Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Οι υποσχέσεις που δεν έγιναν πράξη

Τα σχέδια που δεν εφαρμόστηκαν

Οι υποψίες για συμφέροντα πίσω από τη “μη λύση”

Σε μάντρα για πρόβατα έχει μετατραπεί το οικόπεδο των 30 στρ. στα Δύο Αοράκια, στο οποίο δαπανήθηκαν 180 εκατ. δρχ. για να δημιουργηθεί ο οικισμός που θα στεγάσει τις οικογένειες των τσιγγάνων που σήμερα ζουν κάτω από τριτοκοσμικές συνθήκες στον καταυλισμό της Ν. Αλικαρνασσοόυ. Η εικόνα αυτή δείχνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την αδυναμία της Πολιτείας να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά ένα κορυφαίο κοινωνικό πρόβλημα, που είναι υπαρκτό για την πραγματικότητα του Ηρακλείου από τη δεκαετία του ʽ80.

Και ενώ όλα έδειχναν στις αρχές του 2000 ότι το πρόβλημα “κλείνει” με την κοινή συμφωνία όλων για τη μεταφορά των τσιγγάνων στα Δύο Αοράκια όπου επρόκειτο να ανεγερθεί ένας πρότυπος οικισμός που θα στεγάσει τους ανθρώπους που ζουν στον καταυλισμό, ο σχεδιασμός “τινάχθηκε” κυριολεκτικά “στον αέρα” το Γενάρη του 2003 όταν η νέα δημοτική Αρχή της Αλικαρνασσού μπλόκαρε την όλη διαδικασία, αντιπροτείνοντας κοινωνική ένταξη.

Κανείς μέχρι σήμερα δεν έχει πάρει την πολιτική ευθύνη για τα χρήματα που δαπανήθηκαν στα Δύο Αοράκια για τον πρότυπο καταυλισμό που σήμερα είναι μαντρί για πρόβατα, ούτε βέβαια για τις απαράδεκτες συνθήκες διαβίωσης των τσιγγάνων στον καταυλισμό.

Ωστόσο από την πλευρά τους οι τσιγγάνοι υποστηρίζουν ότι λύση υπάρχει, αρκεί οι Αρχές να μη φοβηθούν το πολιτικό κόστος. Οπως τονίζει ο πρόεδρος του Παγκρήτιου Συλλόγου Ελλήνων Τσιγγάνων Θανάσης Κατσαρής οι ελπίδες των κατοίκων του καταυλισμού, έχουν κυριολεκτικά “γαντζωθεί” στην επικείμενη συνάντηση που προγραμματίζεται από την Περιφέρεια μέσα στις επόμενες μέρες.

Στη σύσκεψη αυτή, ο ίδιος πρόκειται να παρουσιάσει φωτογραφίες από τον πρότυπο οικισμό των τσιγγάνων στο Δήμο Σοφάδων στη Θεσσαλία, όπου στεγάζονται 85 οικογένειες που ζουν κάτω από ανθρώπινες συνθήκες, με όλες τις αναγκαίες υποδομές και συμβιώνουν ομαλά χωρίς κανένα πρόβλημα με την τοπική κοινωνία.

Οπως εξηγεί ο ίδιος “δεν πρόκειται να σταθεί εμπόδιο σε όσους κατοίκους του καταυλισμού της Ν. Αλικαρνασσού επιλέξουν τη λύση των δανείων, τα οποία έχουν διεκδικήσει αρκετές οικογένειες, αλλά η έγκρισή τους εξακολουθεί να παραμένει σε εκκρεμότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε έγγραφο του υπουργείου Εσωτερικών που φέρει την υπογραφή του υφυπουργού κ. Αθ. Νάκου, αναφέρεται ότι σε πανελλαδικό επίπεδο κατατέθηκαν 15.944 αιτήσεις δανείων. Από αυτές εγκρίθηκαν 5.111 και υπογράφηκαν συμβάσεις για 2.200 περιπτώσεις. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι βρίσκονται “στον αέρα” 13 χιλιάδες αιτήσεις που αναμένεται να εγκριθούν. Αλλα ακόμα και όσοι από αυτούς θα εξασφαλίσουν το δάνειο, τα ποσά που διατίθενται που κυμαίνονται στα 60 χιλ. ευρώ, δεν επαρκούν για να καλύψουν την αγορά ενός σπιτιού. Είναι χαρακτηριστικό επίσης το γεγονός ότι όσοι από εμάς επιχειρήσουν να φύγουν από τον καταυλισμό και να ενοικιάσουν σπίτια δεν τα κατάφεραν. Οταν οι ενοικιαστές μαθαίνουν ότι τα σπίτια τους θέλει να τα διεκδικήσει μια οικογένεια τσιγγάνων, αρνούνται τη μίσθωση. Ετσι απʼ όλες τις πλευρές οδηγούμαστε σʼ ένα αδιέξοδο”.

Το μέλος της Διεθνούς Αμνηστίας κ. Λεωνίδας Δρανδάκης ο οποίος έχει παρακολουθήσει βήμα προς βήμα όλα τα στάδια εξέλιξης του χειρισμού της υπόθεσης των τσιγγάνων, χαρακτηρίζει “κοροϊδία” τα δάνεια και υποστηρίζει ότι η Πολιτεία πρέπει νʼ αναλάβει τις ευθύνες της, για να σωθεί τουλάχιστον η νέα γενιά των ανθρώπων που ζει στον καταυλισμό. Οπως εξηγεί, ο αρχικός σχεδιασμός της μετεγκατάστασης στα Δύο Αοράκια, δεν προέβλεπε μόνο δρόμους, σπίτια και δίκτυα υποδομής. Περιελάμβανε και τη διάθεση 700 εκατ. δρχ. τα οποία επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν για να δημιουργηθούν μια σειρά από υποδομές που θα στήριζαν τη λειτουργία του καταυλισμού. Αυτές αφορούν στη δημιουργία βρεφονηπιακού σταθμού, σχολείου, παροχής ιατρικών υπηρεσιών, ενώ υπάρχει και πρόβλεψη για την αξιοποίηση προγραμμάτων της ΝΕΛΕ.

Ο ίδιος καταλήγοντας σχολιάζει ότι μετά και την εξαγγελία ίδρυσης κόμματος των τσιγγάννων, θα πρέπει να σταθμίσει η Πολιτεία, αν επιθυμεί μια ομάδα κοινωνικού αποκλεισμού να τη μετατρέψει σε μειονότητα.

Με δηλώσεις του στην “Π” ο πρέοδρος του Δημοτικού Συμβουλίου της Ν. Αλικαρνασσού Γ. Γιαουρτάς, υπεραμύνεται των πολιτικών επιλογών της σημερινής δημοτικής Αρχής, τονίζοντας ότι η κοινωνική ένταξη είναι η μόνη λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Οπως σημειώνει, η δημιουργία πρότυπου οικισμού εγκατάστασης των τσιγγάνων θα οδηγήσει στην γκετοποίηση που θα φέρει τραγικές συνέπειες στη συνύπαρξη με την τοπική κοινωνία.

“Πολιτικό φάουλ”, χαρακτηρίζει ο πρώην δήμαρχος Ν. Αλικαρνασσού Γ. Πατεράκης την απόφαση της δημοτικής Αρχής να μπλοκάρει τη μεταφορά των τσιγγάνων του καταυλισμού στα Δύο Αοράκια, αφού είναι η μόνη ρεαλιστική λύση που υπάρχει. Οι άνθρωποι που θα ζουν εκεί θα έχουν σημείο αναφοράς, διεύθυνση με ό,τι αυτό σημαίνει για την οργάνωση της ζωής τους. Η χωροθέτηση της περιοχής έγινε με τρόπο ώστε να μην υπάρχει εμπλοκή όσων ζουν στον καταυλισμό, με τις γειτονικές κατοικίες. Παράλληλα διασφαλίζει ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης για τις 128 οικογένειες των τσιγγάνων που έχει συμφωνηθεί ότι θα εγκατασταθούν εκεί.