Ρεπορτάζ Κατερίνα Μυλωνά
Στην τελευταία του κατοικία συνόδευσαν το Σάββατο το πρωί στο Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά φίλοι, συγγενείς, άνθρωποι της τέχνης και του πολιτισμού καθώς και εκπρόσωποι της πολιτικής ζωής του νομού Ηρακλείου τον Γιώργο Ανεμογιάννη, σκηνογράφο και ιδρυτή του Μουσείου “Νίκος Καζαντζάκης”.
Η είσοδος του ναού γέμισε από τα δεκάδες στεφάνια που κατατέθηκαν στη μνήμη του ανθρώπου που αφιέρωσε τη ζωή του στο ελληνικό Θέατρο, για περισσότερο από 50 χρόνια, και σε ένα σκοπό, να χαρίσει στην Κρήτη ένα μουσείο για το σημαντικότερο Έλληνα συγγραφέα και συγγενή του, το Νίκο Καζαντζάκη.
Πολλοί ήταν εκείνοι που θέλησαν να πουν δυο λόγια αποχαιρετώντας το Γιώργο Ανεμογιάννη, με πρώτο τον Πρόεδρο του νομαρχιακού Συμβουλίου, Μιχάλη Αστρινάκη, εκ μέρους και του νομάρχη, Δημήτρη Σαρρή, που ανέγνωσε το σχετικό ψήφισμα του Ν.Σ.
Στη συνέχεια στον επικήδειό του ο δήμαρχος Ηρακλείου, Γιάννης Κουράκης, ανέφερε ότι «Η πόλη του Ηρακλείου αποχαιρετά σήμερα ένα άξιο τέκνο της που την τίμησε διεθνώς» και πρόσθεσε ότι επρόκειτο για έναν άξιο δημιουργό, ένα ανοιχτόκαρδο άτομο που αγαπούσε τη ζωή και τον άνθρωπο, χάριζε χαρά και αισιοδοξία και ήταν πάντα πρόθυμος να προσφέρει στο κοινό καλό. Δεν απουσίασε ποτέ ψυχικά από το Ηράκλειο και με κάθε ευκαιρία έδειχνε την αγάπη του ενώ ανταποκρινόταν σε κάθε πρόσκληση,» συνέχισε ο δήμαρχος που έκλεισε την ομιλία του τονίζοντας ότι το Γιώργο Ανεμογιάννη χαρακτήριζε η κρητική μαγκιά και «Ο Δήμος υπόσχεται να τιμά πάντα τη μνήμη του.»
Η αναπληρώτρια υπουργός Πολιτισμού, Φάνη Πάλλη- Πετραλιά, έστειλε μήνυμα για τον Ηρακλειώτη σκηνογράφο, όπου ανέφερε ότι το ελληνικό Θέατρο έχασε τον πρωτεργάτη του που υπηρέτησε για περίπου 60 χρόνια με αφοσίωση, πίστη και αυταπάρνηση και προσάρμοσε σε αυτό στοιχεία από την Ευρώπη και την Αμερική.
Ο εκπρόσωπος της Περιφέρειας Κρήτης, κ. Ευστάθιος Τζουανάκης, μετέφερε την επισήμανση του Γενικού Γραμματέα, Σεραφείμ Τσόκα για τη σημαντική προσφορά του Γιώργου Ανεμογιάννη που άφησε τη σφραγίδα του στην τέχνη και τον πολιτισμό.
Ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου, Μάρκος Καραναστάσης, ανέγνωσε το ψήφισμα του Δ.Σ. όπου αναφέρεται η πρόθεση να δοθεί το όνομα του Ανεμογιάννη σε δρόμο της πόλης. Ακόμα, αποφασίστηκε να αποδοθούν τιμές με τη Δημοτική Φιλαρμονική.
Το Γιώργο Ανεμογιάννη αποχαιρέτησε και ο δήμαρχος Νίκου Καζαντζάκη, Ρούσος Κυπριωτάκης, που μίλησε για τη ζωή και το έργο του σκηνογράφου, τονίζοντας ότι «ήταν ένας ακούραστος άνθρωπος που μάγεψε με το λεπτό γούστο του και ανήγαγε την τέχνη του σε επιστήμη, καθιστώντας τον εαυτό του ένα σημαντικό δάσκαλο». Πρόσθεσε ότι παιδιά του ήταν οι παραστάσεις και καμάρι του το Μουσείο “Νίκος Καζαντζάκης”, το οποίο υπήρξε το μεγάλο του όραμα.
Στη συνέχεια, ο πρόεδρος του Δ.Σ., Μάνθος Πολιτάκης, υπογράμμισε ότι με την ίδρυση του Μουσείου πέτυχε την πολιτιστική αναγέννηση της Κρήτης και ανέφερε ότι το όνομά του θα δοθεί στη νέα πλατεία του δήμου “Νίκος Καζαντζάκης”.
Ο εκπρόσωπος του Πολιτιστικού Συλλόγου Μυρτιάς περιέγραψε τις προσπάθειες του Γιώργου Ανεμογιάννη προκειμένου να συλλέξει το απαραίτητο υλικό για την ίδρυση του Μουσείου.
Η Ένωση Φιλολόγων του νομού Ηρακλείου κατέθεσε το ποσό των 100 ευρώ στο Μουσείο “Νίκος Καζαντζάκης” στη μνήμη του εκλιπόντος σκηνογράφου. Χρηματικό ποσό για κοινωφελή σκοπό κατέθεσε και ο Ροταριανός Σύλλογος Γλυφάδας.
Μήνυμα από την πρόεδρο του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, Άννα Φόνσου, ανέφερε ότι ο θάνατός του αποτελεί μεγάλη απώλεια για την τέχνη και τα γράμματα ενώ ένα μέρος του Ιδρύματος το “Σπίτι του Ηθοποιού” θα πάρει το όνομά του.
Η πρόεδρος του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη, κ. Κλεοπάτρα Πρίφτη, ανέφερε ότι ο Γιώργος Ανεμογιάννης ήξερε να δίνεται ολόψυχα, αγαπούσε με πάθος την τέχνη του και είχε την τύχη να αναγνωριστεί εν ζωή. Τέλος, το λόγο πήρε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος, Νίκος Ψιλάκης, ο οποίος υποστήριξε ότι “με το θάνατο του Γιώργου Ανεμογιάννη αποχαιρετάμε μία εποχή, ένα ήθος που χάνεται και ένα Ηράκλειο που δε γνωρίσαμε”.
Δύο λόγια για το Γιώργο Ανεμογιάννη…
Ο Γιώργος Ανεμογιάννης γεννήθηκε το 1916 στο Ηράκλειο, όπου τελείωσε το γυμνάσιο το 1937 και ο πατέρας του αποφάσισε να τον στείλει στη Βιέννη για να σπουδάσει Χημεία. Τον ίδιο όμως τον κατέκτησε η σκηνογραφία και έτσι σπούδασε στο Reinhard Seminar και στη Σχολή Σκηνογραφίας του Πολυτεχνείου της Βιέννης. Μετά από την ολοκλήρωση των σπουδών του έκανε μια έκθεση σκηνογραφίας στην γκαλερί του Στρατηγόπουλου, στη Σταδίου, την οποία επισκέπτονται πολλοί γνώστες, ανάμεσά τους και ο Νίκος Καζαντζάκης, συγγενής μακρινός του πατέρα του. Εκεί, βρέθηκε και η Ελένη Χαλκούση, συνεργάτιδα της Μαρίκας Κοτοπούλη, που την ενημέρωσε για το νεαρό σκηνογράφο.
Έτσι, ξεκίνησε η σχέση του με το Θέατρο και πραγματοποιήθηκε η πρώτη σκηνογραφική του εργασία στην Ελλάδα που έγινε για το θίασο Μαρίκας Κοτοπούλη στις 11 Ιουλίου 1940 με το έργο «Το ταξίδι του κυρίου Περισόν», με σκηνοθέτη τον Κάρολο Κουν. Αυτή η πρώτη του δουλειά ενθουσίασε τους δημοσιογράφους που του χάρισαν θετικές κριτικές.
Με τον ίδιο θίασο συνεργάστηκε σχεδόν αποκλειστικά έως το 1957. Παράλληλα, έκανε τη σκηνογραφία και σχεδίαζε κοστούμια για τους περισσότερους θιάσους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης (Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος), έφτασε να συνεργάζεται ταυτόχρονα με τέσσερις και πέντε θιάσους και μέσα σε ένα χρόνο να ανεβάζει δεκατέσσερα έργα. Μερικά από τα έργα στα οποία συμμετείχε εκείνη την εποχή ήταν οι μουσικές κωμωδίες «Ταξίδι του γάμου», «Αλάτι και πιπέρι», «Το φάντασμα του Μετροπόλ» και «Μια μικρή περιπέτεια». Τη δεκαετία του ΄50 ασχολείται με την επιθεώρηση. Η χρυσή εποχή του «Ακροπόλ», με τις φαντασμαγορικές επιθεωρήσεις, σφραγίζεται από το όνομά του. Η αρχή γίνεται το '55, με το «Γυναίκες και λουλούδια». Συνεργάστηκε με τα μεγαλύτερα ονόματα στο χώρο του Θεάτρου, όπως το Λογοθετίδη, την Ίλυα Λυβικού και την Κυβέλη.
Ο Ανεμογιάννης υπήρξε εφευρετικός καλλιτέχνης που κατόρθωνε να δημιουργεί «ατμόσφαιρα» και πειθώ, χρησιμοποιώντας ευτελή υλικά και ακριβείς συνδυασμούς χρωμάτων. Ήταν ο πρώτος Έλληνας σκηνογράφος που επέβαλε το ζωγραφικό σκηνικό σε μια εποχή που κυριαρχούσε στη σκηνή των θεάτρων η κατασκευή κτιστών σκηνικών. Υπήρξε ικανότατος στη χρήση των φωτιστικών εφέ ως συντελεστών θεατρικής μαγείας.
Εκείνο που τον κάνει τόσο ξεχωριστό για την ιστορία της Κρήτης και ιδιαίτερα του Ηρακλείου είναι η ίδρυση του Μουσείου Νίκου Καζαντζάκη. Όταν κάποια στιγμή επισκέφτηκε το Ιστορικό Μουσείο Καζαντζάκη είδε μία χειρόγραφη διαθήκη του που ανέφερε την επιθυμία του να πραγματοποιηθεί ένα μουσείο στο πατρικό του σπίτι. Γνωρίζοντας ότι είχαν κοινή καταγωγή, από τους Βαρβάρους, απέκτησε την πλήρη κυριότητα του πατρικού του και έπειτα το παραχώρησε στην κοινότητα με τη συμφωνία να μετατραπεί σε μουσείο.

