
Σε μια εποχή που επικρατεί ο ρεαλισμός σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής, εκείνη αναζήτησε το μύθο. Με λέξεις, εικόνες, φαντασία «έχτισε» την ιστορία της και ενώ ξεκίνησε με μια απαισιόδοξη ματιά, τελικά άφησε την ελπίδα και το όραμα να ξεπροβάλουν.
Πριν λίγες μέρες κυκλοφόρησε το τρίτο μυθιστόρημα της Βάνας Λυδάκη με τίτλο «Το τέλος των ημερών» (εκδ. Αρμός). Στο νέο της βιβλίο τοποθετεί τον ήρωά της, που είναι γιατρός όπως και η ίδια, σʼ ένα φανταστικό και απομονωμένο νησί. Δημιουργεί μια ατμοσφαιρική περιπέτεια μυστηρίου στα πλαίσια του μαγικού ρεαλισμού. Ο ήρωας εγκλωβίζεται στο νησί καθώς θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια μυστηριώδη αρρώστια. Υπό την απειλή του θανάτου, ο μαγικός μεσαιωνισμός του νησιού και ο σύγχρονος μεταμοντέρνος κόσμος που εισβάλει για να «βοηθήσει», καθρεπτίζονται μπροστά του, τόσο αντιθετικά όσο και όμοια στην καταστροφική τους δύναμη. Ο άνθρωπος που παριστάνει ότι ξέρει όσα αγνοεί, ο άνθρωπος που χρησιμοποιεί την ψευδαίσθηση της γνώσης για να χειραγωγεί και να εξουσιάζει.
Η Βάνα Λυδάκη μιλά στην «Π» για το νέο της μυθιστόρημα, για τις εσωτερικές συγκρούσεις των ηρώων της, αλλά και για το πώς συνδυάζει το απαιτητικό επάγγελμα του γιατρού με τη συγγραφή βιβλίων.
«Π»: Μιλήστε μας για το νέο σας βιβλίο.
Βάνα Λυδάκη: Το Τέλος των ημερών είναι μια περιπέτεια. Προσπάθησα να δημιουργήσω μια ιστορία ατμοσφαιρική, με έντονη δράση που θα κρατάει τον αναγνώστη σε ένταση και θα τον ταξιδεύει στον μύθο της. Και λέω ταξιδεύει διότι ειδικά στο δεύτερο μέρος κυριαρχεί το μαγικό και μυθικό στοιχείο.
Αυτή τη φορά αναζήτησα το μύθο. Εννοώ μέσα μου είχα αυτή την έντονη ανάγκη. Ένιωθα ότι η λογοτεχνία κι όχι μόνο… ο κόσμος μας γενικότερα πάσχει από μύθο. Ζούμε σε μια πολύ ρεαλιστική εποχή. Και η λογοτεχνία έχει επηρεαστεί. Το ιστορικό μυθιστόρημα, οι αυτοβιογραφίες, το δημοσιογραφικό είδος, ακμάζουν. Δεν λέω ότι το ένα είδος υπερτερεί έναντι του άλλου. Απλώς ότι η εποχή δεν ευνοεί την φαντασία. Κι εγώ ήθελα να δοκιμάσω τη δική μου. Μέχρι πού μπορεί να φτάσει. Που θα με οδηγήσει. Έτσι βγήκε το Τέλος των ημερών. Αυτά βέβαια σε πρώτο επίπεδο. Πάντα υπάρχουν κι άλλα…
«Π»: Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για το τρίτο σας μυθιστόρημα;
Βάνα Λυδάκη: Γενικά ήμουν σε μια αρκετά απαισιόδοξη φάση. Η επίθεση στους δίδυμους πύργους το 2001, η «επινόηση» του νέου εχθρού, ο νέος χωρισμός του κόσμου σε καλούς και κακούς, δυτικοί και τρομοκράτες, οι βαθιές διαχωριστικές γραμμές που μπαίνανε ξανά ανάμεσα μας όπως στην περίοδο του ψυχρού πολέμου, και τέλος ο πόλεμος στο Ιράκ. Ίσως αυτό το τελευταίο ήταν και η αφορμή. Ξέρεις, η καταστροφή ενός από τους αρχαιότερους πολιτισμούς, η λεηλασία του μουσείου της Βαγδάτης από τους καλλιεργημένους Αμερικανούς, το ψέμα του Μπους περί κρυμμένων πυρηνικών και η ανοησία όλης της Δύσης να περιπέσει σε μια διαλεκτική πάνω στο ψέμα. Αυτό το γελοίο κρυφτό επί ένα χρόνο περίπου. Δεν το αξίζουμε είπα μέσα μου αυτό που μας δόθηκε. Δεν αξίζουμε την ευλογία της θάλασσας, της ηλιακής ζέστης, της αγάπης, της γέννησης κλπ. Πάντα θα επιστρέφουμε στο ίδιο σημείο. Στην καταστροφή. Όση πρόοδο κι αν κάνει η ανθρωπότητα σε πνευματικό επίπεδο, δηλαδή ως προς την κατάκτηση των αρχών του διαφωτισμού, της ελευθερίας, της ισότητας, της δικαιοσύνης, πάντα το σύστημα των ισχυρών θα βρίσκει τρόπους να την ωθεί στον σκοταδισμό. Έτσι αποφάσισα να φτιάξω ένα βιβλίο που στο τέλος θα πεθαίνουν όλοι.
«Π»: Και έτσι συνέβη τελικά στο βιβλίο σας;
Βάνα Λυδάκη: Όχι. Έτσι ξεκίνησε αλλά δεν κατέληξε. Υπάρχει η απαισιοδοξία μέσα μας αλλά ταυτόχρονα εκεί που δεν το περιμένεις ξεπροβάλλει η ελπίδα και το όραμα. Εξάλλου μέχρι να τελειώσει το μυθιστόρημα μια νέα ζωή μεγάλωνε μέσα μου κι αυτό ίσως με έκανε να είμαι πιο επιεικής με τους ήρωες μου.

