Με λίγα λόγια, πώς θα περιγράφατε την κοινωνία των λεπρών στο νησί;

«Ήταν μια κοινότητα, η οποία δε διέφερε τόσο ριζικά από μια κοινωνία «υγιών». Υπήρχαν στιγμές έντασης, τσακωμοί, διενέξεις, καυγάδες και αντιζηλίες. Ταυτόχρονα διέκρινες τις φιλίες, τα γλέντια, τη διάθεση δημιουργίας μιας καινούργιας ζωής, που θα ξεκινούσε από το πουθενά με νέα δεδομένα, την αίσθηση του περιορισμού και της κοινωνικής απομόνωσης. Μαζί με όλα αυτά, συνυπήρχε η αίσθηση της αδικίας και της εγκατάλειψης. Αυτό δημιουργούσε ένα παράπονο, και σε συνδυασμό με την παρουσία της ασθένειας, προσέδιδε στους χανσενικούς ένα κοινό σημείο τοποθέτησης στον κόσμο και κατανόησης των διαφόρων συμβάντων της καθημερινότητας. Οι ασθενείς έβρισκαν σε μεγάλο ποσοστό παρηγοριά και κουράγιο στη θρησκεία και συχνά προσπαθούσαν μέσα από την επίκληση των αγίων να αμβλύνουν την οδύνη και να αναζητήσουν «προνομιακούς συμμάχους» για να τα καταφέρουν. Στο βαθμό που δεν υπήρχαν φάρμακα, τουλάχιστον μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1950 και οι συνθήκες υγιεινής, ιατρικής και φαρμακευτικής περίθαλψης ήταν σχετικά χαμηλές, απέμενε, κατά κύριο λόγο, η αυτοοργάνωση, η αμοιβαία ανοχή και ο εσωτερικός καταμερισμός για να γίνει υποφερτή η κατάσταση στη νησίδα.»

Γιατί οι ιστορίες των λεπρών συγκινούν ακόμα και σήμερα τον κόσμο;

«Νομίζω ότι οι ιστορίες των λεπρών ενέχουν αρκετά χαρακτηριστικά απόμακρα, μυστηριώδη και για αρκετό κόσμο ιδιαίτερα απωθητικά. Παραπέμπουν σε μια βιβλική ασθένεια με έντονα υπερβατικά και δύσμορφα χαρακτηριστικά και κουβαλούν στις ιστορικές τους αποσκευές την ηχώ μύθων για παραμορφωμένα σώματα και πρόσωπα που σαπίζουν. Αυτή η αίσθηση της μιαρότητας, της βρωμιάς και του απαγορευμένου - σε συνδυασμό με τις λογοτεχνικές αναπαραστάσεις, τις συλλογικές δοξασίες και τις ζωγραφικές απεικονίσεις - εξάπτουν τη φαντασία και δημιουργούν την εικόνα ενός κόσμου σκοτεινού και απροσπέλαστου. Η συνύπαρξη πολλών αντιφατικών στοιχείων, τα οποία ανιχνεύονται κατά κόρον στον κοινωνικό κόσμο των λεπρών της Σπιναλόγκας, προκαλεί την περιέργεια, απωθεί και φέρνει κοντά, απομακρύνει και αποτελεί σημείο επιστροφής. Η Σπιναλόγκα είναι συνάμα εξορία και εξωτικός προορισμός, ετεροτοπία και εστία οικειότητας. Παράλληλα, οι ιστορίες με τους χανσενικούς δημιουργούν, στο βαθμό που ιστορικά συμβολίζουν το αρχέτυπο της κοινωνικής απομόνωσης, αισθήματα ταύτισης και συμπόνιας και εγείρουν ζητήματα κοινωνικού ελέγχου και ρύθμισης, ιατρικής εξουσίας, θεσμών πρόνοιας και κρατικών πολιτικών».