Της Άννας Κωνσταντουλάκη

Σχεδόν έξι στις δέκα ελληνικές οικογένειες, χρησιμοποιούν την σωματική τιμωρία, ως μέσο διαπαιδαγώγησης των παιδιών όπως αποδεικνύει έρευνα του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, όμως οι ειδικοί επιμένουν ότι το ξύλο δεν βγήκε από τον Παράδεισο.

Το “όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος”, φαίνεται ότι εφαρμόζουν και οι γονείς στο Ηράκλειο, όμως τα ίδια τα παιδιά λένε ότι το ξύλο δεν τα εμποδίζει να επαναλαμβάνουν τις αταξίες τους, ενώ η τιμωρία που τα ενοχλεί περισσότερο είναι η στέρηση της βόλτας ή του παιχνιδιού.



“Αναποτελεσματικό

το ξύλο”



“Η βία στο σπίτι είναι αναποτελεσματική σίγουρα, υπάρχουν καλύτερες παιδαγωγικές μέθοδοι για το παιδί μας”, λέει στην “Π” ο Παιδοψυχίατρος - διευθυντής του Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής Ηρακλείου Νίκος Μακαρώνας. Ο ίδιος εξηγεί: “Το ξύλο δεν χρειάζεται μέσα στο σπίτι γιατί η όποιας μορφής βία συνήθως αναπαράγεται από το παιδί. Ένα παιδί που μαθαίνει αυτό τον τρόπο τιμωρίας έχει την τάση να τον διαχειρίζεται στην ζωή του ως τρόπο συμπεριφοράς και πειθούς”.

Σύμφωνα με τις επισημάνσεις του παιδοψυχίατρου, υπάρχουν καλύτεροι τρόποι διαπαιδαγώγησης για να μπαίνουν τα όρια που χρειάζεται ένα παιδί και σίγουρα υπάρχουν τιμωρίες παιδαγωγικού χαρακτήρα που δεν περιέχουν καθόλου βία.

Ο κ. Μακαρώνας επισημαίνει ακόμη ότι για να έχουν αποτέλεσμα έχει μεγάλη σημασία να υπάρχει και από τους δύο γονείς σταθερότητα, συνέπεια και ένας κοινός χειρισμός.

“Αν απαιτούμε από ένα παιδί συνέπεια, οφείλουμε πρώτα να την διδάξουμε”.



Τι έδειξε η έρευνα



Όπως διαπιστώθηκε από την έρευνα του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, το ποσοστό χρήσης της σωματικής τιμωρίας επί του συνόλου του δείγματος (591 οικογένειες στην περιοχή της πρωτεύουσας) ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 56,5%.

Μεγαλύτερο είναι το ποσοστό στα αγόρια με 71,3% και μικρότερο στα κορίτσια με 59,7%, ενώ αντίστοιχα, σε σχέση με την ηλικία, τα παιδιά της Α΄Δημοτικού έχουν τριπλάσια πιθανότητα να τιμωρηθούν σωματικά από τα παιδιά της ΣΤ΄Δημοτικού. Επιπλέον, σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, στα παιδιά της προσχολικής ηλικίας το ποσοστό της σωματικής τιμωρίας μπορεί να ξεπεράσει το 90%.

Είναι χαρακτηριστικό ότι 4% των περιπτώσεων των παιδιών που έχουν υποστεί τη σωματική τιμωρία έχουν τραυματιστεί ελαφρά, ενώ το 1,2% έχει υποστεί σοβαρό τραυματισμό.

Ως προς την αποτελεσματικότητα της μεθόδου της σωματικής τιμωρίας, η έρευνα έδειξε ότι το 90% των παιδιών επαναλαμβάνουν την πράξη τους και μάλιστα σε μεγάλο ποσοστό σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Επίσης, παρατηρείται μία αντίφαση, καθώς σε ποσοστό 78% οι γονείς δήλωσαν ότι συμφωνούν να ισχύσει η απαγόρευση της σωματικής τιμωρίας και στη χώρα μας, ενώ το 65,5% τη χρησιμοποιεί ως μέθοδο για την πειθαρχία των παιδιών.

Η ανάλυση, μάλιστα, ανέδειξε ως ισχυρότερο παράγοντα στη χρήση της σωματικής τιμωρίας την αντίληψη ότι η σωματική τιμωρία αποτελεί δικαίωμα των γονιών.

Το Δίκτυο για την πρόληψη και καταπολέμηση της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά, στην διακήρυξή του, σημειώνει ότι:

Η σωματική τιμωρία «παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα των παιδιών, όπως αυτά κατοχυρώνονται από τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, βλάπτει την ψυχική τους ισορροπία, προσβάλλει την προσωπικότητά τους, τα εξοικειώνει με τη βία ως μέσο επίλυσης προβλημάτων και είναι δυνατό να οδηγήσει σε σοβαρές μορφές κακοποίησης”.

Υποστηρίζεται επίσης η ανάπτυξη δράσεων για την πρόληψη και καταπολέμηση της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά. Οι δράσεις αυτές μπορεί να αποσκοπούν στη βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου για την προστασία των παιδιών, ενώ επιδιώκεται η συνεργασία μεταξύ των φορέων που συμμερίζονται τους παραπάνω στόχους με στόχο την εξάλειψη της κοινωνικής και νομικής αποδοχής της σωματικής τιμωρίας των παιδιών στη χώρα μας, ώστε αυτά να διαπαιδαγωγούνται μέσα από το διάλογο και τη συμμετοχή, καθώς και μεθόδους σύμφωνες με τις σύγχρονες παιδαγωγικές επιστήμες. Συντονιστής του Δικτύου, κατά την πρώτη περίοδο της λειτουργίας του, ορίστηκε ο Συνήγορος του Πολίτη, ενώ τα υπόλοιπα ιδρυτικά μέλη είναι: Το υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, το υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, η Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, η Γενική Γραμματεία Επιμόρφωσης Ενηλίκων, το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, το Ινστιτούτο Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης, η Ελληνική Εθνική Επιτροπή UNICEF και η Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία.