Χιλιάδες πιστοί συρρέουν τη Μεγάλη Εβδομάδα στα μοναστήρια, όπου είναι έντονο το κλίμα θρησκευτικής κατάνυξης.

Στα μοναστήρια τις προηγούμενες ημέρες έγινε η απαραίτητη προετοιμασία για να υποδεχτούν τους πιστούς, οι οποίοι τα επισκέπτονται στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας, αλλά κυρίως τη Μεγάλη Παρασκευή και το Μεγάλο Σάββατο, προκειμένου να βιώσουν τα Θεία Πάθη και τη χαρμόσυνη είδηση της Αναστάσεως του Κυρίου.

Στις Ιερές Μονές Αγίας Ειρήνης στον Κρουσώνα, Σαββαθιανών, Παναγίας Παλιανής, Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη και Παναγίας Παντάνασσας η ατμόσφαιρα αναμφισβήτητα είναι ιδιαίτερα κατανυκτική και διαφορετική σε σχέση με τους άλλους ναούς.



Στην Ιερά Μονή

Αγίας Ειρήνης



Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής οι μοναχές της Αγίας Ειρήνης στον Κρουσώνα προετοιμάζονται για να υποδεχτούν την Ανάσταση του Κυρίου, με προσευχή, νηστεία και αυτοσυγκέντρωση.

Παράλληλα έχουν να προετοιμάσουν το μοναστήρι για να υποδεχτεί τους εκατοντάδες επισκέπτες που το επιλέγουν για να ακούσουν τους θρησκευτικούς ύμνους των ημερών και να νιώσουν πραγματικά τη μεγαλοπρέπεια του Θείου Δράματος. Αν και οι περισσότερες από τις μοναχές είναι ηλικιωμένες, όλες μαζί καταφέρνουν να κρατούν πάντα τόσο το ναό όσο και τον περίβολο του καθαρό, φροντίζοντας τα αμέτρητα πολύχρωμα λουλούδια που διακοσμούν όλο το μοναστήρι.

Για τις μοναχές η πρώτη προετοιμασία για τη Μεγάλη Εβδομάδα, αλλά και για την Ανάσταση του Θεανθρώπου είναι η ψυχική. Η νηστεία τους είναι αυστηρή και η αυτοσυγκέντρωση ακόμη μεγαλύτερη.

Τρεις ημέρες πριν την Κυριακή των Βαΐων οι μοναχές φτιάχνουν τους σταυρούς με τα βάγια που θα δώσουν στους πιστούς μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας. Την Κυριακή των Βαΐων μετά τη δοξολογία, γίνεται λιτανεία γύρω από το ναό και τον περίβολο της μονής. Παιδιά κρατούν βάγια και τα εξαπτέρυγα και ο ιερέας λέει το Ευαγγέλιο έξω στον προαύλιο χώρο του ναού.

Όταν δε φτάνει στο σημείο του Ευαγγελίου « άλλοι δε έκοπτον κλάδους από το δέντρον» τότε όλοι οι παρευρισκόμενοι τρέχουν να κόψουν ένα κλαδάκι ελιάς από το μεγάλο κλαδί, που κρατάει κάποιος κατά την περιφορά.

Αργά το απόγευμα της Κυριακής τελείται η ακολουθία του Νυμφίου.

Η Μεγάλη Εβδομάδα ξεκινά με την ακολουθία των Προαγιασμένων Δώρων το πρωί της Μεγάλης Δευτέρας. Το απόγευμα της ίδιας μέρας τελείται ο Μέγας Απόδειπνος και στη συνέχεια η ακολουθία της Αγρυπνίας. Τη Μεγάλη Τρίτη το πρωί ακολουθείται η ίδια σειρά, όπως και τη Μεγάλη Τετάρτη. Το απόγευμα της Μεγάλης Τετάρτης γίνεται το Μέγα Ευχέλαιο και λίγο αργότερα η ακολουθία της Αγρυπνίας. Τη Μεγάλη Πέμπτη το πρωί τελείται η ακολουθία του Μεγάλου Βασιλείου, που χαρακτηρίζεται από τους ειδήμονες ως η πλέον συγκλονιστική.Το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης οι πιστοί παρακολουθούν την ακολουθία των Παθών, ακούγοντας τα δώδεκα Ευαγγέλια. Κάθε μοναχή κάνει εκείνη την ημέρα την προετοιμασία, που κάνει σχεδόν κάθε βράδυ. Είναι πιο αυτοσυγκεντρωμένη, πιο απαλλαγμένη από κάθε φόρτο εργασίας.

Μετά τα μεσάνυχτα όλες οι μοναχές στολίζουν τον Επιτάφιο. Συνήθως τις βοηθούν κοπέλες από τον Κρουσώνα, αλλά και μόνες τους τα καταφέρνουν αρκετά καλά, αφού γίνεται με αγάπη και σεβασμό.

Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής ο Επιτάφιος είναι στολισμένος, οπότε και πραγματοποιείται η ακολουθία των Μεγάλων Ωρών και το μεσημέρι η Αποκαθήλωση. Το βράδυ της ίδιας ημέρας πραγματοποιείται η ακολουθία της Αγρυπνίας, οπότε και ψάλλονται από τις ίδιες τις μοναχές τα Εγκώμια, όπως άλλωστε και οι υπόλοιποι θρησκευτικοί ύμνοι.Έπειτα γίνεται η περιφορά του Επιταφίου.Το μεγάλο Σάββατο το πρωί τελείται και πάλι Θεία Λειτουργία, που είναι γνωστή στους πιστούς ως η πρώτη Ανάσταση. Αργά το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, οι καμπάνες σημαίνουν χαρμόσυνα για τη γιορτή της Αναστάσεως.



Στηn Iερά Μονή Σαββαθιανών



Όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα οι μοναχές της Ιεράς Μονής Σαββαθιανών βιώνουν περισσότερο από τον καθένα μας τα πάθη του Χριστού ενώ την ημέρα του Πάσχα οι καμπάνες δε σταματούν να μεταδίδουν το πιο χαρμόσυνο μήνυμα, το Χριστός Ανέστη.

Όταν μπαίνει η Μεγάλη Βδομάδα οι μοναχές δεν ασχολούνται με απολύτως τίποτα, παρά μόνο με την εκκλησία, όπου δαπανούν το μισό 24ωρο. Τη Μ. Δευτέρα ως τη Μ. Τετάρτη δεν τρώνε τίποτα και τη Μ. Τετάρτη κάνουν προαγιασμένη και κοινωνούνε. Έπειτα, μπορούν να πιουν ένα καφέ. Ο λόγος για τον οποίο δεν πρέπει να κάνουν κάτι σωματικό είναι γιατί και οι δυνάμεις τους δεν ανταποκρίνονται και πρέπει να ασχοληθούν αποκλειστικά με την εκκλησία. Τις πρώτες ημέρες στη μονή δεν υπάρχει πολύς κόσμος ενώ, αντίθετα, πολλοί άνθρωποι την επισκέπτονται τη Μ. Πέμπτη, ημέρα που είναι το κυρίως πάθος του Χριστού, η σταύρωση. Τη Μ. Παρασκευή και Μ. Σάββατο γίνονται ολονύκτιες ακολουθίες ενώ τη Μ. Πέμπτη το βράδυ, αφού τελειώσουν τα δώδεκα ευαγγέλια πολλές αδελφές μένουν μέχρι το πρωί στην εκκλησία. Όλο το βράδυ μένουν με ένα σταυρό, κάνουν μετάνοιες, προσευχή και αναγνώσεις μέχρι το πρωί της άλλης μέρας. Τότε είναι η Αποκαθήλωση που είναι πολύ συγκλονιστικό τόσο για τη μοναχή και όσο για τον κόσμο. Εκείνη την ημέρα οι μοναχές είναι άνευ ύδατος ενώ δεν τρώνε ούτε αντίδωρο, είναι τελεία η νηστεία. Το βράδυ της Μ. Παρασκευής γίνεται το αδιαχώρητο στη μονή. Το Μ. Σάββατο οι μοναχές βάφουν τα αυγά που μπορεί να φτάσουν και τα 800 γιατί την ημέρα του Πάσχα προσφέρουν αυγό σε όποιον επισκέπτεται τη μονή. Ακόμα, φέρνουν το ψάρι και το προετοιμάζουν. Οι μοναχές δεν τρώνε ποτέ κρέας αλλά μονάχα ψάρι, ακόμα και τη μέρα του Πάσχα. Το βράδυ δεν κοιμούνται καθόλου αλλά πηγαίνουν από πολύ νωρίς στην εκκλησία, κάνουν ανάγνωση ένα βιβλίο μέχρι τις 12 που γίνεται η Ανάσταση. Η λειτουργία κρατάει δύο ώρες και κατά τις 2.30 τελειώνει. Τότε, απολαμβάνουν το πασχαλινό τραπέζι. Την ημέρα του Πάσχα επικρατεί μία χαρμόσυνη ατμόσφαιρα και οι αδελφές ψάλλουν και κτυπούν όλη μέρα την καμπάνα ενώ οι αρχάριες μαθαίνουν την καμπάνα.



Στην Ιερά Μονή Παναγίας Παλιανής



Σʼ ένα από τα αρχαιότερα μοναστήρια της Κρήτης, τη Μονή της Παλιανής, οι μοναχές έκαναν τις προηγούμενες μέρες όλες τις απαραίτητες εργασίες προκειμένου να υποδεχτούν τους προσκυνητές που συρρέουν στη Μονή καθʼόλη τη διάρκεια της Μ. Εβδομάδας άλλα κυρίως από το βράδυ της Μ. Πέμπτης και έπειτα.

Κάθε χρόνο τη Μ. Τρίτη οι μοναχές ετοιμάζουν τσουρεκάκια και καλτσούνια, ενώ το βράδυ της Μ. Τετάρτης τελείται το Ευχέλαιο. Τη Μ. Πέμπτη οι μοναχές βάφουν τα αυγά και την εκείνη τη μέρα, ημέρα της Σταύρωσης του Χριστού και ημέρα που διαβάζονται τα δώδεκα Ευαγγέλια πλήθος κόσμου τόσο από το Ηράκλειο όσο και από τα γύρω χωριά συρρέει στη Μονή, ενώ τo ίδιο συμβαίνει και τη Μ. Παρασκευή. Τότε επισκέπτονται τη Μονή της Παλιανής εκατοντάδες προσκυνητές, προκειμένου να παρακολουθήσουν την Aποκαθήλωση του Ιησού από το Σταυρό , η οποία γίνεται γύρω στις 2 το μεσημέρι, να ακούσουν αργότερα, μέσα σε μια κατανυκτική ατμόσφαιρα, τα εγκώμια και να παρακολουθήσουν την περιφορά του Επιταφίου. Η Μονή είναι κάθε χρόνο κατάμεστη και το πρωί του Μ. Σαββάτου, οπότε τελείται η Θεία Λειτουργία για την πρώτη Ανάσταση, ενώ οι μοναχές ετοιμάζουν λίγο αργότερα το “ντεκότο”, όπως το λένε, δηλαδή βράζουν κοτόπουλα και κρατούν το ζουμί . Τη νύχτα του Μ. Σαββάτου, μετά το “Χριστός Ανέστη”, όλος ο κόσμος που έχει επισκεφθεί τη Μονή της Παλιανής μπαίνει στο ηγουμενείο και παίρνει από ένα φλυτζάνι ντεκότο. Μετά τη δεύτερη Ανάσταση, την Κυριακή του Πάσχα, οι επισκέπτες μπαίνουν επίσης στο Ηγουμενείο και οι μοναχές τους κερνούν τσουρεκάκια, κόκκινα αυγά και καλτσούνια.



Στην Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη



Χιλιάδες είναι οι πιστοί που επισκέπτονται κάθε χρόνο τέτοιες ημέρες την Ιερά Μονή του Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη, που βρίσκεται 30 χιλιόμετρα έξω από την πόλη του Ηρακλείου. Τις περισσότερες ώρες των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας οι μοναχοί, τις περνούν μέσα στην εκκλησία, αφού ο αριθμός των ακολουθιών είναι μεγάλος.

Η ακολουθία του Επιταφίου ξεκινάει στις 8 το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής. Μετά τη λιτάνευση του Επιταφίου μέσα στο χώρο της Μονής, όλοι κατευθύνονται προς το κοιμητήριο. Στη συνέχεια πηγαίνουν στο υπόστεγο των προβάτων, που υπάρχει στο μοναστήρι, όπου εκεί όλα τα πρόβατα περνούν κάτω από τον Επιτάφιο.

Ο Επιτάφιος στολίζεται τη Μεγάλη Πέμπτη αμέσως μετά την ακολουθία των Παθών, δηλαδή τα μεσάνυχτα. Στολίζεται συνήθως από τους μοναχούς. Όσοι όμως από τους πιστούς επιθυμούν να βοηθήσουν μετά την ακολουθία των Παθών, παίρνουν ένα κέρασμα στο ηγουμενείο και έπειτα συμμετέχουν στον στολισμό.

Το βράδυ της Ανάστασης το «Χριστός Ανέστη» λέγεται έξω, στον προαύλιο χώρο της Μονής.



Στην Ιερά Μονή Παναγίας Παντάνασσας



Η ατμόσφαιρα στη Μονή Γενεσίου Θεοτόκου Παντάνασσας είναι κατανυκτική, χαρίζοντας στους πιστούς, που θα την επισκεφθούν, αγαλλίαση ψυχής και ηρεμία πνεύματος.

Οι μοναχές προσπαθούν να έχουν ολοκληρώσει όλες τις απαραίτητες εργασίες την Μονής πριν τη Μεγάλη Εβδομάδα, προκειμένου να αφιερωθούν ολοκληρωτικά στα Πάθη του Χριστού και στην πορεία του προς την Ανάσταση.

Νωρίς το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής στολίζουν τον Επιτάφιο.

Κοπέλες από την πόλη πηγαίνουν στη Μονή και βοηθούν τις μοναχές, κρατώντας λουλούδια. Πρόκειται για μία πολύ συγκινητική διαδικασία για όλους τους συμμετέχοντες.

Στη Μονή της Παναγίας στην Παντάνασσα το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται η περιφορά του Επιταφίου γύρω από το μοναστήρι και οι μοναχές ψάλλουν τα Εγκώμια.

Μετά την περιφορά του Επιταφίου, ως είθισται στη Μονή, διαβάζεται μέσα στην εκκλησία μία προφητεία, κατά τη διάρκεια της οποίας, ο νεοκόρος κρατάει μία λεκάνη με νερό και αλεύρι και πλάθει προζύμι.

Το προζύμι μέχρι το πρωί έχει ανέβει με τη Χάρη του Θεού.

Με αυτό ζυμώνει όλο το χρόνο η μοναχή τα πρόσφορα.

Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί οι μοναχές βάζουν σε ένα μεγάλο καλάθι λουλούδια από τον Επιτάφιο και όταν ο ιερέας λέει «..Ανάστα ο Κύριος....», περιφέρεται γύρω από την εκκλησία, σκορπώντας τα λουλούδια παντού.

Το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου οι μοναχές μαζεύονται στις 11 περίπου το βράδυ στην εκκλησία, ενώ πλήθος κόσμου αρχίζει να φτάνει στο μοναστήρι.

Στη συνέχεια και όταν ο ιερέας έχει πει το «Χριστός Ανέστη», όσοι θέλουν μπορούν να καθίσουν στην εκκλησία για να παρακολουθήσουν τη Θεία Λειτουργία μέχρι τις 2 μετά τα μεσάνυχτα.