"Το 2014 ο αριθμός των ανασφάλιστων συμπολιτών μας είχε φτάσει στο 1/4 του ελληνικού πληθυσμού... Αυτό για τα ελληνικά δεδομένα ήταν συγκλονιστικό. Για μένα τουλάχιστον, που είμαι γιατρός, ήταν. Κάποιος έπρεπε να μιλήσει, να καταθέσει μια μαρτυρία γιʼ αυτό που είχε συμβεί."
Πολλοί συνάδελφοί μου τα τελευταία χρόνια έχουν παραβεί τους κανόνες και τους παραβαίνουν για να βοηθήσουν αυτούς που το έχουν ανάγκη. Αλλά αυτά δεν ακούγονται. Τα μίντια λένε τη μισή αλήθεια και παραποιούν την πραγματικότητα.
Όταν ο αναγνώστης ανοίξει τον Θάλαμος (20)14…τι θα δει;
Θα διαβάσει ένα βιβλίο με γρήγορη πλοκή. Με πολλούς ήρωες που διασταυρώνονται στον θάλαμο 14 και γίνονται ο καθένας μέρος της ιστορίας του άλλου, χτίζοντας έτσι σιγά σιγά ένα μυθιστόρημα που αφορά έναν αιώνα που έδυσε και έναν αιώνα που ανέτειλε.
Θα γνωρίσει ήρωες, όπως τους γιατρούς Άννα Βασιλάκη, η οποία λειτουργεί στη δημόσια υγεία με επαναστατικό ανθρωπισμό και το Στάθη Παπαγεωργίου, που «προσπαθεί να στρίψει το πλοίο από τα βράχια». Την κα Στέλλα, που σφιχτοδένει τη ζωή της πόντο πόντο στο εργόχειρο που αδιάκοπα πλέκει, την κομμουνίστρια Ειρήνη, επαναπατρισθείσα πριν χρόνια από Τασκένδη, που έχει ένα αδυσώπητο αίτημα προς την ανιψιά της την Ξένια. Θα γνωρίσει την Ξένια του κυβερνοχώρου, η οποία θα φορτωθεί το άχθος μιας συνωμοσίας που θα την εξοντώσει και θα ζήσει έναν έρωτα με τον άνεργο Μανόλη που θα τη σώσει. Θα γνωρίσει και πολλούς άλλους: τον εθισμένο στο διαδίκτυο έφηβο. Έκτορα, τον οργίλο αγωνιστή ιατρό Άγγελο Τσιάλη, το χειροπρακτικό θεραπευτή Άρη Ξενίδη, το Μπαγκλαντεσιανό μετανάστη Σουχιέλ, τον πολιτικό εξόριστο Στρατή, τη γλυκιά Ευτέρπη, τη γεωργιανή Έκα, τον Εβραίο Ααρών Βουλγάτη, τον «κουτεντέ» Παναγιώτη...
Πώς ξεκίνησε η ιδέα του νέου σας βιβλίου;
Με την κρίση γεννήθηκε σφοδρή η επιθυμία μέσα μου να καταγράψω τα όσα διαδραματίζονταν γύρω μου. Εικόνες από το δρόμο, τις πλατείες, τις συζητήσεις, τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις των ανθρώπων. Ενιωθα και νιώθω ότι ζούμε ιστορικές στιγμές και θέλησα να καταθέσω τη δική μου μαρτυρία. Η μυθιστορία έχει τη δύναμη της μαρτυρίας μέσα από τους ήρωες που δημιουργεί ο συγγραφέας. Η μαρτυρία είναι πολύ σημαντική για την αποτύπωση της πραγματικότητας. Γιατί αντίθετα από την ιστορία, η οποία αφορά τα ξερά γεγονότα, η μαρτυρία αφορά τις ζωές των ανθρώπων μέσα στα γεγονότα. Αφορά τον άνθρωπο.
Ποια κοινά έχει ο θάλαμος 14 με την Ελλάδα της κρίσης;
Ο θάλαμος του νοσοκομείου είναι ένας τόπος ανθρώπινου συγχρωτισμού και έντονων ζυμώσεων. Η νόσος, ο κίνδυνος, ο φόβος του θανάτου, η στασιμότητα, η εναγώνια αναμονή, παροδικά εγκλωβίζει αρρώστους και συγγενείς. Οι άνθρωποι επανεξετάζουν τις ζωές τους, συνδέονται, εξελίσσονται κι επιδιώκουν να αποδράσουν. Κάποιοι ίσως το κατορθώνουν.
Η Ελλάδα, μια χώρα με σωρεία παθογενειών τις τελευταίες κυρίως δεκαετίες, τώρα νοσεί βαθιά, η κρίση είναι πρωτοφανής για την γενιά μας, τέτοια που φοβόμαστε ότι θα απειλήσει τους απογόνους μας. Η κρίση επιβάλλει ταχείες ζυμώσεις και μεταβολισμό της κοινωνίας. Κι έχουμε βέβαια το ίδιο ερώτημα: είναι η αντίσταση μάταιη; Η νόσος του ανθρώπου και η νόσος της κρίσης στον ο ίδιο θάλαμο.
Υπάρχει κάποιος λόγος που απ΄όλα τα χρόνια της κρίσης διαλέξατε ως χρονικό φόντο το 2014;
Το δημόσιο νοσοκομείο άλλαξε δραματικά τα τελευταία χρόνια. Νομίζω ότι αντικατοπτρίζει άριστα την ταχύτητα και την βιαιότητα της φτωχοποίησης που έχει υποστεί ο ελληνικός λαός. Ωστόσο το 2014 ο αριθμός των ανασφάλιστων συμπολιτών μας είχε φτάσει στο ¼ του ελληνικού πληθυσμού. Και προσέξτε: όχι μετανάστες ή άνθρωποι του περιθωρίου, παρακμιακοί αλλά πολίτες, οικογένειες με τα παιδιά τους, άνθρωποι που από την μια μέρα στην άλλη έχασαν τη δουλειά τους και τα έχασαν όλα. Αυτό για τα ελληνικά δεδομένα ήταν συγκλονιστικό. Για μένα τουλάχιστον, που είμαι γιατρός, ήταν. Κάποιος έπρεπε να μιλήσει, να καταθέσει μια μαρτυρία γιʼ αυτό που είχε συμβεί.
Ως γιατρός έχετε ταυτιστεί κάποιες στιγμές με την ηρωίδα σας γιατρό, η οποία, ευαισθητοποιημένη από το πλήθος των ανασφάλιστων στην Υγεία, λειτουργεί στα όρια της παραπτωματικότητας για να τους βοηθήσει;
Η δράση της Άννας δεν είναι επαναστατική. Είναι ανθρωπιστική. Ωστόσο, εν καιρώ βαθιάς κρίσης οι διαχωριστικές γραμμές γίνονται δυσδιάκριτες. Πότε ο αλληλέγγυος θα παραβεί τους κανόνες, ειδικά αν τους θεωρεί σκληρούς κι άδικους για τους συνανθρώπους του; Πολλοί συνάδελφοί μου τα τελευταία χρόνια τούς έχουν παραβεί και τους παραβαίνουν για να βοηθήσουν αυτούς που το έχουν ανάγκη. Αλλά αυτά δεν ακούγονται. Τα μίντια λένε τη μισή αλήθεια και παραποιούν την πραγματικότητα. Μιλούν συνεχώς για σκάνδαλα και διαφθορά, κάτι που μας οδηγεί στο να χάνουμε την πίστη μας στον άνθρωπο. Να νιώθουμε ότι το κακό είναι πολύ μεγάλο γύρω μας για να του αντισταθούμε. Να ζούμε δίχως όραμα. Απλά να επιβιώνουμε. Ο σημερινός πολίτης κινδυνεύει να γίνει κυνικός ή αναίσθητος. Γι αυτό διάλεξα να γράψω ένα βιβλίο που θα μιλάει για τους μηχανισμούς και τους ανθρώπους που αγωνίζονται να κρατήσουν τον κόσμο μας όρθιο, να μην τον αφήσουν να γίνει ένας ανθρώπινος σκουπιδότοπος.
Το βιβλίο θέτει το ερώτημα της στάσης του πολίτη απέναντι στην αδικία. Εσείς δίνετε κάποια απάντηση;
Τα βιβλία δεν γράφονται για να δώσουν απαντήσεις γιατί τότε γίνονται κήρυγμα. Ο συγγραφέας μπολιάζει το μυαλό των ηρώων με τις σκέψεις του, τη διαλεκτική που έχει αναπτυχθεί μέσα του για το θέμα που πραγματεύεται και αφήνει τον αναγνώστη να προβληματιστεί και κάνει τις επιλογές του. Η ηρωίδα μου η Άννα, ας πούμε, βρίσκει διέξοδο στους δύσκολους καιρούς που ζούμε με το να ενστερνιστεί τις αξίες της και να τις αφήσει να την καθοδηγούν σαν φωτοφάναρα μέσα στη νύχτα. Αυτή θα μπορούσε να είναι μία από τις απαντήσεις.
Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσατε κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου σας;
Το βιβλίο αυτό δεν χαϊδεύει τα αυτιά κανενός. Για να μιλήσει για τον κόσμο που αγωνίζεται ενάντια στη φθορά κάθε επιπέδου που έχει προκαλέσει η κρίση στις ζωές μας, όφειλε να έχει μια ρεαλιστική βάση, η οποία εμπεριέχει και τον κόσμο της φθοράς, της διαφθοράς δηλαδή. Κάποιες φορές ένιωθα ότι έβγαζα τα κάστανα από την φωτιά και καιγόμουν. Αλλά από το αποτέλεσμα είμαι ικανοποιημένη τελικά. Η τέχνη δεν μπορεί να πει ψέματα. Δεν μπορεί να τετραγωνίσει τον κύκλο. Η τέχνη υποχρεώνει τον καλλιτέχνη στην αλήθεια, την δικιά του υποκειμενική αλήθεια. Ο καλλιτέχνης κάποιες φορές γίνεται «γενναίος» γιατί είναι υποταγμένος στην «καθαρότητα». Ο Ελύτης, αναφερόμενος στη δυσκολία που έχει όλο αυτό, γράφει: «τα ανθρώπινα όργανα δεν αντέχουνε τόση καθαρότητα». Αλλά αυτή ακριβώς είναι και η αξία της τέχνη σε εποχές που τα συμφέροντα, η υποκρισία , και η μικροπολιτική βρίσκονται σε κυριαρχία.
Αυτό είναι αισίως το πέμπτο σας βιβλίο. Έχετε σκεφτεί το έκτο;
Όχι τώρα βρίσκομαι σε «αγρανάπαυση». Οι καιροί απαιτούν ουσία, σκέψη, στοχασμό, όχι επίφαση ή φλυαρία. Δεν χωράνε ωραιοποιήσεις. Η ωραιοποίηση κάνει τα πράγματα ανύπαρκτα κι αυτό είναι μεγάλος κίνδυνος για τη λογοτεχνία.
