Της Κατερίνας Μυλωνά

"Αυτό μόνο που δυστυχώς συχνά βλέπει ο Καναδός είναι τον Έλληνα της παροικίας με τα πανηγύρια του και με τους χορούς του, τα σουβλάκια και την Εκκλησία. Τίποτα ή σχεδόν τίποτα που να αναφέρεται στις τέχνες "

«Η Κρήτη ζει πολύ έντονα μέσα μου, πάντα, και θα ζει πάντα και θα πάλλει, όσα χρόνια και να ζήσω κι όπου τα ζήσω», αναφέρει, συγκινημένος στην «Π», ο Ελληνο- καναδός ποιητής, μεταφραστής και συγγραφέας, επίτιμος καθηγητής και συνεργάτης της International Arts Academy, Μανώλης Αλυγιζάκης, γεννημένος στο Κολυμπάρι Χανίων.

Ο κ. Αλυγιζάκης, σε ηλικία 11 ετών δημιούργησε εκατό χειρόγραφα αντίτυπα του «Ερωτόκριτου» του Βιτσέντζου Κορνάρου που σήμερα διατίθενται μόνον από τον εκδότη Libros Libertad για τους λάτρεις των καλών τεχνών και τους εκλεκτικούς συλλέκτες σπανίων βιβλίων.

Μιλά στην «Π» για τον «Ερωτόκριτο», τον Έλληνα μετανάστη και την Ελλάδα της κρίσης.

Όταν σε ηλικία 11 ετών αντιγράφατε τον «Ερωτόκριτο», σας περνούσε από το μυαλό ότι σήμερα θα κυκλοφορούσαν τα βιβλία σας, και μάλιστα για εκλεκτικούς συλλέκτες;

«Όχι βέβαια, στην ηλικία εκείνη των έντεκα χρονών ήταν ο ενθουσιασμός μου που με κίνησε να το αντιγράψω και φυσικά η πρακτική πλευρά του θέματος: Γνώριζα ότι ήταν σχεδόν αδύνατο για την οικογένειά μου να αποκτήσουμε ένα τέτοιο βιβλίο την εποχή εκείνη που οι βιοποριστικές ανάγκες ήταν η πρώτη φροντίδα όλων μας. Εγώ εξ άλλου ήμουν ο μόνος από τα δυο αδέρφια που πήγαινα σχολείο. Ο αδερφός μου μόλις τέλειωσε το δημοτικό, εκείνη τη χρονιά αν θυμάμαι καλά, άρχισε να εργάζεται για να βοηθήσει την οικονομική μας κατάσταση.»

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ποια είναι η απήχηση των Ελλήνων δημιουργών, όπως του Κορνάρου ή του Ρίτσου;

«Ο Βιντσέντζος Κορνάρος που έγραψε τον Ερωτόκριτο και ο Γιώργος Χορτάτζης που έγραψε την Ερωφίλη, ποίημα της ίδιας περίπου εποχής, θεωρούνται η βάση της Νεοελληνικής λογοτεχνίας, σαν η Αναγέννηση των Ελληνικών Γραμμάτων. Από τη δουλειά αυτών των δύο άντλησαν πολλοί νεώτεροι Έλληνες ποιητές και σʼ αυτά τα δυο μεγάλα έργα ανέτρεξαν πολλοί στα διάφορα στάδια της δημιουργικής τους πορείας.

Η περίπτωση του Γιάννη Ρίτσου είναι ολοφάνερα διαφορετική αφού είναι ποιητής άλλης εποχής αλλά η επίδρασή του εξ ίσου είναι ανεπανάληπτη από την άποψη του κολοσιαίου έργου του, τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έζησε, τι τον επηρέασε και το πώς η ποίησή του τρόπον τινά μεταλλάχτηκε στα μισά της δημιουργικής του ζωής από την ποίηση που γράφτηκε για να υποστηρίξει την αριστερά στην παγκόσμια ποίηση που συγκεντρώθηκε στον άνθρωπο και στον ουμανιστικό και υπαρξιακό του σκοπό στη γη.»

Ποια είναι η εικόνα που έχουν οι άνθρωποι στον Καναδά για τους Έλληνες;

«Ο Καναδός πολίτης, ακόμα στις φασκιές πολιτιστικά, αντικρύζει τον Έλληνα από τη σύγχρονη σκοπιά, χωρίς να εμβαθύνει πολύ στην πραγματική ουσία της Ελληνικής ύπαρξης, που είναι ο ελληνικός πολιτισμός και οι τέχνες. Ο Καναδός πολίτης βλέπει τον Έλληνα, τον μετανάστη Έλληνα, τον τρόπο της ζωής του, κι η ιδέα που σχηματίζει στο νου του είναι πέραν της πραγματικότητας. Κι αυτό γιατί ο μετανάστης Έλληνας, όπως κι ο κάθε άλλης εθνικότητας μετανάστης έχει πρώτιστα την ανάγκη να επιβιώσει, να αποκτήσει τα αγαθά που έχει στερηθεί, να δημιουργήσει για τα παιδιά του ένα περιβάλλον πιο ομαλό, πιο σίγουρο και καλύτερο απʼ αυτό που ο ίδιος έχει ζήσει. Γιʼ αυτό το λόγο οι ανάγκες της καθημερνότητας δεν του επιτρέπουν να ασχοληθεί με τις τέχνες, τη λογοτεχνία ας πούμε, κι αφού ο ίδιος δεν ασχολείται με τη λογοτεχνία πώς και τι θα παρουσιάσει στον Καναδό πολίτη που συχνά είναι καλύτερα πληροφορημένος για κάτι από τον ίδιο τον Έλληνα; Θυμάμαι όταν παρουσίασα για πρώτη φορά το “Yannis Ritsos-Selected Books” σε μια ομάδα φίλων εδώ στο Βανκούβερ, πετάχτηκε ένας και ρώτησε: τι είναι αυτό; Ποιος είναι ο Ρίτσος; Γεγονός που απαντά σε πολλά ερωτήματα, ο φτωχός το πνεύματι δεν γνώριζε καν ποιος είναι ο μεγάλος μας Γιάννης Ρίτσος. Αυτά σχετικά με το πνευματικό επίπεδο του Έλληνα μετανάστη. Αυτό μόνο που δυστυχώς συχνά βλέπει ο Καναδός είναι τον Έλληνα της παροικίας με τα πανηγύρια του και με τους χορούς του, τα σουβλάκια και την Εκκλησία. Τίποτα, ή σχεδόν τίποτα που να αναφέρεται στις τέχνες».τα ή σχεδόν τίποτα που να αναφέρεται στις τέχνες