Η βύθιση της ανατολικής Κρήτης διατήρησε στο βυθό λαξεμένες αρχαίες εγκαταστάσεις, περιγράφει στην «Π» ο γεωλόγος - ερευνητής, κ. Στέλιος Μανωλιούδης. Σημειώνεται πως ταξίδι στους χώρους των Μινωιτών λιθοξόων στη βόρεια παραλία του νομού Ηρακλείου, εκεί όπου ετοίμαζαν τα υλικά των μνημείων και τώρα είναι βυθός θάλασσας, οργανώνει ο πολιτιστικός σύλλογος "Συνομιλώντας με τον Μινωικό Πολιτισμό" αύριο, Κυριακή 7 Ιουνίου.
«Θα αναχωρήσουμε με πούλμαν στις 9.00 το πρωί από το άγαλμα του Βενιζέλου και θα περιηγηθούμε με την έμπειρη καθοδήγηση του γεωλόγου Στέλιου Μανωλιούδη στις παραλίες: Αρίνα, Αγίους Θεοδώρους- Νιρού Χάνι, Άγιο Γεώργιο Ανισαρά, Μάλια. Όσοι επιθυμούν μπορούν να συνδυάσουν την περιήγηση με μπάνιο στην θάλασσα», αναφέρουν οι διοργανωτές.
Δηλώσεις συμμετοχής με αυστηρή σειρά προτεραιότητας: 6977-479717.
Η άγνωστη βυθισμένη Κρήτη
Ο κ. Μανωλιούδης περιγράφει στην «Π» πως η Ευρώπη έχει τις ρίζες της στα χώματα της Κρήτης και τα παιδιά της βασίλεψαν σε τρεις σημαντικούς χώρους της, ο Μίνωας στην Κνωσό, ο Σαρπηδόνας στα Μάλια (και την Μίλητο αργότερα), και ο Ραδάμανθυς στη Φαιστό. Τις πληροφορίες γιʼ αυτά μας μεταφέρει η μυθολογία από την προϊστορική εποχή. Το βέβαιο είναι πως στην Κρήτη συντελείται μία τεράστια πολιτιστική μεταβολή τη μινωική εποχή. Οικοδομούνται μνημειώδη ανάκτορα και ενώ υφίστανται καταστροφές (1700 π.Χ.) ξαναδημιουργούνται μεγαλύτερα και καλύτερα. Τα τεχνικά έργα που εξυπηρέτησαν βασικές ανάγκες υγιεινής (ύδρευση, αποχέτευση) προξενούν κατάπληξη 40 αιώνες μετά, για την τεχνική και λειτουργική τελειότητα τους. Η μινωική θαλασσοκρατορία σίγουρα είχε σημαντικά λιμάνια-εμπορικούς κόμβους σε πολλές «Μινώες» της Μεσογείου, αλλά και πύλες εισόδου –εξόδου κοντά στην Κνωσό. Και μάλιστα περισσότερες από μία. Σίγουρα είχε χώρους ναυπηγείων για να «σκαρώνουν» τα ευέλικτα καράβια τους και μάλιστα στεγασμένους για να μπορούν να εργάζονται και τις ημέρες της κακοκαιρίας. Θα είχε σημαντικό ενδιαφέρον να αναζητηθεί γιατί η «Ηράκλεια η Μινώα» στη Σικελία έχει διπλή ονομαστική αναφορά και επίσης η σχέση της με την Κνωσό αλλά και το Ηράκλειο; Μυθολογικά ο Μίνωας πεθαίνει και θάβεται στη Σικελία σύμφωνα με τις ιστορικές πληροφορίες. Ο Διόδωρος Σικελιώτης αναφέρει πως το 480 π.Χ. επί βασιλείας Θήρωνα παραδόθηκαν τα οστά του στους Κρήτες και θάβονται στην Κρήτη αλλά σε ποια περιοχή άραγε; Τι σώζεται σήμερα στο χώρο που τοποθετήθηκαν τα οστά του;
Η Κρήτη βρίσκεται πάνω από το όριο, όπου δύο τεράστιες ήπειροι –τεκτονικές πλάκες συγκρούονται. Η βαρύτερη (αφρικάνικη) υπο-βυθίζεται κάτω από τη μεγαλύτερη αλλά ελαφρύτερη (Ευρασιατική). Αποτέλεσμα αυτής της τιτάνιας σύγκρουσης είναι η δημιουργία της μεγαλονήσου αλλά και οι εκρήξεις των ηφαιστείων (Μήλος, Σαντορίνη, Νίσυρος) βορειότερα. Η τιτάνια αυτή σύγκρουση που ξεκίνησε πριν τριάντα εκατομμύρια χρόνια δεν λέει να κοπάσει. Συνεχίζεται όπως οι κτύποι της καρδιάς. Αδιάκοπα, αργά και επικίνδυνα. Πάνω από δέκα φορές (1700 π.Χ., 368 π.Χ., 66 μ.Χ., 365, 448 μ.Χ. 796, 1303, 1508, 1604 και 1856) στη διάρκεια των τελευταίων σαράντα αιώνων τα κτίσματα στην Κρήτη γκρεμίζονται από τη μανία του Εγκέλαδου. Συγκλονίζεται συθέμελα και σταδιακά μέρος της βυθίζεται μέσα στη θάλασσα προς τα ανατολικά, ενώ στα δυτικά τμήμα της αναδύεται αφήνοντας την παλιά ακτογραμμή να αιωρείται ψηλότερα από τη σημερινή. Τα παραπάνω καθιστούν τη μεγαλόνησο ως ένα σημαντικό παγκόσμιο γεώτοπο.
Αποτελεί παγκόσμια μοναδικότητα η βύθιση λαξευτών μινωικών εγκαταστάσεων και μάλιστα σε μικρό βάθος. Ως άλλες Ατλαντίδες (αλλά όχι χαμένες) σε χώρους γνωστούς για τις παραλίες τους, αλλά άγνωστους όσον αφορά την σπουδαιότητα τους γεωαρχαιολογικά. Ας περιηγηθούμε μερικούς από αυτούς τους χώρους:
