Από πού κρατάει η σκούφια του ποδοσφαίρου, αυτού του αθλήματος που συγκινεί δισεκατομμύρια ανθρώπων σε όλο τον κόσμο; Ενός αθληματος που μπορεί να βγάλει στους δρόμους πολίτες όλων των ηλικιών και όλων των τάξεων;
Ποιες είναι οι ριζες του ‘κοινωνικού φαινομένου’ που έχει τη δυνατότητα να ενώσει ένα ολόκληρο λαό και να τον κάνει να τραγουδά τον εθνικό του ύμνο;
Το ποδόσφαιρο ,που σήμερα έχει πάρει διαστάσεις για τις οποίες έχουν επιχειρήσει να δώσουν ερμηνείες κορυφαίοι κοινωνιολόγοι και σημειολόγοι όπως ο Ουμπέρτο Έκο, ξεκίνησε από την Αγγλία. Μιλάμε για τη σημερινή μορφή του. Διότι ποδόσφαιρο(κάτι στρογγυλό που το κλώτσαγαν…) με την ευρεία έννοια φαίνεται πως έπαιζαν και οι δικοί μας πρόγονοι, αλλά και άλλοι λαοί όπως οι Κινέζοι, οι Ιάπωνες, οι Ρωμαίοι αργότερα, ακόμη και οι Βερβερίνοι!
Σε ένα έγγραφο του 1004 προ Χριστού ο Μουσαράκι κάνει λόγο για ένα παράξενο παιχνίδι που παιζόταν στην άπω Ανατολή και το οποίο έμοιαζε πολύ με το αρχαιοελληνικό «επίσκυρο» ή την απόρραξι». Στην Κίνα, στη διάρκεια της δυναστείας Τσου Χου, το ποδόσφαιρο ήταν ένα είδος άσκησης των στρατιωτών.
ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Επαμεινώνδας Πανάς προσθέτει και την «Φαινίνδα». Μάλιστα επικαλείται τον Περικλή που στον Επιτάφιό του και πιο συγκεκριμένα στο εγκώμιο που πλέκει για τους νεκρούς στρατιώτες, δείχνει τη ζωή του Αθηναίου σε ώρες ειρήνης: “Αλλ’ επί πλέον επρονοήσαμεν κατά πολλούς τρόπους και δια την ανάπαυσιν του πνεύματος από τους κόπους. Διότι έχομε και αγώνας και ιεράς πανηγύρεις καθιερωμένας καθ όλον το έτος και κατοικίας ευπρεπείς. Και η καθημερινή τέρψις, την οποία ποριζόμεθα από αυτάς, αποδιώκει τας μερίμνας της ζωής”
Θέλοντας να δείξει ότι είχαν επινοήσει διάφορους τρόπους οι Ελληνες για να ξεκουράζονται… Αναφέρεται μάλιστα σε ένα μαρμάρινο ανάγλυφο, που βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών, παριστάνει έναν Αθηναίο αθλητή (θα μπορούσαμε να τον ονομάσουμε με τη σημερινή διάλεκτο ποδοσφαιριστή) που παίζει μπάλα έχοντας τα χέρια του προς τα πίσω, γιατί προφανώς δεν επιτρεπόταν να πιάσει με τα χέρια του την μπάλα.
Ο Αντιφάνης (388-311 π.X.), ο Όμηρος, ο Πολυδεύκης, αλλά και ο Γαληνός (180 μ.Χ) αναφέρονται στη «Φαινίνδα», ένα παιχνίδι με μπάλα.
Το παιχνίδι, που παιζόταν επίσης με μπάλα και δύο αντίπαλες ομάδες, ήταν γνωστό ως «Επίσκυρος» και θα ταίριαζε πολύ με ένα μείγμα ποδοσφαίρου και ράγκμπι. Στην πραγματικότητα πάντως είναι πιο κοντά στο εγγλέζικο ράγκμπι παρά στο ποδόσφαιρο που ξέρουμε σήμερα.
Και τα δύο αυτά παιχνίδια προηγήθηκαν –με πρωτοπόρο τη «Φαινίνδα»- του ρωμαϊκού παιχνιδιού “Χαρπάστουμ” (Harpastum)( Στη Νορμανδία την ίδια εποχή συνήθιζαν να παίζουν και το «σουλ» ένα παιχνίδι με δερμάτινη μπάλα που παιζόταν κυρίως στα Χριστούγεννα και την Καθαρά Δευτέρα , στο οποίο ο αριθμός των παικτών ήταν απεριόριστος και οι κανόνες του παιχνιδιού ήταν ασαφείς)
Το 15ο αιώνα, στη Φλωρεντία, αναβιώνει το ρωμαϊκό παιχνίδι “Χαρπάστουμ”. Στις 10 Ιανουαρίου του έτους 1491 γίνεται ο πρώτος αγώνας μεταξύ δύο ομάδων, ενώ το έτος 1555 δημοσιεύονται οι κανόνες του παιχνιδιού «Calcio».
Το παιχνίδι που έπαιζαν οι Άγγλοι την «καθαρή εβδομάδα» ήταν ένα είδος «ποδοσφαίρου του όχλου». Αλλά τα πράγματα δεν ήταν καθόλου εύκολα στην αρχή για την καθιέρωση του ποδοσφαίρου. Το 1314 ο δήμαρχος του Λονδίνου, με προκήρυξή του, απαγόρευσε να παίζεται το «ποδόσφαιρο του όχλου» μέσα στην πόλη, λόγω του ότι προκαλούσε ταραχές.
Καθοριστικό στην ιστορία του αγγλικού ποδοσφαίρου ήταν όταν ,στις αρχές του 19ου αιώνα, το ποδόσφαιρο μπήκε για πρώτη φορά στα σχολεία της Αγγλίας. Ιστορικά δεδομένα που αναφέρονται στην ανάπτυξη του ποδοσφαίρου στην Αγγλία, δείχνουν ότι στο φημισμένο κολλέγιο του Ήτον είχαν καθιερωθεί κανόνες, από το έτος 1815, που σημαίνει ότι μέχρι τότε δεν υπήρχαν κανονισμοί στο αγγλικό ποδόσφαιρο.
Τριάντα χρόνια μετά την προσπάθεια θέσπισης κανονισμών στο Ήτον, συγκεντρώθηκαν, το έτος 1848, φοιτητές του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ και μαθητές από διάφορα σχολεία προκειμένου να καθιερώσουν κανόνες του παιχνιδιού, οι οποίοι να είναι αποδεκτοί από όλους. Το 1855 έγινε η πρώτη ομάδα στην Αγγλία, είναι η «Σέφιλντ Γιουνάιτεντ» που παίζει ακόμη και σήμερα στις εθνικές κατηγορίες της Αγγλίας.
Στις 26 Οκτωβρίου 1863, έντεκα ομάδες του Λονδίνου καθώς και σχολεία έστειλαν αντιπροσώπους τους στο καπηλειό Freemason (Freemason’s Tavern).
Στόχος των αντιπροσώπων ήταν η καθιέρωση κοινών κανόνων παιχνιδιού, αποδεκτών από όλες τις ομάδες.
Η συνάντηση εκείνη έθεσε ταυτόχρονα και τις βάσεις για τη δημιουργία της Αγγλικής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου.
Στις 8 Δεκεμβρίου 1863 διαχωρίστηκε στην Αγγλία το ποδόσφαιρο από το ράγκμπι και ο πρώτος διεθνής αγώνας ποδοσφαίρου έγινε στα 1872 μεταξύ της Αγγλίας και της Σκωτίας.
Η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (FIFA) ιδρύθηκε το 1904 και έχει την έδρα της στην Ζυρίχη της Ελβετίας. Στην Ελλάδα, το ποδόσφαιρο έκανε την πρώτη εμφάνιση του στα τέλη του 19ου αιώνα και τα πρώτα ποδοσφαιρικά σωματεία ιδρύθηκαν τότε, ενώ η Ελληνική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (Ε.Π.Ο) ιδρύθηκε το 1926 και έκτοτε είναι μέλος της FIFA.
ΠΗΓΕΣ:
*Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοφαίρου
*Εγκυκλοπαίδεια Δρανδάκη
*Επαμεινώνδας Πανάς Πρόεδρος του Τμήματος Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
*Τα αθλήματα, ΓΓΑ
