Επιμέλεια: Νίκος Κολομβοτσάκης Συνταξιούχος οδοντίατρος
Το ελληνικό Έπος στα βουνά της Αλβανίας
Από το προσωπικό ημερολόγιο του επιζώντος μαχητή Μίμη Σπηλιωτάκη
Με παιδική μνήμη και πλήθος γνώσεων σε ηλικία 99(ενενήντα εννέα) ετών, ζει στις Αρχάνες ο Μίμης . Άνθρωπος της προσφοράς από γεννησιμιού του, στους γονιούς του, στα αδέλφια του, στα ανίψια του… εις βάθος βαθμού, στην Πατρίδα, στη γενέτειρά του μέχρι και σήμερα με ότι του έχει απομείνει, όλα σε όλους και τίποτα για τον Μίμη. Ήρωας του Αλβανικού πολέμου.
Λοχία τον βρίσκει ο Πόλεμος, και από την πρώτη μέρα του πολέμου σαν απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων διατηρεί ημερολόγιο καθημερινά, χωρίς να παραλείψει ούτε μία μέρα. Πώς μπόρεσε αλήθεια μέσα στο κρύο, στο χιόνι, τη βροχή, στις λάσπες, στις οβίδες, στους όλμους, στα πολυβόλα, στις βόμβες, στους νεκρούς, στους τραυματίες και στην πείνα να γράφει μέσα στο αντίσκηνο με ένα κερί, να μεταφέρει και να διατηρεί αυτό το Εθνικό Ευαγγέλιο; Τι αντοχές είναι αυτές που είχε αυτός ο άνθρωπος όπως και όλοι οι συμπολεμιστές του που έγραψαν αυτό το μεγάλο Έπος της νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας; Τι αλήθεια αισθήματα και συναισθήματα είχαν μπρος στα πτώματα των μόλις λίγων λεπτών φίλων και συμπολεμιστών τους, στις οιμωγές των τραυματιών και τι άραγε περνούσε από το μυαλό αυτών των ανθρώπων όταν την νύχτα (όπως αναφέρει) έθαβαν τους συναγωνιστές τους; Έτσι τον βλέπομε λεπτομερώς να περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια τα γεγονότα αυτής της ιστορίας με τόση παραστατικότητα και με τόση ζωντάνια που για κάποια στιγμή μας κάνει να βρισκόμαστε κι εμείς μες στη μάχη και να συμμετέχομε..
Την 4-9-1940: κλήθηκα έφεδρος στις τάξεις του Στρατού λόγω ανώμαλης διεθνούς κατάστασης. Στο διάστημα αυτό παρέμεινα με άλλους στρατιώτες στο καταυλισμό που βρισκόταν στην τοποθεσία Μασταμπάς Ηρακλείου. 28-10-40 η Ιταλία κήρυξε τον πόλεμο κατά της Ελλάδας. Η κήρυξη του με βρήκε στους στρατώνες Ρουσσών Ηρακλείου όπου είχα μετατεθεί για εκγύμναση κληρωτών κλάσεως 1940. Ο ενθουσιασμός σʼ ολόκληρη την Ελλάδα ήταν μεγάλος λόγω της άδικης επίθεσης της Ιταλίας κατά της Ελλάδας. Μετά την κήρυξη του πολέμου παραμείναμε αρκετές ημέρες στο Ηράκλειο και οργανωθήκαμε σε οργανικά εμπόλεμα τμήματα.
21-11-1940: Εφύγαμε από το Ηράκλειο αφού επιβιβαστήκαμε σε πλοία που συνοδευόταν από πολεμικά. Κατά το ταξίδι μας δεν συνέβη επεισόδιο. 23-11-1940: Αποβιβαστήκαμε στο Σκαραμαγκά και παραμείναμε σχεδόν όλη την ημέρα κατά το διάστημα της οποίας μας δόθηκε ξηρά τροφή υπό βροχή. Το βράδυ της ίδιας μέρας ξεκινήσαμε προς άγνωστη κατεύθυνση και μετά τρίωρη πορεία σε λασπώδεις δενδροστοιχίες φθάσαμε νύχτα στο Χαιδάρι Αθηνών. Εκεί παραμείναμε τρεις μέρες κατά το διάστημα των οποίων πήγα στην Αθήνα και συνάντησα τον αδελφό μου που υπηρετούσε στην αεροπορική βάση της Ελευσίνας. 27-11-1940: Επιβιβαστήκαμε αμαξοστοιχίας σαρδελιδόν από το Ρούφ που είχε βαγόνια χωρίς παράθυρα. Κατά την αναχώρηση μας διάφορες οργανώσεις κυριών μας πρόσφεραν τσιγάρα, γλυκά και πολλές ευχές για καλή νίκη. Στις 29-11-40 φθάσαμε δια μέσου Εδέσσης στο Αμύνταιο (Φλώρινας). Σʼ όλη τη διαδρομή παρατήρησα ότι ο εχθρός δεν είχε προκαλέσει καμιά ζημιά στις συγκοινωνίες. Το απόγευμα της ίδιας μέρας ξεκινήσαμε προς άγνωστη κατεύθυνση και μετά πολύωρη πορεία αφού περάσαμε ποταμό χωρίς γέφυρα κατασκηνώσαμε νύχτα σε λασπώδες έδαφος. Την επαύριο γευματίσαμε με ψάρια λίμνης λόγω έλλειψης άλλης τροφής. 30-11-40 : Ξεκινήσαμε και μετά πορεία δύο ωρών κατασκηνώσαμε σε δασώδες ύψωμα. Την επομένη τα αντίσκηνα είχαν καλυφθεί από πυκνό χιόνι. Λόγω αφόρητου ψύχους φύγαμε από εκείνο το σημείο (δασώδες ύψωμα ) και μεταβήκαμε στο χωριό Ολυμπιάδα όπου παραμείναμε μέχρι 6-12-40. 7-12-40: Εφύγαμε και ύστερα από τριών ( 3) ωρών πορεία φθάσαμε στις πρόποδες χιονισμένου βουνού όπου κατασκηνώσαμε. Εγώ είχα προηγηθεί επί, κεφαλής στρατοπεδιάς. Την επομένη συνεχίστηκε η πορεία μας και φθάσαμε στο Αργος Ορεστικό πλησίον της λίμνης της Καστοριάς ,όπου μείναμε μέχρι 10-12-40. Στο Άργος εφοδιαστήκαμε τρόφιμα και κασκόλ κ.λ.π 11-12-40: Ξεκινήσαμε στις πέντε(5) το απόγευμα με κατεύθυνση την προς Καστοριά. Ύστερα από πορεία μιας ώρας περίπου άρχισε να πέφτει δυνατή βροχή η οποία μετά λίγη ώρα μεταβλήθηκε σε πυκνό χιόνι. Αυτή η πορεία υπήρξε η πιο σκληρή δοκιμασία μέχρι αυτή την στιγμή γιατί βαδίζαμε επί πέντε (5) ώρες υπό βροχή και χιόνι. Περάσαμε την γέφυρα του Αλιάκμονα ,βρεγμένοι μέχρι το κόκαλο και φθάσαμε στο χωριό Μεσοποταμία. 12-12-1940: Ύστερα από πορεία μιας και μισής (1,30) ώρας σε λασπώδες έδαφος πήραμε διαταγή να φύγομε με κατεύθυνση τα αλβανικά σύνορα, ενώ αρχικά είχαμε ξεκινήσει με προορισμό το χωριό Κρομηλιά. Μετά πορεία δύο ωρών ανεβήκαμε στα βουνά των ελληνοαλβανικών συνόρων που ήταν σκεπασμένα με χιόνι. Η πορεία άρχισε να γίνεται δύσκολη γιατί ο δρόμος ήταν παγωμένος. Δεν μπορούσαμε να βαδίσουμε γιατί γλιστρούσαμε. Βαδίζαμε όλη την νύχτα με πολλές δυσκολίες γιατί είμαστε αναγκασμένοι να σηκώνομε τα κτήνη (μουλάρια) στους ώμους μας λόγω σκληρότητας του χιονιού. Εισήλθαμε στο Αλβανικό έδαφος. Με συγκίνηση πατήσαμε το έδαφος που κατέκτησαν οι αδελφοί μας με σκληρούς αγώνες. Περπατούσαμε δύο ώρες στο αλβανικό έδαφος. Φθάσαμε στην πρώτη αλβανική κωμόπολη –Βιγλίτσα- όπου εφαίνετο καθαρά η εικόνα του πολέμου. Σπίτια γκρεμισμένα, τζάμια σπασμένα, ποδήλατα, αντίσκηνα ήταν το μοναδικό θέαμα στους δρόμους της κωμόπολης. Οι Ιταλοί άφησαν φεύγοντας δύο αποθήκες πυρομαχικών. Αφού αναπαυθήκαμε τέσσερις (4) ώρες με προορισμό την Κορυτσά βαδίζοντας στη μέση του Αλβανικού κάμπου. Αριστερά μιας η οροσειρά της Μοράβας. Δεξιά και αριστερά του δρόμου φαινόταν τα ίχνη της μεγάλης εποποιΐας. Τέλος φθάσαμε στο χωριό Πλάσια όπου μείναμε σε αλβανικά σπίτια. 15-12-1940: Συνεχίσαμε την πορεία μας με κατεύθυνση την Κορυτσά. Ύστερα από περπάτημα δυόμιση ωρών σε αμαξωτό δρόμο φθάσαμε στην Κορυτσά. Παρελάσαμε στους κεντρικούς δρόμους της πόλης. Ο ενθουσιασμός του Ελληνικού πληθυσμού ήταν μεγάλος. Κυμάτιζαν πολλές Ελληνικές σημαίες. Μας έκανε εντύπωση ο κτιριακός ρυθμός των σπιτιών. Στο αεροδρόμιο υπήρχαν πολλά κατεστραμμένα αεροπλάνα. Περάσαμε την Κορυτσά και φθάσαμε στο χωριό Ντόβορα και μείναμε σε αλβανικό σπίτι. Στις 1μ.μ.της ίδιας ημέρας φύγαμε. Η πορεία ήτο πολύ δύσκολη. Βαδίζαμε πάνω σε παχύ στρώμα χιονιού. Συνέχεια έπεφτε χιόνι. Αφού βαδίσαμε δύο ώρες ανεβήκαμε σε ένα βουνό. Η πορεία δύσκολη λόγω ανεμοστρόβιλου. Το χιόνι μας μαστίγωνε στα πρόσωπα. Τα κτήνη έπεφταν. Παρόλη αυτή την κατάσταση οι στρατιώτες δεν έχασαν το θάρρος τους. Έλεγαν και κανένα τραγούδι και έτσι ξεχνούσαν λίγο την κούραση. Eγώ βάδιζα με τον ανθ/γό Σουσάμη Ιωάννη συζητώντας για τα τελευταία γεγονότα. Βαδίζοντας έξι ώρες και ανεβαίνοντας ένα μεγάλο ανήφορο φθάσαμε στο Μοναστήρι του Αγίου Πέτρου, που βρισκόταν στην κορυφή κωνοειδούς λόφου. Το Μοναστήρι αυτό έμοιαζε περισσότερο με μεσαιωνικό πύργο παρά εκκλησία. Στη μέση του κτιριακού συγκροτήματος υπήρχε εκκλησία Βυζαντινού Ρυθμού με ωραίες τοιχογραφίες οι οποίες είχαν γίνει από κάποιο Έλληνα Ζωγράφο το έτος 1764. Στη μονή έμενε ένας καλόγερος. 20-12-1940: Εξακολουθούσαμε να παραμένομε στη μονή στριμωγμένοι γιατί δεν υπήρχε χώρος. Κατά το διάστημα παραμονής μας δεν υπήρχε αλάτι για φαγητό. Το αλάτι επωλείτο 100 δραχμές η οκά. Μας δόθηκε μονάχα μια γαλέτα ( διπυρίτις άρτος-παξιμάδι) λόγω αποκοπής των συγκοινωνιών ένεκα του χιονιού που υπήρχε στη περιοχή. Εμάθαμε ευχάριστα νέα. Την είσοδο τού Αγγλικού στόλου στην Αδριατική και ότι ο εχθρός υποχωρούσε από την Χειμάρα και το Τεπελένι .Ενθουσιώδη ήταν τα σχόλια του Ξένου τύπου για τις Ελληνικές νίκες. 24-12-1940: Παραμονή Χριστουγέννων. Εξακολουθούμε να παραμένομε στον Αγιο Πέτρο. Το φαγητό μας ήταν λίγα βραστά μακαρόνια χωρίς αλάτι. 31-12-1940: Παραμείναμε στο Μοναστήρι. Ο καιρός έχει βελτιωθεί. Βγήκαμε στη λιακάδα και μαζέψαμε μερικές εκατοντάδες ψείρες. Ισχυρά σμήνη Ιταλικών αεροπλάνων εκτελούσαν αναγνωρίσεις. Πετούσαν πάνω μας. Το υποβρύχιο Παπανικολής βύθισε τρία Ιταλικά οπλιταγωγά. Διοικητής ήταν ο πλοίαρχος Ιατρίδης. 1-1-1941: Πρωτοχρονιά. Ξυπνήσαμε πρωί πρωί ευχηθήκαμε ο ένας στον άλλο χρόνια πολλά. Το πυροβολικό έριξε μερικές ομοβροντίες στο μέτωπο της Κλεισούρας σαν να υποδεχόταν τον καινούργιο χρόνο. Εκδόθηκε για πρώτη φορά στο Σύνταγμα μια εφημερίδα που ονομάζετο Βράκα γραμμένη στην κρητική διάλεκτο με πολλά σύντομα αστεία. 3-1-1941: Για πρώτη φορά πήρα γράμμα από την Κρήτη. Η χαρά μου ήταν μεγάλη. 6-7-8-1-1941: Σφοδροί κανονιοβολισμοί στο μέτωπο της Κλεισούρας. Η δράση του Ελληνικού και Ιταλικού πυροβολικού ήταν διαρκής μέρα και νύχτα. 10-1-1941: Δύο μ.μ. έφθασε η είδηση της κατάληψης της Κλεισούρας . Ο ενθουσιασμός ήταν μεγάλος.
11-12-13-1941: Κάθε μέρα εκτελούσαμε ασκήσεις στο χιόνι με λευκούς χιτώνες. 14-1-1941: Έφθασε η είδηση ότι ο εχθρός υποχώρησε προς το Βεράτιο και ότι αντικαταστάθηκε ο Σοντού από τον Καβαλιέρο. 17-1-1941: Το πρωί της 17 διαταχθήκαμε να φύγομε. Κυκλοφορούσαν φήμες ότι η Μεραρχία μας θα κατευθυνόταν στον νότιο τομέα όπου θα έδινε μάχη και όχι στο Ελβασάν όπως αρχικά είχε διαδοθεί. Στις 2μ.μ. φύγαμε από τον Άγιο Πέτρο. Έπεφτε πυκνό χιόνι και φυσούσε λυσσασμένος βοριάς που μας πάγωνε. Οι στρατιώτες τυλιγμένοι τα αντίσκηνα προχωρούσαν σαν άσπρα φαντάσματα. Ύστερα από ταλαιπωρία έξι ωρών φθάσαμε στο χωριό Φλόκη. Εμείναμε σε Αλβανικά σπίτια. Σε αυτή την περιοχή υπήρχε άφθονο εγκαταλελειμμένο από τον εχθρό υλικό. 18-1-1941: Αναχωρήσαμε υπό ραγδαία βροχή προς κατεύθυνση προς Ερσέκα. Μετά πορεία 10 ωρών εγκαταλείψαμε τον αμαξωτό δρόμο και σε απόσταση πέντε χιλιομέτρων από αυτόν στρατοπεδεύσαμε κοντά σε ένα χωριό που λεγόταν Καφετζέζε. Από την στιγμή που εγκαταλείψαμε τον αμαξωτό δρόμο άρχισε μια μεγάλη περιπέτεια. Τα μουλάρια και οι στρατιώτες χωνόταν μέχρι την μέση στη λάσπη. Η ανθρώπινη προσπάθεια είχε φθάσει σε μεγάλη ένταση. Μετά από πορεία τεσσάρων ωρών κατορθώσαμε να φθάσουμε στο χωριό Καφετζέζε. Αφήσαμε στη λάσπη όλες τις αποσκευές. Το δέκατο τέταρτο Σύνταγμα άφησε την προηγουμένη ημέρα σʼαυτό το σημείο τέσσερις νεκρούς και είκοσι κτήνη. 19-11-1941: Η κατεύθυνση μας ήταν προς την Ερσέκα όπου φθάσαμε βαδίζοντας έξι ώρες. Είδαμε τις καταστροφές που προκάλεσε ο πόλεμος. Όλα τα σπίτια είχαν καεί και βομβαρδιστεί. Ο εχθρός είχε εγκαταλείψει άφθονο πολεμικό υλικό. Μοτοσυκλέτες και ποδήλατα ήταν σκορπισμένα σε μεγάλη έκταση γύρω από την πόλη.
22-1-1941: Αναχωρήσαμε με κατεύθυνση το Λεσκοβίσκι. Η πορεία αυτή ήταν μια μεγάλη περιπέτεια .Βροχή δυνατή και λυσσασμένος βοριάς μαστίγωναν στο πρόσωπο τους στρατιώτες. Κατά τις 11 μ.μ. κατασκηνώσαμε σε ένα αγρό. Έπεφτε ραγδαία βροχή. Η νύκτα αυτή ήταν φοβερή Ο αέρας μας άρπαζε τα αντίσκηνα. Είχαμε βραχεί μέχρι το κόκαλο. Εγώ πέρασα όλη την νύκτα βρεχόμενος. Καθόμουν στο κράνος μου Σε όλη αυτή την κατάσταση να προστεθεί και το φοβερό σκοτάδι. 24-25-1-1941: Η πορεία συνεχιζόταν με τις ίδιες καιρικές συνθήκες .και είχε λάβει τη μορφή σκληρής περιπέτειας λόγω των κακουχιών. 26-1-1941: Διαταχθήκαμε να βαδίσουμε προς την Κλεισούρα. Βαδίζαμε. Βαδίζαμε όλη την νύκτα παράλληλα προς του Αώου ποταμού. Φθάσαμε στην γέφυρα της Πετράντης που είχε καταστραφεί από βομβαρδισμούς. Το τι γινόταν σʼ αυτό το σημείο δεν περιγράφεται. Το μηχανικό αγωνιζόταν νύκτα και μέρα για τη ζεύξη του ποταμού. Πολλά αυτοκίνητα μοτοσυκλέτες και ολόκληρα Συντάγματα Πεζικού και πυροβολικού περίμεναν την σειρά, τους να περάσουν. Τη στιγμή που εμείς βρισκόμαστε σʼ αυτή την τοποθεσία περίπου τετρακόσοι (400) Ιταλοί αιχμάλωτοι διερχόταν από αυτό το σημείο. Η θέα τους μας έδωσε τόσο ενθουσιασμό τόση υπερηφάνεια αλλά και τόσο θάρρος. 27-1-1941: Εξακολουθήσαμε την πορεία μας.Φθάσαμε σʼ ένα δασώδες ύψωμα πλησίον Κλεισούρας όπου κατασκηνώσαμε. Τρεις μέρες μέσα κόλαση. Από το πρωί της 28-1-41 ερχόταν Ιταλικά αεροπλάνα σε διαδοχικά κύματα και μας βομβάρδιζαν συνέχεια. Οι βόμβες έπεφταν δίπλα μας. Τα άλογα εκσφενδονιζόταν στον αέρα και πενήντα (50) στρατιώτες βρήκαν οικτρό θάνατο μεταξύ των οποίων και ο Ιατρός Μπριλάκης. Το πυροβολικό μας που ήταν εγκατεστημένο στην είσοδο της Κλεισούρας έβαζε συνεχώς κατά των εχθρικών θέσεων. 31-1-1941: Στις τρεις μετά τα μεσάνυκτα όλα τα τμήματα αναχώρησαν με προορισμό ένα δάσος προς αποφυγή του βομβαρδισμού. Το πρωί η Μεραρχία μας εισήλθε στον αγώνα, Το 14 Σύνταγμα Πεζικού μαχόταν ηρωικά και κατέλαβε σπιθαμή προς σπιθαμή τις οχυρωμένες θέσεις που βρισκόταν στη στενωπό της Κλεισούρας. Ο λόχος μου είχε εγκατασταθεί πριν από την στενωπό για να εμποδίσει τα πέρασμα τανκς. Το πυροβολικό μας σημείωσε μεγάλες επιτυχίες. 1-2-1941: Παραμείναμε σε ένα δάσος κρυμμένοι μέσα σε ατομικά ορύγματα και κουκουλωμένοι τα αντίσκηνα γιατί έβρεχε. Μάθαμε επιτυχίες των προχωρημένων τμημάτων στο τομέα του Τεπελενίου. Πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του Μεταξά. Ουδέν ειπώθηκε επισήμως για το γεγονός αυτό. 2-2-1941: Φύγαμε υπό βροχή ακολουθώντας τον δρόμο του Βερατίου. Ο δρόμος ήταν γεμάτος από αυτοκίνητα και μεταγωγικά που εμπόδιζαν την κυκλοφορία. Τις πρωινές ώρες φθάσαμε στις πρόποδες του όρους Ντερμπεσίνα. Παραμείναμε βρεγμένοι μέσα σε κλαδιά χωρίς αντίσκηνα. 3-2-1941: Το βράδυ ανεβήκαμε στην Ντερμπεσίνα .Η ανάβαση ήταν δραματική. Ανεβήκαμε ένα πραγματικό Γολγοθά. Η λάσπη έχωνε τους στρατιώτες μέχρι τη μέση. Τα κτήνη εφέροντο στους ώμους των στρατιωτών. Οι στρατιώτες εξαντλημένοι από την κούραση έπεφταν δεξιά και αριστερά του δρόμου παγωμένοι από το φοβερό κρύο. Τα τμήματα είχαν χάσει την συνοχή τους. Κατά τις πρωινές ώρες κατάκοποι κατασκηνώσαμε στην κορυφή της Ντερμπεσίνας . Τα αντίσκηνα στήθηκαν στο χιόνι. Το μεσημέρι συγκροτήθηκαν οι λόχοι γιατί κατά την διάρκεια της ανάβασης στο βουνό διαλύθηκαν και αναμίχθηκαν μεταξύ τους τα δύο Συντάγματα. Στο σημείο αυτό είχα ολιγόλεπτη συνάντηση με τον Αρχανιώτη Γιατρό Νίκο Μαρκομιχελάκη. 4-5-2-1941: Εξακολούθησε η παραμονή μας στη κορυφή της Ντερμπερσίνας. Η κατάσταση μας ήταν απελπιστική. Βρεγμένοι. Κρυώναμε φοβερά. Απαγορευόταν τελείως το άναμμα φωτιάς. Το χιόνι ήταν πάρα πολύ που τα αντίσκηνα αδυνατούσαν να το σηκώσουν. Σε όλη αυτή την κατάσταση να προστεθεί και η πείνα. Είχαμε να φάμε δύο μέρες. 6-7-2-1941: Με ξύπνησαν κανονιές και άλλοι κρότοι. Διαπίστωσα ότι διεξήγετο μάχη δεξιά μας με άγνωστα αποτελέσματα. Η κατάσταση μας παραμένει η ίδια. 8-2-1941: Νύκτα καθισμένος μέσα στο αντίσκηνο μου με ένα κεράκι γράφω αυτές τις γραμμές. Η σημερινή μέρα υπήρξε πραγματική κόλαση. Σμήνη Ιταλικών αεροπλάνων μας βομβάρδιζαν όλη την μέρα. Έριψαν πάρα πολλές βόμβες. Έγιναν δύο αερομαχίες. Τα δικά μας αεροπλάνα υπερίσχυσαν παρʼ ότι ήταν ελάχιστα έναντι των εχθρικών. Έμαθα επιτυχίες των Αγγλων στη Λιβύη. Όλη την μέρα την πέρασα σʼ ένα χαντάκι με τον φίλο μου Τσατσάκη Γιάννη. Παρά λίγο να με σκοτώσουν πυρά πυροβόλων. Πληροφορήθηκα τον θάνατο του Αρχανιώτη φίλου μου Στυλιανού Καλαθάκη ο οποίος πολτοποιήθηκε από βόμβα εχθρικού αεροπλάνου ευρισκόμενος σʼένα χαράκωμα στη Ντερμπεσίνα. Σκοτώθηκε το πρωί της 8-2-1941. 9-2-1941. Κατά τις δύο αυτές μέρες η δράση της Ιταλικής αεροπορίας ήταν ζωηρή .Διεξήχθηκαν ψευδείς αερομαχίες για να αναγκασθούμε να βγούμε από τις θέσεις μας . Ο δρόμος που οδηγεί προς το Βεράτιο βομβαρδίστηκε. Τα αεροπλάνα κατέβαιναν σε χαμηλό ύψος και πυροβολούσαν τους στρατιώτες μας. Το πρωί της 9-2-41 είκοσι( 20) εχθρικά αεροπλάνα έριχναν προκηρύξεις με εντελώς γελοίο περιεχόμενο. 11-2-1941: Το πρωί εκδηλώθηκε τοπική επίθεση στο δεξιό τμήμα του τομέα μας. Αφού προηγήθηκε προπαρασκευή του πυροβολικού μας συνελήφθησαν πολλοί Ιταλοί αιχμάλωτοι. Η δράση της Ιταλικής αεροπορίας υπήρξε ζωηρή. Ο εχθρός χρησιμοποιούσε πολλά αεροπλάνα κάθετης εφόρμησης. 12-2-1941: Η δράση της Ιταλικής αεροπορίας ήταν ζωηρή. Το πρωί τραυματίστηκε ο λοχαγός Ν.Φραγκάκης από θραύσμα βόμβας. Έπαθε διάσειση εγκεφάλου. Μεταμεσημβρινές ώρες μας πληροφόρησαν ότι αύριο 13-2-41 θα ενεργήσομε επίθεση. Όλη την νύκτα της 12ης προς την 13η Φεβρουαρίου 1941 γινόταν οι απαραίτητες ετοιμασίες για την επίθεση. Κατά τις τρεις (3) μετά τα μεσάνυκτα ξεκινήσαμε προς την βάση εξόρμησης βαδίζοντας κατʼάνδρας γιατί το χιόνι ήταν πάνω από ένα μέτρο. Η καρδιά μας άρχισε να κτυπά δυνατά. Αισθανόμαστε την συγκίνηση της μεγάλης περιπέτειας .O χώρος της βάσης εξόρμησης παρουσίαζε αφάνταστη κίνηση. Μεταφερόταν πυρομαχικά Αξιωματικοί πηγαινοερχόταν και τα συνεργεία συνδέσμων και διαβιβάσεων επικοινωνούσαν για τελευταία φορά. Τα τμήματα που θα έκαναν την επίθεση πήραν τις απαιτούμενες θέσεις στον τομέα της επίθεσης όπου το χιόνι είχε ύψος (1,50) μέτρα. 13-2-1941: Αντικειμενικός σκοπός της διμοιρία που ανήκα η εκκαθάριση τυχόν αντιστάσεων του εχθρού στο χωριό Άρτζα-Ντι-Σάμπρα και αριστερότερα. Με το σύνθεμα της επίθεσης όλοι εξορμήσαμε αλλά στη μέση μιας κατηφόρας δεχθήκαμε πολλά εχθρικά πυρά. Στρατιώτες τραυματίστηκαν και σκοτώθηκαν χωρίς καμιά βοήθεια. Δίπλα μου τραυματίστηκε ο Αρχανιώτης Νίκος Μαρκοδημητράκης και σκοτώθηκε ένας στρατιώτης του λόχου μας. Ένα βλήμα έκοψε στα δύο την κουβέρτα μου και το αντίσκηνο που έμενα με άλλους στρατιώτες. Σωθήκαμε από θαύμα. Κατρακυλήσαμε σε μια χαράδρα. Το πεδίο της μάχης ήταν γεμάτο από σκοτωμένους και τραυματίες Ιταλούς και Έλληνες. Αριστερά του χωριού της Άρτζα-Ντι-Σάμπρα υπήρχε μια μάνδρα και μέσα σʼαυτή ένα σπιτάκι. Από την μάνδρα εξείχαν δύο χέρια κουνώντας δύο άσπρα μανδήλια. Πλησιάζοντας είδαμε μια δεκαπενταριά Ιταλούς να μας κοιτάζουν άφωνοι και η έκπληξη συνεχίζεται Μέσα από το σπιτάκι βγήκαν καμιά δεκαριά Αξιωματικοί χωρίς να προβάλουν αντίσταση . Άψογα ντυμένοι είπαν την λέξη Αθήνα Αθήνα. Εστηλα ένα στρατιώτη να ειδοποιήσει τον Ταγματάρχη Κουρή και τον Λοχαγό Κάβο που βρισκόταν κοντά στο χωριό Άτζα-Ντι-Σόμπρα να τους παραλάβουν. Οι παραπάνω Ιταλοί είχαν αποκοπεί από τις μονάδες τους κατά το πέρασμα των δικών μας τμημάτων. Παρακολουθούσαμε τον αγώνα του τρίτου ελληνικού λόχου για κατάληψη του απέναντι υψώματος. Το ύψωμα αλλάσσει διαδοχικά χέρια. Τη μια στιγμή το κατελάμβαναν οι Έλληνες και την άλλη οι Ιταλοί. Το απόγευμα διαταχθήκαμε να ενισχύσουμε τον τρίτο λόχο. Ανεβήκαμε αριστερά του υψώματος χωρίς απώλειες. Όταν φθάσαμε στην κορυφή η μάχη βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη. Συνάντησα τον λοχία του τρίτου λόχου Αρχανιώτη Κουτουλάκη Γιώργο που ζητούσε βοήθεια. Ο λόχος του δεν είχε πυρομαχικά (είχαν τελειώσει) και εγίνετο χρήση Ιταλικών χειροβομβίδων από το πεδίο της μάχης. Η παρουσία της μονάδος μου του έδωσε μεγάλο θάρρος. Μοιραζόμαστε τα πυρομαχικά μας. Αυτή την ώρα μια σφαίρα διαπέρασε το πόδι του Γιώργου Κουτουλάκη (τζουλιά). Έδεσα το τραύμα και του είπα να συρθεί προς τα πίσω. Ο λοχαγός του τρίτου λόχου Πεδιαδίτης εμάχετο ηρωικά. Μας έδινε θάρρος και έτρεχε να μας τοποθετήσει σε κατάλληλες θέσεις. Το βραδάκι εξαπολύσαμε μια θυελλώδη επίθεση με όλα τα μέσα και με πολλές απώλειες Ελλήνων και Ιταλών .Απωθήσαμε τους Ιταλούς αλλά εγκατεστάθησαν σε απόσταση αναπνοής από τις μονάδες μας. Όλη την νύκτα το Ελληνικό και Ιταλικό πυροβολικό δεν σταμάτησε. Η επικρατούσα κατάσταση έδειχνε ότι το πρωί οι Ιταλοί θα ενεργήσουν επίθεση .Όλη τη νύκτα ο Λοχαγός Πεδιαδίτης με τους διμοιρίτες οργάνωναν το μέτωπο. Κάθε ομάδα γνώριζε τον τομέα που θα υπερασπιζόταν.
ΑΥΡΙΟ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ
