Της Κατερίνας Μυλωνά
«Αν έχεις μάθει να αντλείς πιο πολλή ικανοποίηση όταν βρίσκεται στην κορυφή και λιγότερη πικρία όταν βρίσκεται στον πάτο, τα καταφέρνεις», αναφέρει για την ακαδημαϊκή του πορεία στην Κρήτη ο ομότιμος καθηγητής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, κ. Λευτέρης Ζούρος.
Σε συνέντευξή του στην «Π» μιλά για το πρώτο λογοτεχνικό του βιβλίο “Ιωνος Δελαλίδη (αποβιώσαντος) Ποιήματα που έγιναν ιστορίες”, (εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2014), που παρουσιάστηκε την περασμένη Δευτέρα στην αίθουσα Ανδρόγεω του Δήμου Ηρακλείου.
Την εκδήλωση οργάνωσαν το βιβλιοπωλείο Μανόλη Κυριάκη και η λεσβιακή παροικία Ηρακλείου “Η Μυτιλήνη”.
Μιλήστε μας για το θέμα του βιβλίου, που είναι ιδιαίτερα πρωτότυπο.
«Είναι μια εμπειρία που την έχουν όλοι οι άνθρωποι που περνάνε από το δικό μου το επάγγελμα, αν πάρεις σύνταξη, δεν έχεις εργαστήριο, σιγά- σιγά αισθάνεσαι ότι η επιστήμη έχει φύγει κάτω από τα πόδια σου και θέλεις να αποδείξεις ότι ακόμα είσαι ζωντανός, δεν έχεις ξεφτίσει πλήρως, οπότε ψάχνεις να βρεις άλλες δραστηριότητες.
Στο βιβλίο υπάρχει ένας μυθοπλαστικός χαρακτήρας, ο καθηγητής Ίων Δελαλίδης, ο οποίος βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση, αισθάνεται ότι δεν μπορεί να παρακολουθήσει την επιστήμη. Βρίσκουν ότι πάσχει από καρκίνο και θα πεθάνει σύντομα, οπότε θέλει να μαζέψει ό, τι αναμνήσεις είχε από τα φοιτητικά του χρόνια και είχε γράψει υπό μορφή είτε διηγημάτων είτε ποιημάτων, τα βάζει σε ένα φάκελο και λέει στη γυναίκα του ότι «μόνο μετά θάνατο θα τα δώσετε στον κ. Ζούρο να τα δημοσιεύσει». Εγώ, υποτίθεται είμαι αυτός που δημοσιεύω το έργο κάποιου άλλου.
Η πρωτοτυπία του είναι στο εξής: είναι δώδεκα ενότητες και η καθεμία ξεκινάει σαν ένα ποίημα, που, όμως, είναι για να δώσει το έναυσμα σε κάποιον να φανταστεί μια ιστορία γύρω από αυτό. Ο οποιοσδήποτε θα φανταστεί μια διαφορετική ιστορία, το ποίημα είναι χίλιες ιστορίες. Μετά πηγαίνει κανείς στην αντίστοιχη ιστορία που έχει γράψει ο Ίων Δελαλίδης, για αυτό το ποίημα, διαβάζει την ιστορία, ξαναγυρίζει στο ποίημα και τότε έχει άλλη χροιά, άλλο χρώμα και χώρο και παίρνει διαφορετική ουσία».
Στις ιστορίες του ήρωά σας υπάρχουν στοιχεία από τη δική σας ζωή;
«Υπάρχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία. Από την άλλη μεριά, αν κάποιος λέει ότι αυτοβιογραφούμαι θα πρέπει να ζητήσει και συγγνώμη από τον αναγνώστη γιατί συνήθως κανείς δε βάζει και την κακή του πλευρά. Εξιδανικεύει, παίρνει τα καλά του στοιχεία, τα επενδύει με άλλους ανθρώπους που τους δίνει ελαττώματα ή προτερήματα και κτίζει μια ιστορία.
Από τις δώδεκα ιστορίες μπορώ να πω πως οι οχτώ αναφέρονται σε πανεπιστημιακή ζωή, σε συναδέλφους οι οποίοι είχαν έναν αποτυχημένο γάμο, άλλοι, οι οποίοι έπεσαν σε έναν τελείως πλατωνικό έρωτα και μετά προσπαθούν να ανακτήσουν τις δυνάμεις τους.
Ίσως κι εδώ να μην μπορούσα να εγκαταλείψω το διδακτικό στοιχείο και το γεγονός ότι προκαλώ τον αναγνώστη να φανταστεί ήρωες και να πλάσει τη δική του ιστορία, μέσα σε κάθε ιστορία υπάρχουν στοιχεία που στιγματίζουν κάποιες καταστάσεις. Υπάρχει, παραδείγματος χάριν, ένας καθηγητής Γυμνασίου, ο οποίος στη δικτατορία δεν μπορεί να συμβιβαστεί με το καθεστώς, δε χειροκροτεί, αρνείται να εκφωνήσει πανηγυρικούς λόγους και τον διώχνει η δικτατορία. Επιστρέφει μετά, και πάλι δεν μπορεί να συμβιβαστεί με το σύστημα γιατί τώρα βλέπει τι έχει περάσει στα χέρια των συνδικαλιστών, να έρχονται διαταγές για το πώς πρέπει να βαθμολογήσουμε τους φοιτητές, να αφαιρείται η πρωτοβουλία από το άτομο που λέγεται καθηγητής, δάσκαλος. Και πάλι επαναστατεί, πέφτει στην ιεραρχία, βρίσκεται στον πάτο».
