Στην πραγματικότητα ο Ιωάννης Μεταξάς ήταν πρωθυπουργός και πραγματικός δικτάτορας ήταν ο μονάρχης Γεώργιος Βʼ. Στον Μεταξά είχε εκχωρηθεί η διαχείριση της δικτατορίας κατά τον τρόπο που εκείνος προτιμούσε και είχε προτιμήσει το φασιστικό πρότυπο με ιδεολογήματα παράλληλα του Εθνικοσοσιαλισμού του Χίτλερ.
Η πραγματική εξουσία ήταν στα χέρια του μονάρχη και ο εξωτερικός προσανατολισμός του ήταν αγγλόφιλος με το θρόνο το σταθερό στήριγμα του. Η ελληνική δημόσια ζωή είχε οργανωθεί στα πρότυπα της εθνικοσοσιαλιστικής (Ναζιστικής). Το καθεστώς ονομαζόταν Τρίτος Ελληνικός Πολιτισμός, όπως του Χίτλερ ονομαζόταν Τρίτο Ράιχ. Ο πρωθυπουργός λεγόταν ο αρχηγός όπως ο καγεκελάριος Χίτλερ λεγόταν ο Φύρερ. Ιδεολογικό υπόβαθρο κοινό ο αντικομμουνισμός και η καθαρότητα και ανωτερότητα της φυλής. Η Ελληνική Νεολαία είχε υποχρεωτικά οργανωθεί κατά το υπόδειγμα της Ναζιστικής με στρατιωτική στολή και αξιώματα και τον Χιτλερικό χαιρετισμό. Πολλοί αξιωματούχοι του κράτους και ιδιαίτερα στρατιωτικοί ήσαν γερμανόφιλοι, ιδιαίτερα μετά τις νίκες των Γερμανών του 1939 και 1940 με τις οποίες έγινε κυρίαρχος της Ευρώπης ο Χίτλερ.
Ιδιαίτερα ο Τύπος ήταν αφοσιωμένος στον δικτάτορα και ελεγχόταν απόλυτα απʼ αυτόν. Το ακροατήριο λοιπόν του Μεταξά κατά τη συνέντευξη της 30-10-1940 ήταν πιστό σʼ αυτόν και μάλλον γερμανόφιλο και γιʼ αυτό τα δύο τρίτα της συνέντευξης του καταναλώθηκαν στο να επιχειρηματολογήσει και δικαιολογήσει την επιλογή του καθεστώτος του της απόρριψης της “ουδετερότητας” που απαιτούσε ο Χίτλερ και της στροφής του προς τους Άγγλους. Στην προσπάθεια του αυτή, της δικαιολόγησης της στροφής του, αποκαλύπτει φοβερές αλήθειες αλλά και προσωπικές ιδιότητες που κανείς δεν μπορούσε να υποψιαστεί ότι υπήρχαν.
Ο Ι. Μεταξάς πριν μπει στο θέμα της συνέντευξης προειδοποίησε τους ακροατές ότι και η παραμικρή διαρροή “των μεγάλων πολιτκών μυστικών του” που θα τους αποκαλύψει “θα έχει δια τον υπεύθυνον - και να είσθε βέβαιοι ότι θα ευρεθεί ο υπεύθυνος - τας συνέπειας, τας οποίας πρέπει να έχει σε πόλεμο ζωής ή θανάτου του Έθνους η προδοσία ενός μεγάλου μυστικού”.
Η ειλικρίνεια δεν είναι προσόν των δικτατόρων αλλά όσα αποκάλυψε ο Ι.Μ. και όσα προέβλεψε αποδείχθηκαν αληθινά και προέβλεψε και δυσάρεστα όχι μόνο για τα γερμανόφιλα αυτιά αλλά και για τα αγγλόφιλα όταν προέβλεψε ότι στην τελική νίκη των συμμάχων και της Ελλάδος, θα συμβάλει αποφασιστικά “η μυστηριώδης ανατολή” υπαινισσόμενος προφανώς τη Σοβ. Ένωση την εποχή που ίσχυε το Γερμανορωσικό Σύμφωνο που έστρεψε την αντισοβιετική επιθετικότητα του Χίτλερ εναντίον της Δύσης και κατέληξε στην υποταγή της. Ούτε λοιπόν η διεθνής κατάσταση επέτρεπε τέτοια πρόβλεψη ούτε η πρόβλεψη ήταν ευχάριστη και στα αυτιά των δυτικών. Βέβαια ο Ι.Μ. δεν κατονομάζει τη Σοβ. Ένωση αλλά για το ότι αυτήν εννοεί με τον όρο “Μυστηριώδης ανατολή” δεν υπάρχει αμφιβολία. Ίσως μάλιστα αυτή η πρόβλεψη και η αποκάλυψη των Βρετανικών βλέψεων στην “Κρήτη και τας άλλας νήσους” μαζί με το ενδεχόμενο γερμανόφιλης ή γερμανόφοβης υποτροπής να είχαν συντελέσει ώστε αυτή η συνέντευξη να μείνει τόσα χρόνια στη σκιά. Όταν για πρώτη φορά βγήκε στο φως με το ογκώδες βιβλίο του διάσημου Μεταξικού δημοσιογράφου Θεοφύλακτου Παπακωνσταντίνου το 1971 ήταν ακόμη η δικτατορία των συνταγματαρχών στην πλήρη ισχύ της. Η πολιτική συγγένεια του συγγραφέα με το καθεστώς σε συνδυασμό με τον τίτλο του βιβλίου “Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ”, το κλίμα της εποχής, ο όγκος του βιβλίου και ο επαγγελματικός μου φόρτος ήσαν απωθητικά στοιχεία γνωριμίας μου με το βιβλίο. 10 χρόνια αργότερα, μετά τη μεταπολίτευση, συνάντησα ξανά το κείμενο αυτό του Ι.Μ. στο βιβλίο του Κομνηνού Πυρομάγλου “ο Δούρειος Ίππος” μʼ ένα σχολιασμό μόνο για την πολιτική στροφή του Ι.Μ. ευνοϊκό. Το αντιστασιακό αντικείμενο του βιβλίου, η ιδιότητα του συγγραφέα ως υπαρχηγού του ΕΑΕΣ, το ήθος και η αντικειμενικότητα του συγγραφέα με έκαναν να κοιτάξω πιο προσεκτικά το κείμενο αλλά και πάλι ο φόρτος της επαγγελματικής μου δραστηριότητας δεν επέτρεψε να ασχοληθώ και να εμβαθύνω περισσότερο στο σημαντικότατο αυτό ντοκουμέντο. Το θυμήθηκα πριν δυο χρόνια όταν τα αυθεντικά κείμενα της συνθηκολόγησης των Γερμανών στη βίλλα ΑΡΙΑΔΝΗ στις 10-5-1945, αυτό το αρχείο του Γ. Κάββου, μου αποκάλυψαν τη δολιότητα και τον κυνισμό των Βρετανών στην επιδίωξη τους να Κυπροποιήσουν την Κρήτη. Στην προσπάθεια αναζήτησης τεκμηρίων της ανακάλυψης μου, θυμήθηκα τη συνέντευξη του Ι.Μ. και ξανακοίταξα τα δυο παραπάνω βιβλία αλλά δεν ικανοποίησαν τις ανησυχίες μου όπως επίσης δεν βρήκα στα γνωστά ιστορικά έργα ενασχόληση ανάλογη με τη σημασία του κειμένου. Κάποτε είχα την καλή τύχη να πέσω πάνω στη δεκαεφτάτομη “Γενική Ιστορία των Ελλήνων”. Έκδοση Δ. Απέργη - Κ. Εμμανουήλ και Σια Ο.Ε. Αθήνα 1974 του Σπύρου Μαρκεζίνη. Μου άρεσε η διεισδυτικότητα και η αντικειμενικότητα της και έψαξα γιʼ αυτό που μʼ ενδιέφερε. Το βρήκα στον 13ο τόμο και επιβεβαιώνει την δική μου όψιμη ανακάλυψη αναλύοντας και ερμηνεύοντας αυτό το πολύ σημαντικό και πολυσήμαντο ντοκουμέντο (σελ. 370-373). Ο Μαρκεζίνης χωρίς αμφιβολία θεωρεί ότι ο Ι.Μ. λέγοντας μυστηριώδη ανατολή υπονοεί τη Σοβ. Ένωση. Πιθανότατα εννοεί ο Ι.Μ. τη Σοβ. Ένωση και το καθεστώς της όταν στο ημερολόγιο του την 31 Δεκ. 1940 γράφει: “Άλλαξε μέσα μου η νοοτροπία. Άλλη εκτίμησις των διαφόρων εθνών. Σε τέτοιον αγώνα τα εσωτερικά πολιτεύματα σβήνονται. Ποιό θα μείνει ορθό; Κλείνομε το 1940. Ο Θεός βοηθός”. (Εκδοτική Αθηνών. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ. ΤΟΜ. ΙΕ. Σελ. 430).
