Στους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες, πήραν μέρος 241 αθλητές από 14 χώρες. Ηταν όλοι άντρες.

Την πρώτη μέρα, στις 25 Μαρτίου (σύμφωνα με το παλιό ημερολόγιο) έγινε το προκριματικό αγώνισμα του δρόμου των 100 μ. και ο τελικός στο άλμα εις τριπλούν, στο οποίο αναδείχτηκε νικητής ο Αμερικανός Κόνολι. Οι επίσης Αμερικανοί Μπεργκ και Γκάρετ, νίκησαν στο δρόμο των 100 μ. και στη σφαιροβολία και δισκοβολία αντίστοιχα.

Ο πρώτος Ελληνας ολυμπιονίκης, ήταν ο Ιωάννης Μητρόπουλος στους κρίκους, την τέταρτη μέρα των Αγώνων. Εγιναν επίσης αγώνες γυμναστικής, άρσης βαρών, πάλης, τένις, σφαιροβολίας. Χρυσοί ολυμπιονίκες αναδείχθηκαν επίσης ο Ν. Ανδριακόπουλος στην αναρρίχηση επί κάλω, ο Π. Καρασεβδάς στη σκοποβολή με τουφέκι στα 200 μ., ο Ι. Φραγκούδης στη σκοποβολή με πιστόλι στα 35 μ. και ο Γ. Ορφανίδης στη σκοποβολή με τουφέκι στα 300 μ.

Η πέμπτη μέρα των Αγώνων επεφύλαξε για τους Ελληνες μια έκρηξη χαράς. Ο Σπύρος Λούης, ένας νερουλάς από το Μαρούσι, χωρίς καμία εξάσκηση στο τρέξιμο, κέρδισε το Μαραθώνιο δρόμο σε χρόνο 2 ώρες 58’ και 50’’. Το αγώνισμα αυτό δεν υπήρχε στην αρχαιότητα και εντάχθηκε στους πρώτους διεθνείς Ολυμπιακούς Αγώνες ύστερα από πρόταση του Γάλλου ακαδημαϊκού M. Breal. Από την έκδοση “Το Πνεύμα και το Σώμα” του ΥΠΠΟ, διαβάζουμε: “Οι συμμετέχοντες στο αγώνισμα διανυκτέρευσαν στο Μαραθώνα και ξεκίνησαν την επομένη το μεσημέρι από το σημείο εκκίνησης, που ήταν η γέφυρα του Μαραθώνα. Ως το Πικέρμι προηγείτο ο Γάλλος Lérmusiaux και τον ακολούθησαν ο Αυστραλός Flack και ο Ούγγρος Kellner. Η αλλαγή σ’ αυτή τη διάταξη έγινε μετά τους Αμπελοκήπους, δηλαδή στο 34ο χιλιόμετρο της πορείας. Ο Λούης από αυτό το σημείο άρχισε να προηγείται και έφθασε πρώτος στη Ριζάρειο Σχολή. Την είδηση της νίκης του Σπύρου Λούη έφερε στο Στάδιο ο αφέτης του Μαραθώνιου δρόμου. Ολοι όρθιοι περίμεναν την άφιξη του Ελληνα νικητή. Ο Λούης, ύστερα από λίγα λεπτά, εισήλθε στο Στάδιο κατάκοπος και ηλιοκαμένος. Ακολούθησε τροχάδην το δεξιό σκέλος του στίβου κατευθυνόμενος προς τους βασιλικούς θώκους. Ο διάδοχος Κωνσταντίνος και ο βασιλόπαις Γεώργιος συνέτρεξαν μαζί του έχοντάς τον στο κέντρο ώσπου έφθασαν μποροστά στο βασιλιά Γεώργιο, ο οποίος όρθιος χαιρέτησε συγκινημένος τον ολυμπιονίκη. Οι βασιλοπαίδες μαζί με τον πρίγκιπα Νικόλαο σήκωναν το νικητή στο θριαμβευτικό του γύρο. Στον ιστό είχε ήδη ανεβεί ο αριθμός 17 του νικητή, η Φιλαρμονική έπαιζε τον εθνικό ύμνο, το Στάδιο είχε γεμίσει με ελληνικές σημαίες και το πλήθος ζητωκραύγαζε”.

Ο Σπύρος Λούης, εμφανίστηκε τη δέκατη μέρα των Αγώνων για την απονομή, φορώντας φουστανέλα. Οταν ανέβηκε στην εξέδρα, το Στάδιο συγκλονίστηκε. Οι 70.000 θεατές κουνούσαν μαντήλια και σημαίες, ενώ άφησαν περιστέρια να πετάξουν πάνω από την κονίστρα.