Η θητεία του Βοϊτίλα δεν ξεκίνησε και με τους καλύτερους οιωνούς. Βαριά ήταν η υποψία πως ο προκάτοχος του Ιωάννης Παύλος ο 1ος, κατά κόσμον Αλμπίνο Λουτσιάνι, δολοφονήθηκε προκειμένου να καταστεί δυνατή η αναρρίχηση στον παπικό θρόνο του Βοϊτίλα. Η ουσία είναι ότι, είτε με σκοτεινό είτε με φυσιολογικό τρόπο, στο θρόνο της Αγίας Έδρας ανεβαίνει μια κορυφαία πολιτική φυσιογνωμία. Ο Κάρολ Βοϊτίλα, μέχρι στιγμής τρίτος μακροβιότερος στο θρόνο από τους 246 Πάπες της δισχιλιετούς ιστορίας της Καθολικής Εκκλησίας, με την πολιτική δράση του αναδεικνύεται μεταξύ των μεγαλυτέρων από τους πάπες των τελευταίων αιώνων. Ήταν τόσο δυνατός που γλίτωσε και από απόπειρα δολοφονίας του ,από τον ακροδεξιό Τούρκο Αλί Αγκτσά, στις 13 Μαρτίου 1981, με εμφανή πολιτικά κίνητρα αλλά χωρίς ποτέ να αποδειχτεί αν κρύβονταν άλλοι πίσω από την απόπειρα και ποιοι ήταν αυτοί.

Ήταν Δευτέρα, 16 Οκτωβρίου 1978. Ώρα 6.20 το απόγευμα. Λευκός καπνός βγήκε από την καμινάδα της Καπέλα Σιξτίνα στη Ρώμη. Ο αρχηγός της ελβετικής φρουράς του Βατικανού ξεκλειδώνει τους καρδινάλιους και ανοίγει διάπλατα την εξωτερική πύλη.

«Habemus papam - έχουμε Πάπα» αναγγέλλει urbi et orbi (στην πόλη και στον κόσμο) ο αρχιτελετάρχης καρδινάλιος. Έτσι άρχισε η μακρά παπική θητεία του πολωνού Κάρολ Βοϊτίλα, του πάπα Ιωάννη Παύλου του 2ου. Για πρώτη φορά έπειτα από 456 χρόνια, από το 1522 για την ακρίβεια, οπότε πάπας είχε αναδειχτεί ο Ολλανδός Αδριανός ο 6ος, ο οποίος μάλιστα καθόλου δεν μακροημέρευσε αφού πέθανε το 1523, η Καθολική Εκκλησία αποκτά πάπα που δεν είναι Ιταλός. Κι έμεινε στο θρόνο για περισσότερα από 26 χρόνια.



Τα κριτήρια



Ο μακαριστός Πάπας ήταν εκείνος που όσο κανένας άλλος επέτυχε να υλοποιήσει τα σχέδια των υποστηρικτών του. Το Βατικανό, άλλωστε, εκλέγει τον Πάπα όχι μόνο με θρησκευτικά κριτήρια, πράγμα που είναι εύκολο γιατί πάντα έχει πολλούς υποψηφίους με παραπλήσιες αντιλήψεις, αλλά συχνά και με πολιτικά κριτήρια. Στις κρίσιμες μάλιστα πολιτικές περιόδους διεθνών αναταραχών ή σημαντικών αλλαγών στους συσχετισμούς δυνάμεων στην παγκόσμια σκηνή έχει αποδειχτεί ότι όχι μόνο υπερτερούν τα πολιτικά κριτήρια αλλά επιπλέον ότι οι καρδινάλιοι του κονκλαβίου που εκλέγει τον πάπα επιδεικνύουν εξαιρετική ικανότητα πρόβλεψης προς τα πού κινείται η διεθνής κατάσταση και επιλέγουν Πάπα που να μπορεί να εκφράσει πρωτοποριακά αυτήν τη νέα τάση. Κατά το Μεσοπόλεμο, π.χ. όταν κενώθηκε η παπική έδρα το 1939, εξέλεξαν Πάπα τον Πίο τον 12ο, ο οποίος υπήρξε τόσο φιλοναζιστής ώστε το Βατικανό έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη φυγάδευση από την Ευρώπη πάμπολλων ναζί εγκληματιών πολέμου, ακόμη και κάποιων από τους πλέον εξέχοντες. Αντίθετα, το 1956, παρά το γεγονός ότι τους περισσότερους καρδινάλιους τους είχε ορίσει ο Πίος ο 12ος και φυσικά είχε επί- λέξει κυρίως ομοϊδεάτες του και παρά το γεγονός ότι ακόμη μαινόταν ο ψυχρός πόλεμος Δύσης- Ανατολής, αυτοί οι καρδινάλιοι είχαν τη διορατικότητα να προβλέψουν την επερχόμενη ύφεση και να εκλέξουν Πάπα τον Ιωάννη τον 23ο, άνθρωπο αφοσιωμένο στην υπόθεση της ειρήνης και πολύ προοδευτικό για τα δεδομένα του προκαθημένου της Καθολικής Εκκλησίας, ο οποίος αναδεικνύεται στον πιο αγαπητό Πάπα του 20ού αιώνα. Ο διάδοχος του από το 1963 ως το 1978, ο Παύλος ο 6ος, επιλέγεται να είναι το ίδιο δραστήριος και φιλειρηνικός στη διεθνή σκηνή - είναι ο πρώτος πάπας που φτάνει μέχρι του σημείου να συναντήσει τον Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα στην Ιερουσαλήμ στις 5 Ιανουαρίου 1964, πρώτη συνάντηση Πάπα-Πατριάρχη μετά το 1438!

Το 1978, που πεθαίνει ο Παύλος ο 6ος, η ύφεση είναι ακόμη κυρίαρχη πολιτική τάση. Μόλις πριν από τρία χρόνια, το 1975, έχει φτάσει στον κολοφώνα της με τη Συνδιάσκεψη του Ελσίνκι, που επισφραγίζει την προσέγγιση Ανατολής-Δύσης. Στις ΗΠΑ κυβερνά ο δημοκρατικός Τζίμι Κάρτερ, στην Αγγλία βρίσκονται στην εξουσία οι Εργατικοί, στη Δυτική Γερμανία κυβερνούν οι σοσιαλδημοκράτες του Χέλμουτ Σμιτ. Έχει, επίσης, διαφανεί ότι και στη Γαλλία, στην Ισπανία, ακόμη και στην Ελλάδα, οι σοσιαλιστές ετοιμάζονται να πάρουν στις επόμενες εκλογές την εξουσία για πρώτη φορά στη μεταπολεμική Ιστορία. Όμως, οι καρδινάλιοι του Βατικανού βλέπουν μακρύτερα. Οσμίζονται ότι η πολιτική κατάσταση

θα αλλάξει στις σημαντικότερες ώρες και έτσι επιλέγουν τον Κάρολ Βοϊτίλα. Λυσσαλέος αντικομμουνιστής, φανατικά φιλοαμερικανός, φίλος των ακροδεξιών δικτατόρων, ακραία αντιδραστικός στα κοινωνικά θέματα, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ο 2ος αναδεικνύεται σε προάγγελο και πρωταγωνιστή μιας νέας εποχής, η οποία σηματοδοτεί τη στροφή προς έναν πολιτικό Μεσαίωνα. Σε ένα χρόνο μετά την εκλογή του Πάπα, στην Αγγλία εκλέγεται η ακροδεξιά Μάργκαρετ Θάτσερ. Σε έναν ακόμη χρόνο ακολουθεί στις ΗΠΑ ο ομοϊδεάτης της Ρόναλντ Ρίγκαν, σε δυο χρόνια αρχίζει η ατελείωτη βασιλεία του δεξιού Χέλμουτ Κολ στη Δ. Γερμανία.

Οι βιογράφοι του επισημαίνουν πως ο Πάπας Βοϊτίλα δεν περιμένει αυτές τις πολιτικές αλλαγές για να δραστηριοποιηθεί. Προηγείται. Το πρώτο του κιόλας ταξίδι στο εξωτερικό, τον Ιανουάριο του 1979, είναι μνημειώδες. Είναι ο πρώτος Πάπας που επισκέπτεται το Μεξικό, χώρα όπου το κράτος μισεί την εκκλησία από την εποχή της επανάστασης. Εκεί γίνεται η Τρίτη Επισκοπική Διάσκεψη της Λατινικής Αμερικής και ο Πάπας πηγαίνει για να εξαπολύσει ολομέτωπη επίθεση εναντίον της Θεολογίας της Απελευθέρωσης. Η Θεολογία της Απελευθέρωσης αποτελεί μια τάση που συγκροτείται από επισκόπους και παπάδες της Καθολικής Εκκλησίας με αντιδικτατορικό φρόνημα, οι οποίοι συμπαρατάσσονται με το λαό που υποφέρει και όχι με τους δικτάτορες. Ο Βοϊτίλα καταδικάζει, πιέζει, καθαιρεί τους εκπροσώπους αυτού του ρεύματος και τελικά το διαλύει. Φίλοι του πάπα είναι ο Πινοτσέτ της Χιλής, ο Βιδέλα της Αργεντινής, ο Μάρκος των Φιλιππίνων, ο Μομπούτου του Ζαΐρ, ο Ομπιάνγκτης Ισημερινής Γουϊνέας και άλλοι στυγνοί ανά την υφήλιο δικτάτορες.

Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ο 2ος δεν αρκέστηκε στα λόγια. Το Τάιμ περιγράφει αποκαλυπτικά την πρακτική συνεισφορά του στην υπονόμευση και ανατροπή του πολωνικού καθεστώτος μέσω της βοήθειας στο αντικαθεστωτικό συνδικάτο Αλληλεγγύη του Λεχ Βαλέσα.