Ερευνα του καθηγητή Γιώργου Πιπερόπουλου

Οι νέοι άνθρωποι επιθυμούν να αλλάξουν τον κόσμο, παρουσιάζουν τάση φυγής από την καθημερινότητα, νιώθουν έντονα την ανάγκη φιλίας και έρωτα, ενώ παράλληλα, αποδίδουν μεγάλη σημασία στο τρίπτυχο πατρίς-θρησκεία-οικογένεια.

Αυτό προέκυψε από έρευνα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας με επικεφαλής τον δρ. Κοινωνιολογίας-Ψυχολογίας καθηγητή Επικοινωνίας και πρόεδρο στο Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας κ. Γιώργο Πιπερόπουλο, ενώ τη στατιστική επεξεργασία των στοιχείων πραγματοποίησε ο Πάνος Πιπερόπουλος, διδάκτωρ του μάνατζμεντ του Πανεπιστημίου Κεντ της Αγγλίας.

Στην έρευνα που έγινε στη διάρκεια του τρέχοντος ακαδημαϊκού έτους, πήραν μέρος πολλοί φοιτητές από την Κρήτη. Πιο συγκεκριμένα, 320 πρωτοετείς φοιτητές και φοιτήτριες του Πανεπιστημίου Μακεδονίας ηλικίας 18-20 ετών με αναλογία αγοριών-κοριτσιών σχεδόν 1 προς 1 και καταγωγή που καλύπτει πόλεις όπως Αγρίνιο, Αλεξανδρούπολη, Βόλο, Λάρισα, Καστοριά, Καλαμάτα, την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα κλήθηκαν να απαντήσουν ανώνυμα ένα ερωτηματολόγιο με δέκα ημιτελείς φράσεις και επίσης να κατατάξουν κατά σειρά προτεραιότητας τα προβλήματα που τους απασχολούν περισσότερο (όπως δίνονται παρακάτω).

1) χαίρομαι όταν... 2) κοιτάζω μέσα μου και... 3) Αν μπορούσα... 4) Γενικά με τους ανθρώπους... 5) Οι σημαντικοί θεσμοί είναι για μένα... 6) Δέκα χρόνια από σήμερα... 7) Ο πραγματικός έρωτας... 8) Υποφέρω επειδή... 9) Η αποτυχία... 10) Επαγγελματικά. Τα προβλήματα που με απασχολούν περισσότερο είναι...

Η συγκεκριμένη έρευνα με τη σπουδάζουσα νεολαία αποτελεί μια συνεχιζόμενη προσπάθεια που ξεκίνησε πριν 14 χρόνια και σκοπό έχει την καταγραφή υποσυνείδητων τάσεων των ατόμων που συμμετείχαν.

Μια πρώτη ανάγνωση των απαντήσεων πιστοποιεί ότι και τη φετινή χρονιά φοιτητές και φοιτήτριες εκπροσωπούν και εκφράζουν αρκετά παραδοσιακές θέσεις ενώ θα ήταν αναμενόμενο το άκρως αντίθετο.

Οι απαντήσεις στα ερωτήματα διαμορφώθηκαν ως εξής:

Στην πρώτη ερώτηση (χαίρομαι όταν...) φοιτητές και φοιτήτριες καθώς χαίρονται την επιτυχία των στόχων τους μοιάζει να απολαμβάνουν τις αξίες της οικογένειας, της φιλίας, της καλής παρέας.

Στη δεύτερη ερώτηση (κοιτάζω μέσα μου και...) τα άτομα διαπιστώνουν ότι έχουν προτερήματα και ελαττώματα, ότι τους τρομάζει το χάος της ανθρώπινης ψυχής, ότι παρά το νεαρό της ηλικίας τους έκαναν πολλά λάθη στη ζωή τους, αλλά και ότι αισθάνονται ικανοποιημένοι με αυτό που είναι ή με αυτά που έχουν κάνει. Ζούμε στην εποχή της ψυχοκοινωνικής αναζήτησης και για πολλά παιδιά η αναγνώριση τους “ποιός ή ποια είμαι” έχει ζωτικά μεγάλη σημασία.

Στην τρίτη ερώτηση (αν μπορούσα...) ΔΕΝ εντυπωσιάζει τόσο ο ρομαντισμός του τύπου “θα διόρθωνα τον κόσμο” ή ακόμη “θα φρόντιζα να υπάρχει παντού ειρήνη” όσο οι αναφορές στη ΦΥΓΗ που είναι φέτος 39% για τα κορίτσια (πέρσι και πρόπερσι ξεπερνούσαν το 40%) είναι 21% για τα αγόρια (ενώ πέρσι ήταν κάτω από το 20%), η σφοδρή επιθυμία για αλλαγή της κοινωνίας κυμαίνεται στο 40% σε αγόρια και κορίτσια ενώ οι αναφορές σε αλλαγές της προσωπικής ζωής και της προσωπικότητας είναι όπως και πέρσι 40% στα αγόρια και 22% για τα κορίτσια (πέρσι ήταν κάτι λιγότερο από 20%).

Η τέταρτη ερώτηση (γενικά με τους ανθρώπους...) βοηθά τις “προβολές” υποκειμενικών αναγκών. Μια πληθώρα απαντήσεων περιστρέφεται στον άξονα της επικοινωνίας και των γνωριμιών αλλά είναι εντυπωσιακό ότι οι μισοί σχεδόν φοιτητές και φοιτήτριες βλέπουν τους ανθρώπους, “εγωιστικούς, φίλαυτους, άπληστους” και μόνο σε ένα μικρό ποσοστό “... καλούς”. “Οι άνθρωποι μας απογοητεύουν, μας κουράζουν, είναι αδιάφοροι ή μας αφήνουν αδιάφορους...”

Στην πέμπτη ερώτηση (οι 4 σημαντικοί θεσμοί είναι για μένα...) το 60% των ερωτηθέντων αναφέρονται στην ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ, την ΠΑΙΔΕΙΑ, την ΘΡΗΣΚΕΙΑ και την ΠΑΤΡΙΔΑ ενώ ανάμεσα στους υπόλοιπους εμφανίζονται μαζί με την οικογένεια, την παιδεία και τη θρησκεία και το ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ (;) η ΦΙΛΙΑ (;) ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ (;) ο ΕΡΩΤΑΣ. Δεν λείπουν και οι αναφορές στον ΘΡΥΛΟ και τον ΠΑΟΚ!

Στην έκτη ερώτηση (Δέκα χρόνια από σήμερα...) όπως και στην δέκατη ερώτηση (επαγγελματικά...) υπάρχουν απαντήσεις όπου είναι εντυπωσιακή η ταύτιση απόψεων ανάμεσα σε φοιτητές και φοιτήτριες που δηλώνουν ότι “θα κοιτάζω πίσω και θα χαίρομαι για όσα πέτυχα...” ή πάλι εντυπωσιακός ο προβληματισμός του τύπου “καθώς περνούν τα χρόνια αναρωτιέσαι αν τελικά υπάρχει κανένα νόημα σε όλα αυτά...” Αλλά υπάρχει και η αντιστάθμιση στην απάντηση του φοιτητή που δηλώνει “... θα έχω μάθει περισσότερα για μένα, τη ζωή και τους ανθρώπους” και της φοιτήτριας που έγραψε... “έχω την αίσθηση ότι θα έχω ολοκληρωθεί ως άτομο, εργαζόμενη και μητέρα...”

Για φοιτητές και φοιτήτριες η χαρά επικεντρώνεται στα μαθήματα και τις σχέσεις ανάμεσα στα δύο φύλα και μοιάζει να περιστρέφονται σε θέματα οικογένειας και συγγενεών. Και φαίνεται να υπάρχει σαφής αντιστοιχία ανάμεσα στην πέμπτη ερώτηση και στην ένατη και δέκατη ερώτηση όπου τα άτομα ζητήθηκε να σχηματίσουν πρόταση που αρχίζει “... απέτυχα...” και με το “... υποφέρω επειδή...”.