έχουν εκδοθεί σε βιβλία. Άλλα πάλι, που έχουν εκδοθεί, είναι δυσεύρετα. Το μεγάλο σκάνδαλο είναι η «Οδύσσεια». Είναι αδύνατο να βρει κανείς ένα αντίτυπο. Ένα δεύτερο πρόβλημα είναι η παρουσίαση των ήδη υφισταμένων εκδόσεων. Χρειάζονται σύγχρονες εκδόσεις, με επεξηγηματικές σημειώσεις και εισαγωγές από ειδικούς. Τέλος, μία έρευνα σε πολλά βιβλιοπωλεία δείχνει ότι δεν βρίσκονται στα ράφια τους όλα τα βιβλία του μεγάλου Κρητικού και ότι δεν υπάρχουν πολλές πωλήσεις. Δεν είναι δυνατόν να προκληθεί ενδιαφέρον για το έργο του ώστε να διαβαστεί και να μελετηθεί –προπάντων από τους νέους- αν δεν είναι διαθέσιμα τα βιβλία του.