Μετά την οθωμανοκρατούμενη Άρτα, την Κωνσταντινούπολη και την Κύπρο το νέο σας βιβλίο ασχολείται με την ιστορία του Πόντου. Ποιο ήταν αυτή τη φορά το έναυσμα για να ασχοληθείτε με το συγκεκριμένο κομμάτι του ελληνισμού;

Ο Πόντος υπήρχε στους σχεδιασμούς μου και άρχισε να με κατακτά ολοκληρωτικά όταν









με παρακίνηση της αδελφής μου κατέγραψα τις πρώτες μαρτυρίες από Ποντίους πρόσφυγες στο χωριό Βίγλα της Άρτας το 2012. Έτσι άναψε το πρώτο φυτίλι, ενώ πήρα την απόφαση να προχωρήσω στη συγγραφή του "σέρρα" όταν διαπίστωσα ότι μπορώ μέσα από μια μυθοπλασία να αναπλάσω παραστατικά τα της γενοκτονίας και της ζωής των Ποντίων στην αρχέγονη πατρίδα τους και σε πολλά από τα μέρη όπου κατέληξαν καταδιωκόμενοι, αλλά και όταν επίσης διαπίσωσα ότι προσφερόταν η πορεία τους για να αναδειχθεί ένας δρόμος προς τον στοχασμό, την αυτογνωσία και τη γνώση του κόσμου και να μιλήσω για τις διαδρομές που μπορούν να οδηγήσουν τον άνθρωπο στις καλύτερες και στις χειρότερες στιγμές του.

Γιατί επιλέξατε να δώσετε ως τίτλο στο βιβλίο σας το όνομα του χορού των Ποντίων, τη Σέρρα;

Όταν ο χορευτής χορεύει τη Σέρρα περνά από μέσα του ό,τι συνθέτει τη ζωή του, παρελθόν, παρόν, οι επιθυμίες και τα όνειρά του, βρίσκεται σε μέθεξη, ενώ οι κινήσεις του παραπέμπουν σε πολεμικά τεχνάσματα• ελιγμό, οπισθοχώρηση, επίθεση, άμυνα, παραφύλαξη και ούτω καθεξής. Συνάμα η Σέρρα, ο Πυρρίχιος, συνδέει την αρχαιότητα με το σήμερα, κρατά το ράμμα της συνέχειας της ελληνικής φυλής. Όλα όσα περιέχονται στο μυθιστόρημα είναι σαν να αποτελούν κινήσεις και φλόγες αυτού του χορού.

Ποιοι είναι οι ήρωες του «Σέρρα»;

Όλοι είναι κτισμένοι με υλικά της εποχής εκείνης. Πρόσωπα της καθημερινής ζωής, άτομα ηθικά και άλλα ανήθικα, προδότες, κατάσκοποι και πολλοί άλλοι. Επιτρέψτε μου να αναφερθώ πιο αναλυτικά μόνο στους τρεις βασικούς χαρακτήρες του μυθιστορήματος για να μην καταστρέψω τη μαγεία της ανάγνωσης.

Η Ταλίν, μια δεκαπεντάχρονη Αρμενοπούλα, η οποία ενόψει των σφαγών των συμπατριωτών της καταφεύγει τον Ιούνιο του 1915 στο σπίτι ενός αγνώστου. Είναι πανέμορφη, παιδί και μεστωμένη γυναίκα ως προς το σώμα, εξελίσσεται πνευματικά καθώς προχωρά η μυθοπλασία, ενώ μέσα από την πορεία της συμβολίζονται τα δεινά των Αρμενίων.

Η Φιλάνθη, μια κοπέλα εύπορης ελληνικής οικογένειας από την Ορντού ή Κοτύωρα, η οποία την ώρα που η Ταλίν προσπαθεί να σωθεί εκείνη πασχίζει να οραματιστεί το γάμο της και το μέλλον μ' έναν άντρα τον οποίο ελάχιστα γνωρίζει. Τα ιστορικά γεγονότα και οι επιλογές της θα καθορίσουν τη μοίρα της. Πάνω της αντιφεγγίζουν οι κατατρεγμοί των Ελληνίδων του Πόντου, αλλά και όσων επέφεραν τα δεινά στον χαρακτήρα πολλών από αυτές.

Κεντρικός ήρωας του μυθιστορήματος είναι ο Γαληνός Φιλονίδης, απόφοιτος του Φροντιστηρίου, του λαμπρότερου εκπαιδευτικού ιδρύματος του Πόντου, και φιλόλογος, σπουδαγμένος στην Αθήνα. Γνωρίζει πέντε γλώσσες, είναι πολύ θρήσκος κι έχει το χάρισμα να μη διακρίνονται τα συναισθήματά του στο πρόσωπό του. Ο Γαληνός θα διχαστεί ανάμεσα στις δυο γυναίκες που προανέφερα και θα δοκιμαστούν οι ηθικές αρχές του. Θα δοκιμαστεί και ο ήρεμος χαρακτήρας του όταν η αγριότητα θα τον συνθλίψει. Η περιπετειώδης διαδρομή του ταυτίζεται με την τραγική πορεία χιλιάδων Ποντίων, ενώ μέσα από αυτήν ο Γαληνός οδηγείται στην κατανόηση του ανθρώπου και του κόσμου.



Το βιβλίο σας μαρτυρεί και πάλι μια επίπονη έρευνα της εποχής. Πώς ζωντανέψατε τη συγκεκριμένη εποχή;

Η κοπιώδης και πολύχρονη έρευνα με βοήθησε να αντλήσω τα απαραίτητα στοιχεία που θα μου επέτρεπαν να αναπλάσω με πειστικότητα και με ακρίβεια εκείνη την εποχή, καθώς και να την κατανοήσω σε βάθος και να αποτιμήσω τις ιστορικές περιπέτειες, τις νοοτροπίες και τις συμπεριφορές με βάση όσα ίσχυαν τότε κι όχι με τον τρόπο που σκεπτόμαστε σήμερα. Μελέτησα ιστορικά βιβλία, ιατρικά, αρχιτεκτονικής, λαογραφικά, περιηγητών, και πάρα πολλά άλλα, βιβλία Ελλήνων, Τούρκων, Αμπχαζίων και Ρώσων συγγραφέων, εφημερίδες, περιοδικά, φωτογραφίες, τραγούδια, πίνακες, επισκέφτηκα τον Πόντο και την Αμπχαζία, κατέγραψα ο ίδιος προσωπικές μαρτυρίες και διάβασα πάμπολλες άλλες και…ο κατάλογος είναι πολύ μακρύς. Βεβαίως για να μεταπλαστούν όλα τούτα σε γραφή απαιτείται το ταλέντο και αυτή η άγνωστη δύναμη της έμπνευσης που κινητοποιεί θυμικό, φαντασία και νου.

Ο νυν υπουργός Παιδείας έχει άλλη άποψη για την ποντιακή γενοκτονία. Ποια είναι η δική σας θέση μέσα από την έρευνα που κάνατε για το βιβλίο σας;

Σύμφωνα με όσα έχει καθορίσει ο Ο.Η.Ε. από το 1948, έχει συντελεστεί ξεκάθαρα γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, την οποία αποδέχονται και αρκετοί Τούρκοι ιστορικοί. Οι αναγνώστες του "σέρρα", καθώς όλο το υπόστρωμα είναι απολύτως ακριβές, θα έχουν την ευκαιρία να το διαπιστώσουν.

Πιστεύετε πως η ιστορία διδάσκεται όπως πρέπει στην Ελλάδα ή δημιουργούνται στρατιές ανιστόρητων;

Το εκπαιδευτικό σύστημα έχει ως προσανατολισμό τις Πανελλήνιες Εξετάσεις για την είσοδο στο πανεπιστήμιο, με αποτέλεσμα να μην προσφέρει στο βαθμό που θα έπρεπε γενική παιδεία. Το ίδιο ισχύει ειδικότερα για την Ιστορία. Ωστόσο είναι άδικο να επιρρίπτονται όλες οι ευθύνες στο εκπαιδευτικό σύστημα. Παρόμοιες αιτιάσεις λειτουργούν και σαν άλλοθι για τη δική μας αδιαφορία. Άξιοι ιστορικοί έχουν γράψει πλήθος βιβλίων, ενώ οι βιβλιοθήκες είναι γεμάτες για όποιον δε διαθέτει χρήματα. Δυστυχώς άλλες είναι οι προτεραιότητές μας και τα πρότυπά μας, τα οποία διαμορφώνονται πρωτίστως μέσα από την οικογένεια.

Έχετε δηλώσει ότι έλκετε την απώτατη καταγωγή σας από τον Πόντο, στο γενεαλογικό έργο των Κομνηνών. Έχετε ψάξει τις ρίζες σας σε βάθος χρόνου;

Η απώτατη καταγωγή μου χάνεται στα βάθη των αιώνων όπως όλων. Εν τούτοις ο Αναστάσιος Γούδας τη συνδέει με το γενεαλογικό δέντρο των Κομνηνών. Σύμφωνα με τον Γούδα το παλαιότερο όνομα της οικογένειάς μου ήταν Κομνάς ως υποκοριστικό του Κομνηνός. Έχω φτάσει μέχρι τα εξαδέλφια Κομνά Τράκα και Δήμο Καλπούζο (παραγκώμι), στον πατέρα του πρώτου Θεόδωρο και του δεύτερου Ιωάννη και στον παππού τους Κομνηνό. Περίπου μέχρι τα 1670. Τα λεγόμενα του Γούδα επιβεβαιώνουν και προφορικές παραδόσεις. Από κει και πέρα χάνονται τα ίχνη, αν και κάποιες πληροφορίες θέλουν την οικογένεια να κρατά από τον όγδοο και μικρότερο γιο του αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Δαβίδ Κομνηνού, τον μόνο διασωθέντα, τον Νικηφόρο, ο οποίος κατέληξε στη Μάνη. Γιος του Νικηφόρου φέρεται ότι μετοίκησε στην περιοχή της Αγόριανης Παρνασσού και από εκείνον να κρατούν οι επόμενες γενεές που προανέφερα.

Τελικά σας έχει κερδίσει το ιστορικό μυθιστόρημα;

Είμαι εραστής και ταξιδευτής του λόγου σε κάθε του μορφή. Έχω γράψει ποιητικές συλλογές, διηγήματα, στίχους για τραγούδια και μυθιστορήματα. Ορισμένα από τα τελευταία δεν εντάσσονται στο είδος που καθιερώθηκε να ονομάζεται ιστορικό μυθιστόρημα. Όπως το "Σάος" και το "Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου". Άλλωστε για μένα η αξία ενός βιβλίου βρίσκεται στο περιεχόμενό του και όχι σε ποια χρονική στιγμή διαδραματίζεται η μυθοπλασία του. Κοντολογίς δε διαχωρίζω τα μυθιστορήματα σε σύγχρονα και μη. Πού θα με οδηγήσει ο νους, η σκέψη, η φαντασία και η έμπνευση στο επόμενο εγχείρημά μου δεν το ξέρω. Πάντως δε μένω προσκολλημένος σε κανένα είδος γραφής.