Της Αννας Κωνσταντουλάκη

Τον μύθο που θέλει την Ελλάδα να έχει ένα από τα πιο προβληματικά συστήματα υγείας που ταλαιπωρούν με μεγάλες αναμονές και καθυστερήσεις τους ασθενείς, καταρρίπτει με συνέντευξή του στην “Π” ο ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής και Προγραμματισμού Υγείας του Πανεπιστημίου Κρήτης Τάσος Φιλαλήθης. Ο καθηγητής συγκρίνει την περίθαλψη στη χώρα μας με άλλες ευρωπαϊκές χώρες και την Αμερική, σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι, ενώ για παράδειγμα στο Ηράκλειο ο ασθενής περιμένει έως και 1 χρόνο για επέμβαση καταρράκτη, στην Αγγλία ή τη Σουηδία η αναμονή για την εγχείρηση φθάνει τα 6 χρόνια. Προϋπόθεση να έχεις εγχειρηθεί στο ένα μάτι (με αναμονή 6 εβδομάδων) και να βλέπεις απʼ αυτό. Τα 2-3 χρόνια φτάνει και η αναμονή για επεμβάσεις όπως είναι η αρθροπλαστική ισχύου ή η επέμβαση κοίλης και άλλα μη επείγοντα περιστατικά. “Να γκρινιάζουμε αλλά όχι τόσο πολύ, γιατί αλλού είναι χειρότερα” σχολιάζει ο κ. Φιλαλήθης, ο οποίος μάλιστα προσθέτει ότι “ πολλοί βρίσκουν τρόπους να παρακάμψουν τη σειρά τους και να μπουν κατά προτεραιότητα στο χειρουργείο”.

Αμερική: Η ασφάλεια υγείας εξαρτάται άμεσα από τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες και είναι ευθύνη του πολίτη να πληρώσει ή της επιχείρησης στην οποία εργάζεται. Οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν δεσμευθεί με συμβόλαια που καλύπτουν ασφαλιστικά τους υπαλλήλους τους. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι σε μικρές επιχειρήσεις ή οι αυτοαπασχολούμενοι μένουν εκτός συστήματος υγείας αφού δεν μπορούν να πληρώσουν για ιδιωτική ασφάλεια. Οι άποροι και οι ηλικιωμένοι άνω των 65 ετών καλύπτονται από το κράτος, ωστόσο πολλοί δεν εγγράφονται στο σύστημα υγείας και έτσι μένουν εκτός κάλυψης. Ακόμη και μετά τη «μεταρρύθμιση Όμπαμα», υπάρχουν 20 εκατομμύρια ανασφάλιστοι! Ωστόσο και για τους ασφαλισμένους υπάρχει όριο στις παροχές περίθαλψης και αυτό σχετίζεται με τα χρήματα που πληρώνουν και τις παροχές που τους διασφαλίζει η κάθε ασφάλεια.

Αγγλία: Οι κάτοικοι της Μ. Βρετανίας καλύπτονται από την ημέρα που θα γεννηθούν μέχρι τον θάνατό τους από το Εθνικό Σύστημα Υγείας, αρκεί να είναι μόνιμοι κάτοικοι. Η Αγγλία έριξε όλο το βάρος στα επείγοντα με αποτέλεσμα να υπάρχουν πάρα πολύ μεγάλες αναμονές στα χρόνια περιστατικά.

Όπως εξήγησε ο καθηγητής, σήμερα το σύστημα επειγόντων είναι υπό πίεση αφού τα κονδύλια για την υγεία έχουν μειωθεί λόγω της λιτότητας και για τον λόγο αυτό βλέπουμε ότι έχουν αυξηθεί κατακόρυφα οι αναμονές των ασθενών ενώ πέρυσι το χειμώνα αναβλήθηκαν ακόμη και σχετικά επείγοντα χειρουργεία. Στη Μ. Βρετανία οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας δεν ξεπερνούν το 5%.

Σκανδιναβικές χώρες: Στις σκανδιναβικές χώρες, όπως είναι η Σουηδία και η Δανία, το σύστημα καλύπτει επίσης όλους τους κατοίκους ωστόσο και εκεί καταγράφονται μεγάλες καθυστερήσεις στα μη επείγοντα περιστατικά για την εξυπηρέτηση του κόσμου.

Γερμανία: Υπάρχουν κλαδικά ταμεία κοινωνικής ασφάλισης όπως είχαμε στην Ελλάδα και όλο το κόστος της περίθαλψης καλύπτεται από αυτά. Όλοι είναι ασφαλισμένοι και όλοι, πλούσιοι και φτωχοί, έχουν δικαίωμα στη δωρεάν περίθαλψη.

Γαλλία: Η Γαλλία έχει το σύστημα της Γερμανίας, καλύπτονται όλοι, ωστόσο το μεγάλο βάρος δίνεται στα επείγοντα και έτσι όλα τα άλλα περιστατικά έχουν σχετικά μεγάλους χρόνους αναμονής.

Ισπανία: Έχει το ελληνικό σύστημα υγείας και από το 1980 όλοι έχουν το δικαίωμα ασφαλιστικής κάλυψης. “Δεν υπάρχει ευρωπαϊκή χώρα που αφήνει ανασφάλιστους τους πολίτες της και πρέπει να το γνωρίζουμε αυτό” τόνισε ο καθηγητής.

Ρωσία: “Το σύστημα, πριν την κατάρρευση του σοβιετικού καθεστώτος, ήταν απόλυτα κρατικό” λέει ο κ. Φιλαλήθης και εκ των υστέρων μάθαμε ότι και εκεί υπήρχαν “συναλλαγές κάτω από το τραπέζι”. Σήμερα το σύστημα παραμένει κρατικό αλλά και με τη συνεργασία του ιδιωτικού τομέα.

Τι είναι το “φακελάκι”, ρωτάνε στο εξωτερικό

Στο ερώτημα εάν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες στο δημόσιο σύστημα υγείας υπάρχει το “φακελάκι”, ο κ. Φιλαλήθης λέει: “Κατηγορηματικά όχι. Δεν υπάρχει αυτή η λέξη. Οι λόγοι είναι δύο. Οι γιατροί αμείβονται αξιοπρεπώς, θα έλεγα ότι έχουν υψηλά εισοδήματα και επιπλέον, εάν σε πιάσουν να χρηματίζεσαι, η τιμωρία είναι αμείλικτη. Δεν στο συγχωρεί κανείς και με συνοπτικές διαδικασίες διαγράφεσαι από τον Ιατρικό Σύλλογο και χάνεις οριστικά τη δουλειά σου”.